Gekroesde haarmuts (Orthotrichum pulchellum) is een plantensoort uit de haarmutsfamilie (Orthotrichaceae).
Determinatie Gekroesde haarmuts is een topkapselmos dat in vrij losse, kleine pollen groeit. De pollen kunnen een hoogte bereiken van 2 cm, maar meestal zijn ze lager dan 1 cm. Opvallend zijn de gedraaide bladeren als ze droog zijn. De bladeren zijn 2–2,5 mm lang, fijn gepunt en gedraaid als ze droog zijn. De bladranden zijn bovenaan vlak, maar verder gebogen. In tegenstelling tot veel andere soorten uit het geslacht haarmuts heeft gekroesde haarmuts sporenkapsels die boven de bladeren uitsteken op een korte seta, ongeveer 1–2 mm lang. Deze kapsels, die 1,5 mm lang zijn, worden bleek roodbruin als ze rijp en droog zijn. Ze hebben acht reflexe, oranje peristoomtanden. Voor het rijpen zijn de kapsel bedekt met een bijna haarloze, bleke calyptra met een donkerbruine punt en gemarkeerd met donkere vlekken langs de onderste rand. Rond april/mei verliest gekroesde haarmutszijn calyptra en worden de oranjerode capsuletanden zichtbaar.
Ecologie Gekroesde haarmuts is een epifyt die voorkomt op eutrofe schors van bomen en struiken in luchtvochtige bossen.
Syntaxonomie In de syntaxonomie staat gekroesde haarmuts te boek als kensoort voor de klasse van haarmutsen en vingermossen.
Verspreiding Het verspreidingsgebied van gekroesde haarmuts in Centraal-Europa strekt zich uit over de kusten van de Noord- en Oostzee. In Nederland komt de soort algemeen voor en in België vrij algemeen. In de 19de en de eerste helft van de 20ste eeuw werd de soort in diverse delen van Nederland aangetroffen, maar in de jaren zeventig van de vorige eeuw groeide de soort nog voornamelijk langs de kust. In 2007 was ze ook in het binnenland weer regelmatig te vinden.
Fotogalerij
Externe links
Categorie:Orthotrichales Categorie:Mossoort