De Avelia Horizon is een type dubbeldeks-hogesnelheidstrein, ontwikkeld en gebouwd door het Franse Alstom, als vijfde generatie van zijn productlijn TGV. Door de voornaamste klant SNCF wordt dit type TGV M genoemd (M voor modulair), door Eurostar "Celestia".
Per vervoerder SNCF TGV M In september 2016 sloten de SNCF en Alstom een akkoord voor het ontwerp en de levering van de TGV M.
In juli 2018 bestelde de SNCF 100 Avelia Horizon-treinstellen voor €2,7 miljard.
De eerste Avelia Horizon verliet de fabriek in december 2022.
In januari 2026 bestelde de SNCF via dit raamcontract bijkomend 15 Avelia Horizon-treinstellen van de internationale versie voor vier bovenleidingsspanningen, voor ongeveer 600 miljoen euro en met voorziene levering in 2029. Deze zijn nodig om de TGV inOui-treindiensten vanuit Brussel naar de verschillende hoeken van Frankrijk verder te kunnen zetten, aangezien een Belgische wet ETCS in België verplicht vanaf 2028, en de huidige treinstellen, TGV Réseau nooit aangepast werden voor ETCS.
Eurostar Celestia In oktober 2025 bestelde de SNCF voor haar dochteronderneming Eurostar via het lopende raamcontract bij Alstom dertig (met optioneel twintig bijkomende) Avelia Horizon-dubbeldekstreinen met 9 rijtuigen van de internationale versie voor 4 bovenleidingsspanningen, met voorziene levering in 2031. Eurostar gaf haar versie de naam Eurostar Celestia. Het nieuwe treintype is in eerste instantie nodig om de TGV PBKA en TGV PBA te vervangen, de rode ex-Thalys-treinen die enkel op de continentale routes rijden. Eurostar kondigde aan dat het type ook de TMST moet vervangen en op de routes naar Londen moet gaan rijden. Daarmee zou het de eerste belangrijke inzet worden van dubbeldekstreinen in het Verenigd Koninkrijk, waar de beperkte vrije hoogte van de klassieke spoorlijnen dat niet toelaat. Na de Europese hittegolf van juni 2026 besliste Eurostar om de nieuwe treinstellen, die naar verwachting tot de jaren 2060 zullen meegaan, uit te rusten met de "Sahara-optie", waardoor ze gebruikt kunnen worden tot 55 graden Celsius en bestand zijn tegen de klimaatopwarming.
Bouwvorm De Avelia Horizon is een geleed treinstel met een motorwagen aan elk uiteinde. Tussenin zijn er zeven tot negen dubbeldeksrijtuigen mogelijk..
Net zoals de andere generaties TGV-treinen is de Avelia Horizon een geleed treinstel met jacobsdraaistellen die tussen de rijtuigen zijn geplaatst. De twee motorwagens hebben elk twee normale draaistellen (die dus niet op de uiteinden zitten), waardoor de eindrijtuigen een extra draaistel nodig hebben. Om de productie van de rijtuigbakken zoveel mogelijk te standaardiseren, werd een module ontworpen die een "ent" (Frans: greffon) wordt genoemd. Deze module hangt vast aan elk eindrijtuig, overhangend voorbij het draaistel.
De aangrenzende motorwagen kon ingekort worden door het plaatsen van apparatuur in de "ent" van het eindrijtuig.. Die bevat onder andere een 700 V-batterij, waardoor de trein zonder bovenleidingsspanning nog kan blijven rijden, en de systemen blijven werken wanneer deze stilstaat (verlichting, airconditioning, omroepinstallatie, perslucht...).
Concept De Avelia Horizon is qua bouwontwerp een verderzetting van de voorgaande Alstom-producten uit de TGV-lijn, met motorwagens aan beide uiteindes. Ook de vorige nieuwe TGV-reeksen na 1997 waren alle dubbeldeks, zoals de directe voorganger TGV Euroduplex.
