Hemelveerdegem is een dorp in de Belgische provincie Oost-Vlaanderen en een deelgemeente van Lierde, het was een zelfstandige gemeente tot aan de gemeentelijke herindeling van 1977. Hemelveerdegem ligt in de Vlaamse Ardennen en grenst aan de Denderstreek. Lokaal spreekt men ook van Sint-Jans-Hemelveerdegem of Sint-Jans, naar de patroonheilige van de parochie.
Geschiedenis De oudste vermelding van Hemelveerdegem dateert waarschijnlijk uit 963, toen het dorp als Ermfredeghe bekendstond. De naam is afgeleid van "Ermenfrid", het suffix "inga" en "heem", dus de woonplaats van de clan van Ermenfrid. Vermeldingen van de kerk gaan al terug tot de 11de eeuw. De altaarrechten van de kerk werden in 1108 aan de benedictijnenabdij van Geraardsbergen geschonken door de bisschop van Kamerijk.
In de 13de eeuw werd de familie Van Hemelveerdegem, waaraan de heerlijkheid waarschijnlijk toebehoorde, vermeld. In de late middeleeuwen was het gebied van de familie Van Massemen. In de volgende eeuwen behoorde het dorp soms tot het Land van Boelare en soms tot het Land van Aalst.
Bezienswaardigheden De Sint-Jan-Baptistkerk is beschermd als monument en heeft een befaamd retabel (erkend als Vlaams Topstuk) gemaakt omstreeks 1520. De dorpskom is beschermd als dorpsgezicht sinds 1981. Den dikken van Sesjans - Beeldhouwwerk van Jan Desmarets.
Natuur en landschap Hemelveerdegem ligt aan de noodrand van de Vlaamse Ardennen. De hoogte bedraagt 48-60 meter. De bodem is zandlemig. Ten zuiden van Hemelveerdegem stroomt de Larebeek in oostelijke richting om uiteindelijk in de Dender uit te komen. Oostelijk vindt men daar ook het natuurgebied Moenebroek.
Demografische ontwikkeling
Bronnen:NIS, Opm:1831 tot en met 1970=volkstellingen; 1976 = inwoneraantal op 31 december
Burgemeesters 1796?-1807: Judocus (Josse) d'Herde 1807-1851: Pieter-Jahannes (Pierre-Jean) Spitaels 1852-1857: Jan Baptist Moreels 1859-1890: Karel Lodewijk Matthys 1894?-1896: P. De Mey 1897-1926: Jean-Baptiste Keppens 1927-1938: Achiel Jean Baptist Keppens 1939-1942: René Donatus Morreels 1942-1944: André Bogaert 1944-1964: René Donatus Morreels 1965-1976: Gilbert Morreelshttp://www.hetlandvanaalst.be/wordpress/wp-content/uploads/2021/04/HLVA_2021_1_website.pdf. Gearchiveerd op 4 juli 2022. 1977-nu: Geen Burgemeesters meer (Hemelveerdegem werd deelgemeente)
Toerisme Door Hemelveerdegem loopt onder meer de fietsroute Denderende steden.
Afbeeldingen
Nabijgelegen kernen Sint-Martens-Lierde, Deftinge, Ophasselt, Sint-Maria-Lierde
Referenties
Categorie:Lierde Categorie:Plaats in Oost-Vlaanderen Categorie:Onroerend erfgoed in Lierde Categorie:Beschermd dorpsgezicht in Vlaanderen