Willem Gerard van Nouhuys (Zaltbommel, 22 juni 1854 – Den Haag, 31 augustus 1914) was een auteur die voornamelijk bekendheid verwierf als dramaticus en criticus op het gebied van letterkunde en toneel. Hij was ook bekend onder het pseudoniem G. Waalner, verwijzend naar zijn aan de Waal gelegen geboorteplaats, en schreef onder deze naam meerdere dichtbundels.
Biografie Van Nouhuys werd 1854 geboren te Zaltbommel en had vanaf jonge leeftijd de intentie om zich te verdiepen in de literatuur en letterkunde. Daarin werd hij gehinderd door zijn vader die vond dat zijn zoon na een driejarige hbs-opleiding de plicht had om als fabrikant en koopman werkzaam te zijn in het familiebedrijf.
Zaltbommel was een plaats waar Van Nouhuys weinig gelijkgestemden vond als het ging om letterkunde. Hij besloot zijn vrije tijd te besteden aan zelfstudie en zonder hulp wist hij zich Grieks, Latijn en Italiaans eigen te maken. Hij bestudeerde onder anderen William Shakespeare en Dante Alighieri, schrijvers die leidend waren voor zijn latere succesvolle stukken, en verdiepte zich in de Noorse en de vaderlandse letterkunde. In 1885 werd hem uiteindelijk door Koninklijk besluit een onderwijsvergunning in de Nederlandse letterkunde verleend. Onder het pseudoniem Waalner wijdde hij zich aan dichtkunst, een genre waarin hij (ook naar zijn eigen mening) niet veel betekende. Later schreef hij, aanvankelijk nog als Waalner, novellen die omschreven werden als nauwkeurig en gevoelig en waarvoor hij erkenning vond. thumb|Willem Gerard van Nouhuys. Voordat Van Nouhuys in 1891 definitief naar Den Haag vertrok om zich geheel te wijden aan de letterkunde, was hij onder andere in 1886 en 1887 werkzaam als mederedacteur bij het tijdschrift De Lantaarn en sinds 1888 bij De Nederlandsche Spectator. Daarnaast schreef hij in 1890 het toneelstuk Eerloos, wat later zijn eerste grote succes bleek.
In zijn Haagse periode groeide Van Nouhuys uit tot een toneelschrijver van betekenis. Ook als criticus werd hij geroemd, voornamelijk om zijn ontvankelijkheid voor de geest van die tijd. Van Nouhuys schreef verder realistische verhalen en gedegen kritieken over buiten- en binnenlandse literatuur, zoals zijn gelijknamige biografie over Walt Whitman in 1895 en Nederlandsche belletrie 1901-1903 (1904). Daarnaast was hij mederedacteur van De Gids, letterkundig medewerker aan Het Vaderland en medeoprichter van het tijdschrift Groot Nederland.
Het toneelwerk van Van Nouhuys werd in Nederland met lof ontvangen. Voornamelijk zijn bekendste werken (Eerloos, Het goudvischje, In kleinen kring), die ook door beroepstoneel werden gespeeld, kenden een zeker buitenlands succes. In Duitsland, Wiesbaden en Berlijn, was in Else Otten's vertaling ‘Gekaufte Liebe’ (‘Het Goudvischje’) een succes, in Londen draaide The Goldfish, in een vertaling van Alexander Teixeira de Mattos, in The independent theatre van Jacob Thomas Grein. In kleinen Kring, Eerloos en Het Goudvischje zijn bij Schillemans & van Belkum (Thieme's Boek- en Muziekhandel) uitgegeven, eerst afzonderlijk in de Tooneelbibliotheek, daarna gezamenlijk. In Antwerpen zijn beide stukken meermalen in De Vlaamsche Schouwburg gespeeld. Het goudvischje is een Nederlandse stomme film uit 1919 die gebaseerd is op het gelijknamige werk van Van Nouhuys.
Werken (selectie) Dichtkunst Poëzie (1879) Gedichten en Gedachten (1882)
Roman Eenzamen (1893) Zijn Kind (1895) Dageraad (1899)
Drama Eerloos (1892) Het goudvischje (1893) Een Keerpunt (1905)
Literaire kritiek Letterk. Opstellen (1894) Ned. Belletrie (1904) Van over de Grenzen (1906) Uit Noord en Zuid-nederland (1906).
Bron
Categorie:Nederlands schrijver