De Tweede Kamerverkiezingen 1883 waren periodieke Nederlandse verkiezingen voor de Tweede Kamer der Staten-Generaal. Zij vonden plaats op 12 juni 1883.
Nederland was verdeeld in 43 kiesdistricten, waarin 86 leden van de Tweede Kamer gekozen werden.Acht enkelvoudige kiesdistricten kozen één lid, in 32 meervoudige kiesdistricten werden twee leden afgevaardigd, in het kiesdistrict Sneek drie, in het kiesdistrict Rotterdam vier en in het kiesdistrict Amsterdam zeven. Een kiezer bracht evenveel stemmen uit als er afgevaardigden in zijn kiesdistrict gekozen werden. Om gekozen te worden moest een kandidaat minimaal de districtskiesdrempel behalen.De districtskiesdrempel werd bepaald door de volgende formule: 50% van het aantal uitgebrachte geldige stemmen, gedeeld door het aantal in het district te verkiezen zetels.
De verkiezingen werden gehouden vanwege het aftreden van 43 leden van de Tweede Kamer van wie de zittingstermijn afliep op 16 september 1883. In een kiesdistrictDelft. was een tweede verkiezingsronde benodigd tussen de twee hoogstgeplaatste (niet-direct gekozen) kandidaten uit de eerste ronde vanwege het niet behalen van de districtskiesdrempel. Deze tweede ronde vond plaats op 26 juni 1883.
Uitslag Opkomst 1881 1883 # stemmen % # stemmen % Kiesgerechtigden 116.277 122.399 Niet opgekomen 48.654 41,84% van het aantal kiesgerechtigden. 46.343 37,86 Opkomst 67.623 58,16 76.056 62,14
Verkiezingsuitslag naar groepering partij/groeperingZetels 1881Een wijziging van het aantal zetels van een partij c.q. groepering is ontstaan door aftreden en overlijden gedurende de zittingsperiode 1881-1883. AfAftredend in 1883 vanwege het bereiken van het einde van de zittingstermijn. BijGekozen c.q. herkozen bij de periodieke verkiezingen in 1883. 1883 +/− liberalen 36/31 14 13 30 −1 ARP 15/17 10 12 19 +2 kappeynianen 12/14 5 5 14 0 bahlmannianen 14/13 7 7 13 0 schaepmannianen 3/4 2 3 5 +1 conservatieven 5 3 2 4 −1 conservatief-liberalen 1 1 1 1 0 vacatureJustus Dirks, afgetreden op 2 maart 1883. 0/1 1 0 0 −1 totaal 86 43 43 86 0
Gekozen leden
Bij deze verkiezingen werden 39 leden herkozen. Twee leden hadden aangegeven niet herkiesbaar te zijn, terwijl een aftredend lid verslagen werd. Tevens werd een vacature ingevuld.
Onderstaand volgen enkele bijzonderheden:
in het kiesdistrict Arnhem werd Alexander Schimmelpenninck van der Oye (ARP) gekozen in de vacature ontstaan door het aftreden van Arthur Kool (liberalen) die had aangegeven niet herkiesbaar te zijn;
in het kiesdistrict Amsterdam werd Justus Dirks (liberalen) gekozen in de vacature ontstaan in de vorige zittingsperiode door zijn eigen aftreden;
in het kiesdistrict Delft werd Arnoldus van Berckel (schaepmannianen) gekozen in de vacature ontstaan door het aftreden van François de Casembroot (conservatieven) die had aangegeven niet herkiesbaar te zijn;
in het kiesdistrict Tiel versloeg Gerard Beelaerts van Blokland (54,2%, ARP) het aftredende lid Willem de Beaufort (45,7%, liberalen).
De zittingsperiode van de Tweede Kamer ging in op 17 september 1883. De zittingstermijn van Tweede Kamerleden bedroeg vier jaar.Om de twee jaar was de helft van de Kamerleden aftredend.Door de tussentijdse ontbinding van de Tweede Kamer in 1884 traden alle leden af op 10 oktober 1884.
Bronvermelding
Categorie:Nederlandse politiek in 1883 1883 Nederland