De Tweede Kamerverkiezingen 1854 waren periodieke Nederlandse verkiezingen voor de Tweede Kamer der Staten-Generaal. Zij vonden plaats op 13 juni 1854.
Nederland was verdeeld in 38 kiesdistricten, waarin 68 leden van de Tweede Kamer gekozen werden.Elf enkelvoudige kiesdistricten kozen één lid, in 26 meervoudige kiesdistricten werden twee leden afgevaardigd, en in het kiesdistrict Amsterdam vijf. Een kiezer bracht evenveel stemmen uit als er afgevaardigden in zijn kiesdistrict gekozen werden. Om gekozen te worden moest een kandidaat minimaal de districtskiesdrempel behalen.De districtskiesdrempel werd bepaald door de volgende formule: 50% van het aantal uitgebrachte geldige stemmen, gedeeld door het aantal in het district te verkiezen zetels. De leden werden gekozen voor een termijn van vier jaar; om de twee jaar werd de helft van de Tweede Kamer vernieuwd.Zie hier voor een nadere toelichting.
De verkiezingen werden gehouden vanwege het periodiek aftreden van 34 leden van de Tweede Kamer van wie de zittingstermijn afliep op 17 september 1854. In drie kiesdistrictenAmsterdam, Dordrecht en Utrecht was een tweede verkiezingsronde nodig vanwege het niet-behalen van de absolute meerderheid door de hoogst geëindigde (niet-direct-gekozen) kandidaat. Deze tweede ronde vond plaats op 27 juni 1854.
Uitslag Opkomst 1853 1854 # stemmen % # stemmen % Kiesgerechtigden 85.076 76.958 Niet opgekomen 24.644 28,97% van het aantal kiesgerechtigden. 37.925 49,28 Opkomst 60.432 71,03 39.033 50,72
Verkiezingsuitslag naar groepering
GroeperingIn 1854 bestonden nog geen politieke partijen. Gekozen leden sloten zich gewoonlijk eerst na hun verkiezing aan bij een kamerfactie.Zetels 1853Een wijziging van het aantal zetels van een groepering is ontstaan door aftreden en overlijden gedurende de zittingsperiode. AfAftredend in 1854 vanwege het bereiken van het einde van de zittingstermijn. BijGekozen c.q. herkozen bij de verkiezingen in 1854. 1854 +/− conservatieven 26/25 14 13 24 −1 thorbeckianen 14/15 6 9 18 +3 liberalen 9 5 6 10 +1 antirevolutionairen 7 4 1 4 −3 conservatief-katholieken 3 2 3 4 +1 conservatief-liberalen 4/3 1 1 3 0 conservatief-protestanten 3 1 1 3 0 gematigde liberalen 2 0 0 2 0 vacatureJohannes van der Heijde, overleden op 25 juli 1854. -/1 1 0 0 −1 totaal 68 34 34 68 0
Gekozen leden
Bij deze verkiezingen werden 28 leden herkozen, van wie een in een ander kiesdistrict. Een lid had aangegeven niet herkiesbaar te zijn, terwijl vier aftredende leden verslagen werden. Tevens werd een vacature ingevuld.
Onderstaand volgen enkele bijzonderheden:
in het kiesdistrict Amsterdam werd Jean BaudHet was volgens de vigerende wetgeving geoorloofd zich in meer dan één kiesdistrict kandidaat te stellen. Als iemand in meerdere districten gekozen werd, diende hij vervolgens aan te geven voor welk district hij in de Tweede Kamer zitting wilde nemen; in het andere district/de andere districten werd dan een naverkiezing gehouden. gekozen in de vacature ontstaan door het periodiek aftreden van Gerrit Schimmelpenninck (beiden conservatieven) die had aangegeven niet herkiesbaar te zijn;
in het kiesdistrict Eindhoven werd in eerste instantie het aftredende lid Johannes van der Heijde (liberalen) herkozen. Vanwege zijn overlijden op 25 juli 1854 werd op 22 augustus 1854 een tussentijdse verkiezing gehouden, waarbij Antonius Meijlink (conservatief-katholieken) gekozen werdDe vacature voor de lopende zittingsperiode werd niet meer vervuld; Meijlink werd gekozen voor de zittingsperiode 1854-1858.;
in het kiesdistrict Rotterdam versloeg Anthony Hoynck van Papendrecht (51,9%, liberalen) het aftredende lid Jean Baud (47,5%, conservatieven);
in het kiesdistrict Sneek werd Herman Huguenin (liberalen) gekozen in de vacature ontstaan door het aftreden op 3 juni 1854 van Cornelis Sleeswijk Vening (conservatieven)Huegenin werd bij een tussentijdse verkiezing op 30 juni 1854 tevens gekozen als lid voor de lopende zittingsperiode.;
in het kiesdistrict Utrecht versloeg Nicolaas Kien (56,4%, conservatieven) het aftredende lid Hubert van Asch van Wijck (43,6%, antirevolutionairen);
in het kiesdistrict Zierikzee versloeg Sebastiaan Anemaet (57,5%, thorbeckianen) het aftredende lid Jean Schuurbeque Boeije (39,2%, conservatieven);
in het kiesdistrict Zutphen versloeg Willem Hendrik Dullert (53,6%, thorbeckianen) het aftredende lid Justinus van der Brugghen (45,4%, antirevolutionairen);
in het kiesdistrict Zwolle versloeg Jacob van Zuylen van Nijevelt (55,1%, thorbeckianen) het aftredende lid Guillaume Groen van Prinsterer (43,7%, antirevolutionairen).
De zittingsperiode van de Tweede Kamer ging in op 18 september 1854. De zittingstermijn van Tweede Kamerleden bedroeg vier jaar.Om de twee jaar was de helft van de Kamerleden aftredend.
Categorie:Nederlandse politiek in 1854 1854 Nederland