Het ontwerp van de Avelia Horizon, met een toegankelijke deur op 55 cm drempelhoogte en de andere deuren op drempelhoogte 61,7 cm, is in de eerste plaats gericht op perronhoogtes van 55 cm, zoals standaard in Frankrijk, met een opstap naar boven bij het instappen. Een drempelhoogte gelijkvloers bij hogereperrons van 76 cm (zoals in België, Nederland en vaak in Duitsland) is niet mogelijk doordat de Avelia Horizon ook beperkt is in hoogte door de beperkingen van het omgrenzingsprofiel op de Franse klassieke lijnen.
Het ontwerp als dubbeldekker met veel zitplaatsen en relatief weinig deuren is vooral gericht op punt-tot-punt treinreizen met veel reizigersvraag, een model dat de Franse SNCF, met haar stervormig hogesnelheidsnet met lijnen vanuit Parijs, en ook Eurostar hanteert. De Avelia Horizon en zijn voorgangers zijn de enige dubbeldekker-hogesnelheidstreinen ter wereld en deze worden tot nader order voornamelijk gebruikt bij de Franse SNCF en haar dochters. Dit komt omdat dit treinconcept afwijkt van wat in Duitsland (ICE), andere Europese landen en Japan gebruikelijk is, waar de nadruk meer op de snelheid van de overstappen tussenin ligt, en op een comfortabele gelijkvloerse instap vanop perronhoogtes van 76 cm, wat enkel mogelijk is met enkeldekstreinen.
Concurrentie De concurrerende hogesnelheidstreinen op de Europese markt zijn vooral de Siemens Velaro, de "Italiaanse" ETR 1000 van Hitachi Rail en de Talgo allen enkeldeks. Ook Alstom zelf biedt vanaf 2025 opnieuw een enkeldeks-hogesnelheidstrein aan, de Avelia Stream.
Techniek Doordat de trein beschikt over remmen waarmee energie teruggewonnen wordt (recuperatief remmen) is deze efficiënter dan eerdere modellen, zoals de TGV Duplex.
Uitrusting voor de reiziger Qua autonome toegankelijkheid heeft de TGV M een deur met gelijkvloerse toegang vanop perrons van 55 cm (zoals in Frankrijk en Italië). Rolstoelers kunnen vervolgens met een draailift afdalen naar het benedendek op 30 cm hoogte. Vanop perrons van 76 cm, zoals in België, Duitsland of het Verenigd Koninkrijk, moet een verplaatsbare helling geplaatst worden, geholpen door de actieve ophanging die dit ene rijtuig tijdelijk wat kan verhogen. Het barrijtuig is niet toegankelijk met een rolstoel.
Inzet
Binnen Frankrijk De SNCF plant deze TGV M vanaf 2026 als eerste in te zetten op de hogesnelheidslijn Combs-la-Ville - Saint-Louis.
Internationaal In 2022 plande de SNCF 6 van de 15 bestelde internationale TGV M's in te zetten ter vervanging van 6 TGV Réseau treinstellen op de verbinding Parijs - Lyon - Turijn - Milaan, vanaf 2026-27, Dat is het enige Franse traject waar de SNCF toen concurrentie kende, namelijk met de Frecciarossa van Trenitalia die wel al ETCS aan boord had en daardoor als concurrentieel voordeel de hogesnelheidslijn Turijn - Milaan kon gebruiken.
In 2024 maakte de SNCF bekend dat ze vanaf 2026 15 internationale TGV M's wil inzetten in Italië om daar de concurrentie aan te gaan op het Italiaanse spoor: 9 dagelijkse retourritten Turijn - Milaan - Rome - Napels 4 dagelijkse retourritten Turijn - Venetië
Zie ook De Avelia Liberty, die door Alstom in de Verenigde Staten wordt gebouwd voor de Acela Express van Amtrak,
Referenties
Categorie:TGV