Sint-Agatha-Berchem (Frans: Berchem-Sainte-Agathe) of Berchem in het kort is een gemeente in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest. Tot 1954 behoorde de gemeente nog niet tot het hoofdstedelijk gedeelte van de toenmalige provincie Brabant. De gemeente telt ruim 25.000 inwoners.
De belangrijkste verkeersassen in de gemeente zijn de Gentsesteenweg en de Keizer-Karellaan (bij de aansluiting met de Brusselse ring en het winkelcentrum Basilix), die beide zeer druk zijn. Naast deze verstedelijkte assen telt Sint-Agatha-Berchem vooral rustigere woonwijken.
Nabijgelegen kernen In het noorden grenst Sint-Agatha-Berchem aan Ganshoren, in het oosten aan Koekelberg en Sint-Jans-Molenbeek. Aan de westelijke, Vlaamse kant liggen Zellik (deelgemeente van Asse), Dilbeek en haar deelgemeente Groot-Bijgaarden.
Bezienswaardigehden De Oude Sint-Agathakerk De Nieuwe Sint-Agathakerk
Natuur en landschap Sint-Agatha-Berchem ligt aan de westrand van de Brusselse agglomeratie op een hoogte van 35-75 meter. Hoewel de plaats sterk verstedelijkt is zijn er toch een aantal parken en groene ruimten zoals het Wilderbos, het Hoogveld, het Pirsoulpark, het De Mulderpark en de Zavelenberg.
Demografische ontwikkeling
Bronnen:NIS, Opm:1806 tot en met 1981=volkstellingen; 1990 en later= inwonertal op 1 januari
Inwoners van jaar tot jaar op 1 januari1992 tot heden jaar Aantalhttps://view.officeapps.live.com/op/view.aspx?src=https%3A%2F%2Fstatbel.fgov.be%2Fsites%2Fdefault%2Ffiles%2Ffiles%2Fdocuments%2Fbevolking%2F5.1%2520Structuur%2520van%2520de%2520bevolking%2FBevolking_per_gemeente.xlsx&wdOrigin=BROWSELINK Evolutie: 1992=index 100 1992 18.439 100,0 1993 18.488 100,3 1994 18.604 100,9 1995 18.653 101,2 1996 18.351 99,5 1997 18.508 100,4 1998 18.576 100,7 1999 18.669 101,2 2000 18.735 101,6 2001 19.037 103,2 2002 19.320 104,8 2003 19.478 105,6 2004 19.641 106,5 2005 19.968 108,3 2006 20.078 108,9 2007 20.431 110,8 2008 20.981 113,8 2009 21.669 117,5 2010 22.185 120,3 2011 22.770 123,5 2012 22.931 124,4 2013 23.410 127,0 2014 23.690 128,5 2015 23.927 129,8 2016 24.224 131,4 2017 24.701 134,0 2018 24.830 134,7 2019 25.179 136,6 2020 25.502 138,3 2021 25.441 138,0 2022 25.298 137,2 2023 25.396 137,7 2024 25.787 139,9 2025 25.803 139,9 2026 25.762 139,7
Politiek Representativiteit Voor Sint-Agatha-Berchem, net zoals voor de andere gemeenten van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest, geldt dat het aantal kiezers in verhouding tot het aantal inwoners erg laag ligt, zowel absoluut als in vergelijking met de rest van het land. Dit is het gevolg van het hoge aandeel niet Belgische inwoners (ook al kunnen deze onder bepaalde voorwaarden over gemeentelijk stemrecht beschikken). Daarnaast ligt ook het aantal kiezers dat niet komt opdagen, ondanks de stemplicht, erg hoog zodat het totaal aantal uitgebrachte stemmen, inclusief ongeldige en blanco, in de 19 gemeenten van het gewest slechts 44,66% van het aantal inwoners bedraagt. Sint-Agatha-Berchem scoort duidelijk beter met een verhouding van 54,26% uitgebrachte stemmen/inwoners.
