Charles Mathieu Schols (Maastricht, 28 maart 1849 - Delft,10 maart 1897) was een vooraanstaand Nederlands waterbouwkundige en hoogleraar aan de Polytechnische School in Delft (voorloper van de Technische Universiteit aldaar). Voor het Rijk was hij betrokken bij onder andere het rekenkundig in kaart brengen van het land en het vaststellen van het NAP.

Opleiding en Eerste Werkkring Schols zat op de in 1864 opgerichte Hogereburgerschool in Maastricht (hij was dus een van de eerste leerlingen van dit nieuwe schoolsysteem (HBS)), waar hij in 1866 met goede resultaten slaagde. Daarna kreeg hij nog een jaar privaatles in met name wiskundige vakken, om vervolgens in 1867 te gaan studeren aan de Polytechnische School in Delft. Hij had een slechte gezondheid, waardoor hij niet kon werken bij kachelwarmte. Als het 's winters toch te koud werd warmde hij zich bij een huisgenoot. In 1871 studeerde hij af als civiele ingenieur, ook weer met excellente resultaten.

Direct na zijn afstuderen kreeg hij een baan bij Rijkswaterstaat te Nijmegen, waar hij een jaar betrokken was bij de werken aan de rivier de Waal.

Hoogleraar Met ingang van 1 september 1872 werd hij benoemd tot leraar in de wiskunde, de landmeetkunde, het waterpassen en de geodesie aan de Koninklijke Militaire Academie te Breda. Hierna keerde hij terug naar Delft om vanaf 1 september 1878 te beginnen als hoogleraar aan zijn alma mater, de Polytechnische School. miniatuur|Peilmerk Oude Delft 95

Rijkscommissie Schols werd in 1881 lid van de Rijkscommissie voor Graadmeting en Waterpassing (1879-1937), die door toen wijlen L. Cohen Stuart begonnen was. Bij de commissie werd gewerkt aan de nauwkeurigheidswaterpassing (verbetering van het peil van AP naar NAP) en aan het voortgezetten van de eerder begonnen graadmeting van dr. F.J. Stamkart die in 1882 overleden was.

In 1886 werd met een geheel nieuwe triangulatie van Nederland begonnen, ter vervanging van het op dat moment verouderde driehoeksnet van generaal C.R.T. Krayenhoff. Vanaf 1888 werd hieraan een driehoeksnet van lagere orde (ten behoeve van het kadaster en van de rivierkaarten) toegevoegd.

Bij het overlijden van Schols in 1897 op 47-jarige leeftijd, aan een slepende ziekte, waren deze werken nog niet voltooid.

De Polytechnische Academie speelde in bij deze werken een hoofdrol, nog steeds is op het voormalige gebouw van de Academie (Oude Delft 95 in Delft, in gebruik bij het IHE) een van de basispeilmerken te zien.

Overige functies Schols werd in 1880 benoemd tot lid der Koninklijke Akademie van Wetenschappen. Van 1884 tot 1887 en van 1888 tot 1893 was hij lid van het bestuur van het Koninklijk Instituut van Ingenieurs. In 1886 werd hij door de Senaat van de Leidse Universiteit benoemd tot doctor honoris causa (eredoctoraat).

Hij was met zijn collega N.H. Henket en E. Steuerwald hoofdredacteur van het uit verschillende delen bestaande handboek Waterbouwkunde (1878). Hij werkte met E. Steuerwald aan het deel Beschoeiingen en Bekleedingsmuren (1885) en met dr. C.A. Scheltema (1888-1896) aan het deel Berekening der Bruggen.

Privé Schols was de zoon van Johannes Petrus Georgius Schols en Maria Hubertina Hendrica Josepha Ubaghs. Hij was ongehuwd.

Vernoeming In 1921 is in Maastricht in de wijk Wyckerpoort, vlak achter het station, een straat naar de professor vernoemd.

Publicaties van Charles Mathieu Schols

leerboek voor landmeten en waterpassen, met atlas (Breda 1879; in 1912 verscheen van dit werk de 9e druk, bewerkt door F.J.H.M. Thijs) Bijlage Q van het Jaarboekje van het Koninklijk Instituut van Ingenieurs, afdeeling Landmeten en waterpassen jrg. 1893 Opmerkingen naar aanleiding van eene voordracht van Dr. E.F. van Dissel over formulen ter berekening van de hoeveelheid water, geloosd door eene sluis in Notulen K.I.v.I. 1880-1881 (12 Apr. 1881), blz. 69 Opmerkingen over eene voordracht van R.O. van Manen over het berekenen van de coördinaten der getrianguleerde punten voor de topografische en rivierkaarten in dezelfde Notulen (8 Juni 1885), blz. 139 Over de theorie der fouten in de ruimte en in het platte vlak in Verhandelingen afdeeling Wis- en Natuurkunde der Koninklijke Academie van Wetenschappen 10e deel (1875), afzonderlijk gepagineerd; De interpolatie-formule van Tchébychef volgens de methode der kleinste vierkanten in Verslagen en mededeelingen van de K. Akad., 2e reeks, 9e deel (1876), blz. 301 Over de aansluiting van een driehoeksnet van lagere orde aan een van hoogere orde in Verslagen afdeeling Natuurkunde der Koninklijke Akademie van wetenschappen, 16e deel (1881), blz. 297 Berekening van afstand en azimuth uit lengte en breedte, in dezelfde Verslagen, 18e deel (1883), blz. 1 Over de aansluiting van een driehoeksnet van lagere orde aan drie punten van een net van hoogere orde, in dezelfde Verslagen, 18e deel (1883) blz. 303; Opmerkingen naar aanleiding van verschillende opstellen van J.J. Roelants, betrekkelijk waarnemingen van waterstanden aan zee in Notulen K.I.v.I. 1884-1885 (13 Nov. 1884) blz. 41 (pdf blz 44) Over driehoeksmetingen in het Gedenkboek van het K.I.v.I. 1847-1897 blz. 243 De half convergente reeks ter berekening van de integraal (deze wordt hier niet herhaald), in bovengenoemde Verslagen 3e reeks, 2e deel (1886), blz. 40 Mededeeling over de wet van de fouten van waarneming in Verslagen der zittingen van de wis- en natuurkundige afdeeling der K.A.v.W. 1892-1893, blz. 194 Mededeeling omtrent het onderzoek van de Zandverdeeling van de theodolieten, in gebruik bij de Rijks driehoeksmeting in dezelfde Verslagen 1894-1895, blz. 2. Opmerking: scans van de verhandelingen van het KIvI zijn als pdf te downloaden vanuit het trésor van de TU Delft>.

Categorie:Nederlands waterbouwkundige