De Galicisch–Wolynische Kroniek (GVC) is een prominent werk van Oudroetheense literatuur en geschiedschrijving.Kotlyar, M. Galician–Volhynian Chronicle (ГАЛИЦЬКО-ВОЛИНСЬКИЙ ЛІТОПИС). Encyclopedie van Geschiedenis van Oekraïne. 2004 Het bestrijkt de jaren 1201–1292 in de geschiedenis van het Vorstendom Galicië-Wolynië (in hedendaags Oekraïne).
Benamingen Het werk is ook bekend als Kroniek van Halytsj–Volyn en De Dynastieke Kroniek der Romanovichi; In het Oekraïens is het en in het Pools Latopis Halicko-Wołyński,
Tekstgetuigen De oorspronkelijke kroniek, die aan het eind van de 13e eeuw werd voltooid, is niet bewaard gebleven. De oudst bekende kopie maakt deel uit van de vroeg-15e-eeuwse Hypatiuscodex, ontdekt in het Ipatjev-klooster van Kostroma door de Russische historicus en essayist Nikolaj Karamzin. Hij vond ook de tweede codex: de 16e-eeuwse Chlebnikovcodex, die als belangrijkste manuscript wordt beschouwd.
In 1973 waren er vijf kopieën bekend: Hypatius (Ipatjev), Chlebnikov (X), Pogodin (P), Krakau (C) en Ermolaev (E). Anno 2022 waren er zeven bewaard gebleven codices/manuscripten bekend die een papieren kopie bevatten van de Galicisch–Wolynische Kroniek: Hypatiuscodex (circa 1425) – bevat een foutieve chronologie, ingevoegd door een latere kopiist Chlebnikovcodex (circa 1575) / Ostroz'kyj – bevat geen chronologie Pogodin/Chetvertyns'kyj-tekst – bevat geen chronologie Krakau-tekst (late 18e eeuw in Latijns schrift) – slecht gekopieerd vanuit de Pogodin-tekst Bundur/Jarotski (Iarocki)-tekst Ermolaev (Yermolayev)-tekst – vergelijkbaar met Chlebnikov, maar sterk ingekort en vervormd
Inhoud De Galicisch–Wolynische Kroniek heeft twee delen: Het Galicische deel (1201–1260) Het Wolynische deel (1261–1292)
De samensteller van de Galicisch–Wolynische Kroniek verklaarde de aanspraken van Galicia op het Kievse Rijk. Het eerste deel van de Kroniek (de Daniel van Galicië-kroniek) was geschreven in Kholm, wellicht door een bojar genaamd Dionisiy Pavlovich.Literature of the late Middle Ages. Izbornik. Enkele wetenschappers denken dat de GVC zou kunnen bestaan uit elf of twaalf segmenten, elk geschreven door een andere auteur, en dat de segmenten later samengevoegd zijn.
Studies en vertalingen
19e eeuw De edities van 1843, 1908 en 1962 van de GVC, gepubliceerd in de Volledige Verzameling van Roes' Kronieken (PSRL), waren nog steeds hoofdzakelijk gebaseerd op de Hypatius-tekst, evenals de editie van de Archeografische Commissie van 1871. Chlebnikov werd slechts gebruikt voor variantlezingen. De Russische parafrase van A. Klevanov (1871) was de eerste publicatie – zij het eentje met zeer veel fouten – die de Chlebnikov-tekst als de grondslag voor het reconstrueren van de GVC hanteerde.
De eerste taalkundige studies van de gehele Hypatiuscodex werden gepubliceerd door Makaroesjka (1896) en Nikolskij (1899). Vergeleken met de Primaire Kroniek en de Kievse Kroniek werd er relatief weinig aandacht besteed aan de Galicisch–Wolynische Kroniek, tot de Oekraïense historicus Mychajlo Hroesjevsky in de jaren 1890 de historische en literaire interesse stimuleerde. Hij vertaalde bepaalde passages en gaf historisch en literair commentaar. Ook stelde hij de eerste betrouwbare chronologie van gebeurtenissen in de GVC vast en toonde aan dat de foutieve chronologie in de Hypatius-tekst van de GVC was ingevoegd door een van de latere kopiisten.
Het was duidelijk dat de chroniqueur zijn tekst had willen schrijven in navolging van de op gebeurtenissen gebaseerde – in plaats van op jaren gebaseerde (annalistische) – Griekse chronografen. De chroniqueur is echter nooit toegekomen aan het dateren van de gebeurtenissen; een latere kopiist heeft jaartallen toegevoegd, maar met veel fouten.
20e eeuw Panov publiceerde in 1936 een moderne Russische vertaling van de Galicisch–Wolynische Kroniek, die volgens Daniel Clarke Waugh (1974) "af en toe blunders" bevatte. Waugh suggereerde dat de moderne Oekraïense vertaling van Teofil Kostrub, ook uitgebracht in 1936, "getrouwer was aan het origineel" dan de Engelse vertaling van Perfecky uit 1973.