Verhouding kiezers/inwoners en absenteïsme bij de gemeenteraadsverkiezingen van 14 oktober 2012 Sint-Agatha-Berchem: 63,97% (kiezers/inw.) - 15,19% (absenteïsme) Totaal Brussels Gewest : 53,89% (kiezers/inw.) - 17,14% (absenteïsme)
Ter vergelijking:
Vlaamse provinciehoofdsteden: 69,30% (kiezers/inw.) - 12,12% (absenteïsme) Waalse provinciehoofdsteden: 69,04% (kiezers/inw.) - 17,31% (absenteïsme)
Burgemeesters 1818-1825: J. Willems 1825-1830: Carolus Huysmans d'Honsem 1830-1841: François De Neck 1842-1858: Edouard Guillaume GoffinGrafsteen, naast de voormalige Sint-Agathakerk, foto's op Geneanet (Liberale Partij) 1859-1887: Josse Philippe Auguste Goffin (Liberale Partij) 1888-1902: Josse Edouard Goffin (Liberale Partij) 1903-1915: Auguste Van Zande 1915-1930: Charles Leemans 1930-1932: Lambert Brems 1932-1940: Isidore Landrain (ontzet door de Nazi-bezettersNews from Belgium 12 september 1942, stierf in september 1942) 1941-1942: Paul De Spiegeleer 1943-1944: Aansluiting bij Groot-Brussel 1944-1946: Pierre Cnops 1946-1952: Arthur PercqueLaura Van Gestel, "Arthur Percque", Belgium WWII (BSP) 1952-1964: Charles Van Ruyteghem (LP, dan PVV)Sint-Agatha-Berchem, Geschied- en Heemkundige kring 1965-1993: Victor Guns (LBG (CVP)) — de Nederlandstalige Victor Guns was burgemeester van Sint-Agatha-Berchem gedurende meer dan een kwarteeuw en tot op de dag van vandaag de laatste officieel Nederlandstalige burgemeester in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest. 1993-2003: Julien Gooskens (LBG (PSC)) 2003-2020: Joël Riguelle (LBG/LBR (cdH)) 2020-heden: Christian Lamouline (LBR (cdH))
Resultaten gemeenteraadsverkiezingen sinds 1976 Partij of kartel 10-10-19761976-2000:Verkiezingsdatabase Binnenlandse Zaken 10-10-1982 9-10-1988 9-10-1994 8-10-2000 8-10-2006 14-10-2012Gegevens 2012: http://bru2012.irisnet.be 14-10-2018 13-10-2024 Stemmen / Zetels %25%25%25%25%25%27%27%27%29 PTB-PVA- 0,500,3600,50- - - - - PS1/ PS-SP2/ PS-sp.a3/ PS-sp.a+4/ PS-Vooruit+515,181413,631317,032514,041411,192213,823413,513418,254523,0657 ECOLO1/ Ecolo-Groen2- - 6,54117,01112,581310,981211,172314,73248,9722 LBG1/ LBR3/ LB430,531927,791926,381827,331924,831733,9331130,3531025,963833,63412 PSC25,4206,56217,321 N-VA- - - - - - 6,9916,7414,040 PRL1/ LIB2/ MR3/ Open MR48,741112,111312,841313,032318,571523,253719,463622,584718,4356 FDF1/ DéFI229,261925,581818,691616,031514,79148,23129,70223,4720 Vlaams Blok1/ Vlaams Belang2- 1,11102,86104,77108,56129,33223,46202,0420- Be Berchem- - - - - - - - 8,402 Berch'm- - - 6,619,4827,4816,82 1- - FN- - - 8,772- - - - - LNB- - 7,411- - - - - - VLAAMS10,8926,561- - - - - - - Anderen(*)- 6,2500,5901,930- 1,210- - -Totaal stemmen 13.111 12.70312.40211.55011.22111.89712.44213.18912.757Opkomst % 88,9287,4484,1586,7384,8185,50 81,58Blanco en ongeldig %4,41 5,974,633,894,694,855,427,087,49(*) 1982: UDRT-RAD (4,76%), UDB (1,49%) / 1988: EVA / 1994: PLUS / 2006: VIVANT. De grootste partij is in kleur.
