Teodor III Muzaka (?-1450) was van 1389 tot 1444 de prins van Berat. Hij was de laatste heerser van het vorstendom Muzaka in Zuid-Albanië. In 1444 voegde het vorstendom zich aan de Liga van Lezhë, een militaire alliantie van Albanese edelen tegen het Ottomaanse Rijk. Teodor III was hier een van de leidende figuren en had het hoogste bevel van een peloton soldaten in Berat.
Biografie Teodor III was afkomstig uit de Albanese Muzaka-dynastie, heersers van het vorstendom Muzaka in het zuiden van Albanië. Teodor III was de zoon van Andrea III Muzaka en Anna Zenebishi, de dochter van de Albanese edelman Gjon Zenebishi. Zijn vader Andrea III regeerde binnen het vorstendom Muzaka over enkele nederzettingen tijdens de heerschappij van zijn broer Teodor II Muzaka, die in 1389 sneuvelde tijdens de slag op het Merelveld. Ondanks het feit dat Teodor II een zoon naliet, Nikollë, volgde Teodor III zijn oom op als prins van Berat.
De opvolging verliep niet onmiddellijk, mede doordat de bezittingen van de Muzaka-familie na de dood van Teodor II onder verschillende familieleden waren verdeeld. Rond 1396 wist Teodor III zijn positie in Berat te herstellen en werd hij de belangrijkste heerser van de Muzaka's. In de eerste decennia van de 15e eeuw raakte Teodor III betrokken bij conflicten met andere Albanese edelen. Rond 1411 kwam hij in conflict met Niketa Thopia, die hij gevangen nam. Niketa werd pas in 1413 vrijgelaten, nadat de Republiek Ragusa verschillende gebieden aan de rivier de Shkumbin aan de Muzaka's had afgestaan.
De opkomst van het Ottomaanse Rijk vormde ondertussen een steeds grotere bedreiging voor de Muzaka's. De Ottomanen begonnen vanaf 1415 met de systematische verovering van de gebieden van het vorstendom Muzaka. In 1417 namen zij Berat in, waardoor Teodor III zijn belangrijkste machtscentrum verloor. De Muzaka's behielden echter nog enige invloed in de regio en Teodor III bleef zich verzetten tegen de Ottomaanse overheersing. In 1437–1438 leidde Teodor III volgens de historische overlevering een opstand in de omgeving van Berat tegen het Ottomaanse bestuur. De opstand werd uiteindelijk onderdrukt, maar Teodor III bleef een belangrijke vertegenwoordiger van de Albanese adel. In 1444 sloot hij zich aan bij de Liga van Lezhë, het bondgenootschap van Albanese edelen onder leiding van Skanderbeg dat zich tegen het Ottomaanse Rijk keerde. Teodor III wordt beschouwd als een van de oprichters van de Liga en leverde troepen aan het Albanese verzet. In 1449 werd Teodor III ernstig ziek. Volgens de overlevering verzocht hij Skanderbeg om na zijn overlijden het kasteel van Berat namens de Liga van Lezhë over te nemen. Skanderbeg stuurde daarop een troepenmacht onder leiding van Pal Kuka naar Berat. thumb|links|250px|Het kasteel van Berat. Teodor III overleed in januari 1450, toen de Ottomanen onverwachts een aanval op Berat uitvoerden. Volgens de traditionele beschrijving wisten Ottomaanse soldaten 's nachts de slecht bewaakte muren van het kasteel te beklimmen. Zij doodden een groot deel van het Albanese garnizoen en namen Berat opnieuw in. De zieke Teodor III werd gevangengenomen en opgehangen. De val van Berat betekende het einde van de zelfstandige politieke macht van de Muzaka's over de stad. In 1455 probeerde Skanderbeg tijdens het Beleg van Berat de stad op de Ottomanen te heroveren. Het beleg eindigde echter in een zware nederlaag voor de Albanese troepen nadat een groot Ottomaans ontzettingsleger arriveerde.
Teodor III Muzaka wordt beschouwd als de laatste belangrijke heerser van het middeleeuwse vorstendom Muzaka. Zijn regering viel samen met de definitieve overgang van de regio van een gebied dat door Albanese adellijke families werd bestuurd naar een gebied onder Ottomaanse overheersing.
Categorie:Geschiedenis van Albanië Categorie:Albanese adel Categorie:Persoon in de 15e eeuw