Josef Zasche (Jablonec nad Nisou, 9 november 1871 – Schackensleben, 11 oktober 1957) was een Duits-Boheems architect. Hij was met name in de eerste helft van de 20e eeuw actief. Zijn architectonische stijl was te classificeren als jugendstil en modernisme.
Leven en werk miniatuur|150px|links|Geboortehuis van Zasche (2012) Zasche was de zoon van glassnijder Josef Zasche en zijn vrouw Franziska Zasche (geboortenaam: Feix). Zijn geboortehuis in Jablonec nad Nisou, Křížovástraat 164/32, staat er anno 2024 nog steeds. Na de lagere school in Jablonec nad Nisou studeerde hij van 1885 tot 1889 aan de Staatsgewerbeschule in Liberec. Deze school werd in die tijd geleid door architecten Rudolf Bitzan (1872-1938), Robert Hemmrich (1871-1946), Gustav Jirsch (1871-1909) en Adolf Loos. Daarna studeerde Zasche architectuur aan de Akademie der bildenden Künste Wien onder Carl von Hasenauer. Vervolgens werkte hij drie jaar lang in het architectenbureau van Friedrich Schachner.
In 1895 trok Zasche naar Praag en trad in dienst bij het architectenbureau van Friedrich Ohmann (1858-1927). In 1911 trouwde hij met Blanka Kretzschmar (1876); samen kreeg het echtpaar twee dochters. Zijn eerste grote projecten voerde hij uit in Noord- en West-Bohemen: de Oud-Katholieke Kruiskerk en het tentoonstellingspaviljoen in Jablonec nad Nisou, en de spaarbank in Aš. In 1906 kreeg hij de titel Baurat toegewezen. In Praag bouwde Zasche voor beeldhouwer Karel Wilfert mladší (1879-1932) een villa, bestaande uit het zogenoemde Blauwe huis, en het verenigingshuis Zu den drei Reitern. Zasche ontving de prijs voor het beste gebouw in Oostenrijk-Hongarije in de periode 1900-1910, vanwege zijn ontwerp van het Wiener Bankverein-gebouw in Praag. Verschillende van zijn gebouwen staan thans op de monumentenlijst.
Als architect van Duitse afkomst onderhield hij vriendschappelijke relaties met zijn Tsjechische collega's Jan Kotěra (1871-1923) en Pavel Janák (1882-1956), met wie hij talrijke gebouwen ontwierp, waaronder het rondocubistische Adriapaleis in Praag.
Naast architect was Zasche was ook jurylid in architectuurwedstrijden, lid van de raad van beheer van de Duitse afdeling van de Moderne Galerij van het Koninkrijk Bohemen (voorloper van de Nationale Galerie Praag), lid van de Sudetenduitse Academie van Wetenschappen en Kunsten en voorzitter van de Vereniging van Duitse architecten in Bohemen.
Op 7 mei 1945 werd Zasche geïnterneerd. Daarop werd zijn kantoor in de Nieuwe Stad in Praag (adres: Mezibranská 1367/21) geplunderd en zijn archief vernietigd. Hij werd gedwongen Praag te verlaten en vestigde zich opnieuw in Duitsland, ondanks voorspraak van zijn Tsjechische collega's. Hij was volledig berooid en vond een bescheiden onderkomen in Schackensleben in de regio Maagdenburg. Alle pogingen om zijn professionele activiteiten te hervatten en zo in zijn levensonderhoud te voorzien mislukten. Hij stierf aldaar in 1957 in armoede.
Erkenning Na de oorlog kregen Zasches leven en werk weinig aandacht, maar sinds halverwege de 21e eeuw wordt hij in Tsjechië erkend als een van de belangrijkste architecten van de vooroorlogse en interbellumperiode in Bohemen.
