De Tweede Kamerverkiezingen 1862 waren periodieke Nederlandse verkiezingen voor de Tweede Kamer der Staten-Generaal. Zij vonden plaats op 10 juni 1862.
Nederland was verdeeld in 38 kiesdistricten, waarin 72 leden van de Tweede Kamer gekozen werden.Negen enkelvoudige kiesdistricten kozen één lid, in 27 meervoudige kiesdistricten werden twee leden afgevaardigd, in het kiesdistrict Rotterdam drie en in het kiesdistrict Amsterdam zes. Een kiezer bracht evenveel stemmen uit als er afgevaardigden in zijn kiesdistrict gekozen werden. Om gekozen te worden moest een kandidaat minimaal de districtskiesdrempel behalen.De districtskiesdrempel werd bepaald door de volgende formule: 50% van het aantal uitgebrachte geldige stemmen, gedeeld door het aantal in het district te verkiezen zetels.
De verkiezingen werden gehouden vanwege het periodiek aftreden van 36 leden van de Tweede Kamer van wie de zittingstermijn afliep op 14 september 1862. In acht kiesdistrictenAmersfoort, Almelo, Haarlem, Leiden, Middelburg, Roermond, Sneek en Zwolle. was een tweede verkiezingsronde benodigd tussen de twee hoogstgeplaatste (niet-direct gekozen) kandidaten uit de eerste ronde vanwege het niet-behalen van de districtskiesdrempel. Deze tweede ronde vond plaats op 24 juni 1862.In het kiesdistrict Almelo werd de tweede verkiezingsronde gehouden op 5 augustus 1862.
Uitslag Opkomst 1860 1862 # stemmen % # stemmen % Kiesgerechtigden 85.228 87.375 Niet opgekomen 49.932 58,59% van het aantal kiesgerechtigden. 50.472 57,76 Opkomst 35.296 41,41 36.903 42,24
Verkiezingsuitslag naar groepering GroeperingIn 1862 bestonden nog geen politieke partijen. Gekozen leden sloten zich gewoonlijk eerst na hun verkiezing aan bij een kamerfactie.Zetels 1860Een wijziging van het aantal zetels van een groepering is ontstaan door tussentijdse verkiezingen gedurende de zittingsperiode. AfAftredend in 1862 vanwege het bereiken van het einde van de zittingstermijn. BijGekozen c.q. herkozen bij de verkiezingen in 1862. 1862 +/− thorbeckianen 25/22 11 12 23 +1 liberalen 15/18 7 8 19 +1 conservatieven 18 10 7 15 −3 antirevolutionairen 4 2 2 4 0 conservatief-liberalen 3 1 2 4 +1 conservatief-protestanten 3 1 1 3 0 conservatief-katholieken 4/3 3 3 3 0 gematigde liberalen 0 0 1 1 +1 vacatureÆneas Mackay, afgetreden op 1 juli 1862. −/1 1 0 0 −1 totaal 72 36 36 72 0
Gekozen leden
Bij deze verkiezingen werden 30 leden herkozen, van wie een in een ander kiesdistrict. Vier leden hadden aangegeven niet herkiesbaar te zijn, terwijl een aftredend lid verslagen werd. Tevens werd een vacature ingevuld.
Onderstaand volgen enkele bijzonderheden:
in het kiesdistrict Amsterdam werd Michel Godefroi (gematigde liberaal) gekozen in de vacature ontstaan door het periodiek aftreden van Albertus Duymaer van Twist (liberalen) die had aangegeven niet herkiesbaar te zijn;
in het kiesdistrict Amsterdam versloeg Jan HeemskerkHeemskerk was aftredend lid voor het kiesdistrict Haarlem waar hij verslagen werd.Het was volgens de vigerende wetgeving geoorloofd zich in meer dan één kiesdistrict kandidaat te stellen. Als iemand in meerdere districten gekozen werd, diende hij vervolgens aan te geven voor welk district hij in de Tweede Kamer zitting wilde nemen; in het andere district/de andere districten werd dan een naverkiezing gehouden. (53,7%, thorbeckianen) het aftredende lid Siebert van Franck (22,7%, conservatieven);
in het kiesdistrict Arnhem was in eerste instantie het aftredende lid Æneas Mackay (antirevolutionairen) herkozen. Op 1 juli 1862 trad hij echter af - nog in de lopende zittingsperiode - vanwege zijn benoeming als lid van de Raad van State. Bij een naverkiezing werd Guillaume Groen van Prinsterer (antirevolutionairen) gekozen in de vacature voor de zittingsperiode 1862-1866. De vacature voor het resterende deel van de lopende periode werd niet meer ingevuld;
in het kiesdistrict 's-Gravenhage werd Jan Kappeyne van de Coppello (liberalen) gekozen in de vacature ontstaan door het periodiek aftreden van Isaäc Delprat (conservatieven) die had aangegeven niet herkiesbaar te zijn;
in het kiesdistrict Haarlem versloeg Joannes van Mulken (27,1%, thorbeckianen) het aftredende lid Jan HeemskerkHeemskerk werd wel gekozen in het kiesdistrict Amsterdam. (22,1%, thorbeckianen);
in het kiesdistrict Middelburg werd Schelto van Heemstra (conservatief-liberalen) gekozen in de vacature ontstaan door het periodiek aftreden van Jacob Slicher van Domburg (conservatieven) die had aangegeven niet herkiesbaar te zijn;
in het kiesdistrict Zwolle werd Gerrit de Meester (liberalen) gekozen in de vacature ontstaan door het periodiek aftreden van Jules van Zuylen van Nijevelt (antirevolutionairen) die had aangegeven niet herkiesbaar te zijn.
De zittingsperiode van de Tweede Kamer ging in op 15 september 1862. De zittingstermijn van Tweede Kamerleden bedroeg vier jaar.Om de twee jaar was de helft van de Kamerleden aftredend.
Bronvermelding
Categorie:Nederlandse politiek in 1862 1862 Nederland