Jarl André Bjerke (Kristiania (thans Oslo), 30 januari 1918 - aldaar, 10 januari 1985) was een Noorse schrijver en dichter. Hij schreef een breed scala aan werk: van gedichten en romans tot essays en artikelen. Ook vertaalde hij het werk van William Shakespeare, Molière, Johann Wolfgang von Goethe en Jean Racine.
Tijdens de Noorse taalstrijd stond Bjerke bekend als een prominent voorstander van het Riksmål, bekend als de meest conservatieve vorm van de Noorse schrijftaal. Hij was een aantal jaar actief in de Riksmål-beweging en was van 1950 tot 1966 redacteur van het blad Ordet. Tevens was Bjerke een van de initiatiefnemers voor de Noorse Academie voor Taal- en Letterkunde (Noors: Det Norske Akademi for Språk og Litteratur).
Literaire carrière Voor zijn mysterieromans liet Bjerke zich inspireren door de psychoanalyse. In zijn eerste mysterieroman Nattmennesket (Noors voor 'De nachtmens'), dat hij uitbracht onder zijn pseudoniem Bernhard Borge, voert hij het personage Kai Bugge voor het eerst op. Deze psychoanalyticus beweert dat een psycholoog beter in staat is om een misdrijf op te lossen dan een politieagent. Bugge en een politieagent bundelen hun krachten samen om een mysterieuze moord op te lossen. De roman De dødes tjern ('Vijver van de doden') werd in 1958 verfilmd, geregisseerd door Kåre Bergstrøm. Ook in dit boek komt het personage Bugge voor. In 1947 publiceerde Bjerke Døde menn går i land ('Dode mannen gaan aan land'), de enige roman waarin Bugge geen rol speelt. In 1950 verscheen de roman Skjult mønster ('Verborgen patroon'), waarin Bugge zijn comeback maakte.
Naast zijn psychologische detectives publiceerde Bjerke verschillende verhalenbundels en tal van essays en dichtbundels. Zijn essays gingen vaak over kunst en cultuur, in zijn poëzie staat het eeuwige verlangen naar de kindertijd vaak centraal. Ook schreef Bjerke hoorspelen en komedies.
Verschillende componisten hebben de gedichten van Bjerke op muziek gezet, onder wie Finn Kalvik en Karoline Krüger.
Persoonlijk leven Bjerke was een zoon van de Noorse romanschrijver Ejlert Bjerke en Karin Svensson. Hij trouwde drie keer. Uit zijn eerste huwelijk had hij twee kinderen. Daarna was Bjerke getrouwd met de Noorse actrice Henny Moan, met wie hij dochter Vilde kreeg. Het stel ging uit elkaar toen hun dochter negen was. Verder was Bjerke een neef van de schrijver Jens Bjørneboe.
In 2002 publiceerde Vilde een boek over haar vader, Du visste om et land ('Je wist van een land'). Na een slopende beroerte in 1981 was Bjerke voor de rest van zijn leven afhankelijk van een rolstoel. In 1983 werd hij benoemd tot ridder in de Orde van Sint-Olaf.
Bjerke stierf in 1985 en werd begraven op de begraafplaats Vestre gravlund in Frogner, Oslo.
Bibliografie (een selectie) Dichtbundels Syngende jord, 1940 Regnbuen, 1946 Fakkeltog, 1942 Fremmede toner. Et utvalg av verdenslyrikken i norsk gjendiktning., 1947 Eskapader, 1948 Dikt om vin og kjærlighet, 1950 Den hemmelige sommer, 1951 Prinsessen spinner i berget, 1953 Slik frøet bærer skissen til et tre, 1954 En jeger og hans hund, 1958 En kylling under stjernene, 1960 Med alle mine fugler, 1965 En skrift er rundt oss, 1966 Skyros, Egeerhavet, 1967 Det finnes ennu seil, 1968 En helt almindelig lek, 1973 Et strå i vind, 1974 Sol, måne og elleve stjerner, 1975 Samlede dikt, 1977 I byen min, 1979 Hverdagsmirakel og andre efterlatte dikt, 2001 Samlede dikt, 2003
Detectives Nattmennesket, 1941 De dødes tjern, 1942 Døde menn går i land, 1947 Skjult mønster, 1950 Enhjørningen, 1963 Onkel Oscar starter opp, 1970 Onkel Oscar kjører videre, 1970 Hobbydetektiven: historiene om Klaus Vangli, 1971
Non-fictie Hva er god stil? 1955 Rim og rytme: en liten verselære, 1956 (in een latere editie Rytme og rim getiteld) Nye bidrag til Goethes farvelære, 1961 Hva er godt riksmål? Spørsmål og svar, 1962 Arnulf Øverland - vårt sprogs konservator og fornyer, 1965 Dannet talesprog, 1966 Hva er godt riksmål? Spørsmål og svar, 1967 Spillet i mitt liv: en amatør ved sjakkbrettet, 1968 Grenseland - fem år efter, 1977 Versekunsten: rytme og rim, 1980, 2000 (herziene uitgave van Rytme og rim uit 1956)
Verhalenbundels Tryllestaven - Syv historier om noe bortenfor, 1961 Fortellinger ved peisen, 1981
Essays Fuglen i fikserbildet: fragmenter av en livsanskuelse, 1955 Vitenskapen og livet, 1958 Babels tårn, 1959 Sproget som ikke vil dø - Rapporter fra riksmålets krigshistorie, 1964 Reiser gjennom århundrene - I syv stilepoker, 1967 Hårdt mot hårdt, 1968 I syklonens sentrum, 1970 Å kunne eller ikke kunne - Strøtanker om fag, 1970 Med kritiske øyne, 1971 Djevelens omgangsfelle, 1974 I kampens glede, 1982
Kinderboeken Fabelen om Gry og Gruble, 1948 For moro skyld, 1956 Mere moro, 1957 André Bjerkes ABC, 1959 Fru Nitters datter, 1966 Moro-vers, 1980
Hoorspelen Stokken, 1953 Dikteren, rusen og alvoret, 1953 Døde menn går i land, 1988, 1996 (postuum uitgevoerd) Gjengangernatt 1988, 2001 (postuum uitgevoerd) Troll i ord, 1988 (postuum uitgevoerd) De dødes tjern, 2007 (postuum uitgevoerd)
Categorie:Noors schrijver Categorie:Noors dichter