De eerste Engelse vertaling van de Galicisch–Wolynische Kroniek werd in 1973 gepubliceerd met een index en aantekeningen door professor George A. Perfecky van de La Salle-universiteit in Philadelphia. Het maakte deel uit van een grootschalig project om in modern Engels kritische edities te produceren van de gehele Hypatiuscodex onder begeleiding van professor Omeljan Pritsak, die datzelfde jaar het Harvard Ukrainian Research Institute oprichtte. Perfecky streefde naar een "vrije (maar getrouwe) in plaats van letterlijke interpretatie van de kroniek". Pritsak waarschuwde de lezer "dat dit pioniersstappen zijn in de richting van een uitgebreide studie van dit werk" en dat een herziene editie zou worden voorbereid "na de voltooiing van het hele project, dat naar schatting minstens tien jaar zal duren". Waugh recenseerde deze editie, waarbij hij wees op enkele fouten in de vertaling, stelde dat die "herzien moet worden" en suggereerde "dat de publicatie een beetje voortijdig was".
21e eeuw In 2006 toonde de Bulgaarse historisch taalkundige Daniela S. Hristova (1962–2010) aan dat er sprake was van een duidelijke taalkundige en stilistische grens in het midden van kolom 848, tussen het einde van het lemma voor het jaar 1260 (6768) en het lemma voor het jaar 1261 (6769). Ze concludeerde dat hier het Galicische deel eindigde en het Wolynische deel begon. Hristova en andere wetenschappers (Orlov, Gensiorsky, Worth, Yurieva) ontdekten dat het Galicische deel is geschreven in de Byzantijnse chronografische stijl en vol staat met Kerkslavische uitdrukkingen, terwijl het Wolynische deel de stijl en de Kanselarij-Slavische (Roetheense) taal imiteert van andere Roetheense kronieken, zoals de Kyivse Kroniek. Zij en Petro Tolochko (2003) ondersteunden ook de hypothese van Mykola F. Kotlyar (1993) dat het Galicische deel uit zes verschillende verhalen van afzonderlijke auteurs bestond, en dat het Wolynische deel vijf verschillende verhalen tot één verhaal samenvoegde, waarmee de hele GVC zodoende waarschijnlijk door elf verschillende mensen was geschreven.
Van 2014 tot 2020 heeft een projectteam van het Centrum voor Kyivse Rijk-Studies van de NANU, onder leiding van Oleksiy Tolochko, het meest uitgebreide tekstkritische onderzoek naar de GVC tot nu toe uitgevoerd en haar resultaten gepubliceerd in 2021. Ondertussen hebben de Poolse genealogen Dariusz Dąbrowski en Adrian Jusupović de eerste moderne Poolse vertaling van het GVC opgesteld (Kraków 2017). In 2023 schreef Dąbrowski een kritische bespreking van deze resultaten, waarin hij stelde dat de redactie probeerde "een vooropgezette stelling te bewijzen", namelijk onder andere dat het 'Galicische' deel pas na 1264 werd geschreven en dat er pas aan het 'Wolynische' deel werd begonnen rond 1290, in tegenstelling tot traditionele historiografische opvattingen. Tolochko reageerde (2025) door de verschillen in benadering tussen genealogie en tekstkritiek toe te lichten, en te stellen dat de GVC een zeer complexe tekst is met fouten, verdraaiingen en verfraaiingen die niet klakkeloos mogen worden aangenomen, maar kritisch moeten worden geanalyseerd. Een onderzoeker moet zich ervan bewust zijn dat eerdere interpretaties onjuist kunnen zijn en soms in het licht van nieuw bewijsmateriaal moeten worden bijgesteld.
Zie ook Nestorkroniek of Primaire Kroniek – bekendste kroniek over het Kievse Rijk van ongeveer 850 tot 1100 Novgorodse Eerste Kroniek – kroniek van Veliki Novgorod die eerder is ontstaan dan de Primaire Kroniek, deze soms tegenspreekt en uniek materiaal bevat Kievse Kroniek – voortzetting van de Primaire Kroniek vanaf 1118 tot ongeveer 1200; voorloper van de Galicisch–Wolynische Kroniek Kroniek van Bychowiec – derde redactie van de Litouwse Kronieken, die de Galicisch–Wolynische Kroniek als belangrijke bron heeft gebruikt Kroniek van Hoeklyvy – kroniek van Transkarpatië in Zuidwest-Oekraïne van 1660 tot 1812 Kroniek van Lviv – kroniek van West-Oekraïne van 1498 tot 1649 Kroniekschrijver van Ostroh – kroniek van Noordwest-Oekraïne van 1500 tot 1636 Kroniekschrijvers van Wolynië en Oekraïne – compilatie van kronieken over Wolynië en Oekraïne uit de vroege 17e eeuw
Categorie:13e-eeuws boek Categorie:Geschiedenis van Roethenië Categorie:Kievse Rijk Categorie:Oekraïense kroniek