Tracé - Limburgs Samenlevingsarchief (tot 2025 Sociaal Historisch Centrum voor Limburg (SHCL)) is een erfgoedcentrum in de Nederlandse stad Maastricht dat gespecialiseerd is in de sociaaleconomische en culturele geschiedenis van de Nederlandse provincie Limburg in de negentiende en twintigste eeuw. Tracé beheert archieven en documentatiemateriaal, beschikt over een wetenschappelijke bibliotheek en verricht historisch onderzoek. Sinds 2008 zijn de kantoren van Tracé gehuisvest in de voormalige commandantswoning van de Sint-Pieterskazerne in het Jekerkwartier in Maastricht.

Geschiedenis Tracé werd op 1 oktober 1949 opgericht als Sociaal Historisch Centrum voor Limburg (SHCL). Het betrof een initiatief van onder andere de Katholieke Arbeidersbeweging (KAB) en de Staatsmijnen in Limburg, aanvankelijk primair gericht op onderzoek naar de sociale geschiedenis van de Oostelijke en Westelijke Mijnstreek. Sleutelfiguren uit de begintijd waren Carel Bloemen (1901-1966), archivaris van de Staatsmijnen in Heerlen, F.J. Crombag (1904-1971), chef maatschappelijk werk bij de Staatsmijnen, de priester Karel Roncken (1901-1973), hoofdaalmoezenier sociale zaken voor Limburg, en vooral de franciscaan Remigius Dieteren (1915-1995). (2005): Historische Encyclopedie Maastricht, p. 488: 'Sociaal Historisch Centrum voor Limburg'. Walburg Pers, Zutphen / RHCL, Maastricht. . De eerste voorzitter van de stichting werd de mijningenieur Kees Raedts (1898-1983); pater Dieteren werd secretaris. De eerste directeur, Jan Cornips, werd pas in 1950 aangesteld, in 1954 opgevolgd door Rudolf Philips. In 1968 werd het SHCL door het Ministerie van Onderwijs en Wetenschappen erkend als een para-universitaire instelling. (2008): Rondom Boschstraat 73 [Maastrichts Silhouet nr. 71], pp. 45-50. Stichting Historische Reeks Maastricht, Maastricht. .

Aanvankelijk trok het SHCL in bij de KAB in het De Stuersgebouw aan de Kruisherengang. In 1952 kreeg het eigen huisvesting aan de Kapoenstraat 19b, een pand dat van de Gemeente Maastricht werd gehuurd. In 1962 verhuisde het instituut naar Onze Lieve Vrouweplein 4, de voormalige brouwerij Marres. Ook dit pand werd gehuurd van de gemeente. Het was bedoeld als tijdelijke huisvesting, totdat de voorgenomen definitieve huisvesting in het Generaalshuis aan het Vrijthof beschikbaar zou komen., 'De oorsprong van ons huidig kantoorgebouw. Een greep in de stadsgeschiedenis van Maastricht' (1962), in januari 2023 opgenomen in: Studies over de sociaaleconomische geschiedenis van Limburg / Jaarboek van het Sociaal Historisch Centrum voor Limburg, nr. 7, pp. 9-39. Dat plan ging om onbekende redenen niet door. In 1974 betrok het SHCL het pand Boschstraat 73, voorheen onderdeel van de Refugie van Hocht en het daarin gevestigde klooster van de zusters van het Arme Kind Jezus. De kapel van het voormalige klooster was ingericht als bibliotheek. Vanwege ruimtegebrek op de Boschstraat werd vanaf ca. 1982 de nabijgelegen Sint-Andrieskapel gehuurd, waar het archief werd gevestigd., 'Kapel van de Zusters van het Arme Kind Jezus' op forum.mestreechonline.nl, 1 september 2013. In 2008 verhuisde het instituut naar de voormalige commandantswoning bij het Oude Minderbroedersklooster, waar het faciliteiten deelt met het Historisch Centrum Limburg (HCL). De Andrieskapel bleef nog enkele jaren in gebruik als archiefbewaarplaats.

Per april 2025 is de naam van het erfgoedcentrum veranderd naar Tracé - Limburgs Samenlevingsarchief.

Archieven Sinds 1949 beheert Tracé archieven en verzamelingen afkomstig van bedrijven, instellingen en personen die van belang zijn geweest in het sociale, economische en culturele leven van de provincie Limburg. Zo beheren ze bijvoorbeeld de archieven van de voormalige Vroedvrouwenschool te Heerlen, de Limburgse Land- en Tuinbouwbond, de Koninklijk Sphinx, en de Limburgse Bond van Muziekgezelschappen.

Bibliotheek Tracé beheert een wetenschappelijke bibliotheek op het gebied van sociale, economische en culturele geschiedenis, sociale geografie, religie en samenleving in Limburg. Vooral de deelcollecties over mijnbouw, de keramiekindustrie, arbeidsmigratie en gezondheidszorg zijn van bijzonder belang. Naast boeken en tijdschriften bezit Tracé ook een specifieke collectie, de zogenoemde grijze literatuur. Het betreft documentatiemateriaal zoals krantenknipsels, statistieken, jaarverslagen, scripties en brochures, afkomstig van Limburgse bedrijven, verenigingen, stichtingen en particulieren.

Publicaties Tracé is uitgever van twee publicatie-reeksen:

Het Jaarboek van Tracé, onder de titel ‘Studies over de sociaaleconomische geschiedenis van Limburg’. Gebundelde artikelen over uiteenlopende onderwerpen uit de Limburgse geschiedenis. Verschijnt sinds 1955. De Maaslandse Monografieën (uitgegeven in samenwerking met het Koninklijk Limburgs Geschied- en Oudheidkundig Genootschap). Een doorlopende reeks wetenschappelijke studies over de geschiedenis van Nederlands- en Belgisch-Limburg. Verschijnt sinds 1964.

Externe link Tracé - Limburgs Samenlevingsarchief

Referenties

Categorie:Cultureel erfgoed in Nederland Categorie:Archief in Nederland Categorie:Geschiedenis van Limburg