Gebouwen +JaarGebouwAdresMonumentHuidige status1900-1902Oud-Katholieke KruiskerkHusova 1560/2, Jablonec nad NisouJa1903-1905Spaarbank en bedrijfsacademiePařížská 1670/15, Ústí nad Labem1904SpaarbankHlavní 239/23, AšJaBibliotheek1904-1905Villa van beeldhouwer Karl WilfertNa Špejcharu 291/3, PraagJa1905Duitse schoolPlzeňská 104, Počaply1905-1906Villa van Heinrich DresslerJugoslávská 1885/13, Jablonec nad NisouKleuterschool1906Tentoonstellingspaviljoen op de Duits-Boheemse TentoonstellingLiberec1906Bedrijfsgebouw van de Pražská železářská společnost (met Matej Blecha)Opletalova 1015/55, Praag1906Graf voor Josef ScheiblerJablonec nad Nisou1906-1908Kantoorgebouw van de Wiener BankvereinNa Příkopě 390/3, PraagJaMinisterie1906-1908Verenigingshuis ‘Zu den drei Reitern’Senovážné náměstí 869/28, PraagPoppentheater1907-1914Wijk met tuinstadontwerp voor de VolkswoningbouwverenigingPařížská-, Francouzská-, Polská- en Varšavskástraat, Teplice1908Bedrijfsgebouw van de Česká eskomptní bankaÚstí nad Labemgesloopt in 19361908Concertzaal jubileumtentoonstelling Praagse Kamer van Koophandel en FabriekenPraaggesloopt1910-1911Villa GiebischKorejská 2137/21, Jablonec nad Nisou1910-1912Openbare bibliotheek ‘Weinmanneum’ (vernoemd naar Jacob Eduard Weinmann)Ústí nad Labembeschadigd in 1945; gesloopt in 19471911Arbeidskolonie voor de Duits-Oostenrijkse Mannesmannröhren-WerkeGrégrova 710/55, Chomutovgesloopt in de jaren 19801911Tuinmanswoning en wasserij in het kasteelpark van JanoviceJanovice 40, Vrchotovy JanoviceJa1911-1912Bedrijfsgebouw van de Assekuranzverein der Zuckerindustrie (met Theodor Fischer)Senovážné náměstí 976/31-33, PraagJa1911-1913Regionaal armenhuis ‘Keizerin Elisabethhuis’Vinohradská 403, ChomutovPolitiebureau1912Kantoorgebouw van de Česká spořitelna (Tsjechische spaarbank)Ústí nad Labem 899, Ústí nad Labemgesloopt1912-1914Kantoorgebouw van de Allgemeine Rentenanstalt (met Jan Kotěra)Rašínovo nábřeží 390/42, PraagJa1918Graf van ondernemer Carl NeumannJoodse begraafplaats, Liberec1920Villa in Praag-BubenečPod kaštany 545/24, Praag1921Kleine BühneSenovážné náměstí 869/28, Praaggesloopt in 19991922-1925Gebouw ‘Adriapaleis’ van verzekeringsmaatschappij Riunione Adriatica di Sicurtà (met Pavel Janák)Jungmannova 36/31 + Národní 36/40, PraagJa1923Villa WallenfelsNa Zátorce 807/11, Praag1922-1923Villa KantorPod Kaštany 545/24, Praag Indonesische ambassade1929Verenigingshuis van de Deutscher KulturverbandŠimáčkova 1452/14-16, PraagBasisschool1930-1931Heilig HartkerkHorní náměstí 12, Jablonec nad NisouJa1932Gebouw ‘Urania’ met bioscoopzaal van de Praagse Vereniging voor VolksonderwijsKlimentská 1205/4, Praagstudio van de AMU
Literatuur Oldřich J. Blažíček: Josef Zasche, in Thieme-Becker, p. 416 Rudolf Günther: Josef Zasche. Lebensbild eines Architekten., Bogen-Verlag, München (1971) - Zdeněk Lukeš, J. Svoboda, Dieter Klein: Der Architekt Josef Zasche (1871–1957)., in Österreichische Osthefte, Zeitschrift für Mittel-, Ost- und Südosteuropaforschung, 34e jaargang (1992), p. 396 Zdeněk Lukeš: Splátka dluhu. Praha a její německy hovořící architekti 1900–1938, Fraktály Publishers, Praag (2002) - , pp. 204–213 Jan Hanzlík, Jana Zajoncová, Lanka Hájková: Teplice. Architektura moderní doby 1860–2000. (2016) -
Galerij
Categorie:Duits architect