De taalevolutie in Sint-Agatha-Berchem Na de talentelling van 1947 verliet de gemeente Sint-Agatha-Berchem via een koninklijk besluit in 1954 het Nederlandstalige gebied van de voormalige provincie Brabant en werd het toegevoegd aan het officieel tweetalig Arrondissement Brussel-Hoofdstad.
De evolutie van het taalgebruik in Sint-Agatha-Berchem. Cijfers verkregen op basis van de talentelling die in het kader van de volkstelling in België vanaf 1846 in kaart werd gebracht.
Gekende talen Jaar enkel NL NL & FR enkel FR FR & D enkel D D & NL NL& FR & D GeenAantal%Aantal%Aantal%Aantal%Aantal%Aantal%Aantal%Aantal 1846 657 97,8% 15 2,2% 0 0,0% 1866 691 90,3% 74 9,7% 0 0,0% 0 0,0% 0 0,0% 0 0,0% 0 0,0% 0 1880 970 93,1% 60 5,8% 12 1,2% 0 0,0% 0 0,0% 0 0,0% 0 0,0% 0 1890 1.031 81,6% 203 16,1% 28 2,2% 0 0,0% 0 0,0% 0 0,0% 2 0,2% 2 1900 1.453 85,3% 187 11,0% 46 2,7% 3 0,2% 1 0,1% 2 0,1% 12 0,7% 141 1910 2.173 76,1% 521 18,3% 128 4,5% 2 0,1% 2 0,1% 8 0,3% 20 0,7% 168 1920 1.907 51,4% 1.434 38,6% 320 8,6% 6 0,2% 2 0,1% 0 0,0% 42 1,1% 140 1930 2.427 33,9% 2.964 41,4% 1.622 22,7% 38 0,5% 6 0,1% 4 0,1% 96 1,3% 202 1947 2.162 19,8% 5.597 51,4% 2.524 23,2% 62 0,6% 4 0,0% 11 0,1% 538 4,9% 282
Taal die meestal of uitsluitend gesproken wordt.
Jaar NL FR DAantal%Aantal%Aantal% 1910 2.177 76,3% 649 22,7% 28 1,0% 1920 2.940 79,2% 768 20,7% 3 0,1% 1930 3.799 53,1% 3.334 46,6% 24 0,3% 1947 4.805 44,1% 6.072 55,8% 9 0,1%
Op basis van de resultaten van de talentelling van 1947 (gepubliceerd in 1954) werd beslist dat Sint-Agatha-Berchem voortaan deel zou worden van de tweetalige agglomeratie Brussel.
Cultuur Lijst van beschermd onroerend erfgoed in Sint-Agatha-Berchem GC De Kroon, gemeenschapscentrum Gemeentelijke Nederlandstalige bibliotheek Gemeentelijke academie voor muziek en woordGemeentelijke academie voor muziek en woord
Bekende personen uit Sint-Agatha-Berchem
Jean Washer (1894-1972), tennisser Frans De Pauw (1929-2006), jurist en hoogleraar Robert Dejaegere (1934-2020), rector Vrije Universiteit Brussel Guido Fauconnier (1935-2005), hoogleraar Pierre Mertens (1939-2025), schrijver en advocaat Philippe Van Parijs (1951), filosoof Johan Van den Driessche (1953-2025), zakenman en politicus Johan Van Assche (1956), acteur en regisseur Jean-Claude Van Damme (1960), filmacteur Sven Gatz (1967), politicus en ondernemer Frank Asselman (1972), atleet Amal Amjahid (1995), krachtsporter Alexis Saelemaekers (1999), voetballer Largie Ramazani (2001), voetballer
Stedenbanden Grand Dakar (Dakar, Senegal)
Externe links Website van de gemeente Website van het OCMW Website van GC De Kroon Overzicht historische gebouwen Geschiedenis
Categorie:Plaats in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest