alt=Kruys familiewapen|miniatuur|Kruys Familiewapen Kruys is een oud Nederlands patriciërsgeslacht. Sinds de 17e eeuw zijn leden van de familie Kruys actief geweest in het kabinet, gemeentebesturen, de Koninklijke Marine en het internationale bedrijfsleven.
Geschiedenis De naam Kruys is afgeleid van 'kruis', een van de hoofd elementen in het familiewapen. Een veel voorkomende vroege spellingsvariant is 'Kruijs'.
Het oudst bekende familielid is Lambert Koeps (Kops, Coops), geboren in Vriezenveen, Overijssel, in 1585 of 1586. Zijn kleinzoon Berend (1610-1682) was de eerste die de naam Kruys droeg. Claas Jansen Kruys (1667-1739) was kerkmeester en schout van Vriezenveen van 1709-1739. Jan Kruys (1767-1830) was de laatste schout en werd van 1825-1830 de eerste burgemeester van Vriezenveen.
Door de eeuwen heen hebben leden van de familie Kruys zich gevestigd in Sint-Petersburg (tussen 1720 en 1917), voormalig Nederlands-Indië (Indonesië), Groot-Brittannië, Zweden, the Verenigde Staten, Canada en Australië.Een jongen ging op reis. Van Vriezenveen naar Sint Petersburg." Familiearchief Kruys (klikken op 'inleiding' en 'collectie'. Nederlands Instituut voor Militaire Historie (NIMH).
De genealogie van de familie Kruys is sinds 1914 vastgelegd in het Blauwe Boekje van het Nederland's Patriciaat, uitgegeven door het Centrum voor familiegeschiedenis in Den Haag. Het Kruys familiearchief wordt bewaard bij het Nederlands Instituut voor Militaire Historie (NIMH) in Den Haag en het Historisch Museum Vriezenveen.
Familiewapen Het familiewapen is sinds de negentiende eeuw in gebruik. Een vroeg negentiende-eeuws zegelstempel in het bezit van de familie, waarop de eik voorkomt met het opschrift ‘Schout van Vriezenveen’, doet vermoeden dat de eik het oorspronkelijke schild element is, en het linkerdeel met het kruis een negentiende-eeuwse toevoeging.
De elementen van het familiewapen zijn, in goud, een groene eik op losse grond. Aan de andere kant, op een blauwe achtergrond, een zilveren Maltezer kruis en daaronder, in zilver, drie blauwe dwarsbalken. Het helmteken bestaat uit het kruis van het schild, met zilveren en blauwe dekkleden. Het Kruys familiewapen en het gemeentewapen van Vriezenveen in de provincie Overijssel delen het symbool van de eik en hebben mogelijk dezelfde oorsprong.
Opmerkelijke familieleden
Gerhardus Kruys (1838-1902) alt=Minister Gerhardus Kruys|miniatuur|Minister Gerhardus Kruys Gerhardus Kruys werd geboren in Vriezenveen op 21 augustus 1838. Zijn vader, Claas Kruys (1802-1877), was burgemeester van Vriezenveen.G. Kruys. Parlement.com.
Gerhardus was de eerste chef van de marinestaf vlak voordat hij minister van Marine werd. Hij was lid van het kabinet Mackay (van 31 maart 1891 tot 21 augustus 1891) en later het kabinet Kuyper (1 augustus 1901 tot 12 december 1902).Kabinet-Mackay (1888-1891), Parlement.com.Kabinet-Kuyper (1901-1905), Parlement.com.
Hij was onder andere commandant der zeemacht in Nederlands-Indië en chef van het Departement van Marine in Batavia. In 1888 werd hij lid van een staatscommissie die advies moest uitbrengen met betrekking tot de defensiewetgeving.De mail. Java bode, 14 juli 1888.
In 1892 maakte hij deel uit van een commissie die aanbevelingen deed om de defensie in Nederlands-Indië te moderniseren. Hij pleitte voor de ontwikkeling van pantserschepen en kruisers voor de Koninklijke Marine. Dit leidde aan het eind van de negentiende eeuw tot de bouw van het pantserschip Hr.Ms. Piet Hein en andere schepen in de Evertsenklasse, en zes pantserdek kruisers van de Hollandklasse inclusief Hr.Ms. Holland .Navalisme Nekt Onderzeeboot; De invloed van buitenlandse zeestrategieën op de Nederlandse zeestrategie voor de defensie van Nederlands-Indië, 1912-1942. J. Anten. Universiteit Leiden. Amsterdam University Press, 2011.
Op 1 augustus 1894 werd Gerhardus bevorderd tot vice-admiraal. Hij ontving vele onderscheidingen waaronder commandeur in de Orde van de Nederlandse Leeuw.Minister Kruys. Algemeen Handelsblad, 12 December 1902.
Gerhardus en zijn echtgenote Elisabeth Gallas (1843-1919) kregen twee dochters en zeven zonen. Zes van hun zonen werden marineofficier, onder wie vice-admiraal Theodoor Louis Kruys (1884-1940).
Kleinzoon Gerhardus Kruys (1907-1982) was kapitein-ter-zee en een andere kleinzoon, Willem Jan Kruys (1906-1985) werd vice-admiraal. Een derde kleinzoon, luitenant-ter-zee 2e klasse Gerhard Rudolph Kruys (1913-1941), overleed tijdens de tweede wereldoorlog op 28-jarige leeftijd."Onderzeeboot K XVII. Stichting Nabestaanden Onderzeeboten 1940-1945.
Gerhardus overleed op 12 december 1902 op 64-jarige leeftijd in Den Haag. Hij werd begraven op Oud Eik en Duinen.Staten Generaal. Eerste kamer, vergadering van Maandag 20 Dec. De avondpost, 30 December 1902.
Hendrik Kruys (1851-1907) alt=Hendrik Kruys|miniatuur|Hendrik Kruys Een halfbroer van Gerhardus, Hendrik Kruys, was een succesvol koopman en lid van de 'Rusluie', een gemeenschap van Nederlanders die tussen 1720 en 1917 in Sint-Petersburg in Rusland woonde. Ze kwamen oorspronkelijk uit Vriezenveen,"Popov stamt uit Vriezenveen". Gert Jan Rohmensen. Trouw, 25 september 2003. en de gemeenschap telde een aantal leden van de familie Kruys."Van assimilatie tot segregatie: de Nederlandse kolonie in Sint-Petersburg. 1856-1917". Jelena Sergejevna van Wijngaarden-Xiounina. Faculty of Arts, University of Groningen 2007.Vriezenveners in St. Petersburg. Vereniging oud Vriezenveen.
Volgens een beschrijving in het dagboek van Jacob Kruys (1812-1852), een oom van Hendrik, ging de 2400 kilometer reis per huifkar van Vriezenveen naar Sint-Petersburg door Osnabrück, Berlijn en Riga en duurde destijds 15 dagen.Jacob Kruys – een historisch reisverslag. Gert Pape, Historisch Museum van Vriezenveen.
In 1868 reisde Hendrik via Berlijn naar Sint-Petersburg en ging hij in de leer bij de Nederlandse linnenhandel Engberts & Co. In 1884 begon Hendrik zijn eigen handelshuis 'Java' aan de Grosse Morskaya 38, waar hij Hollandse koffie en cacao verkocht, maar ook thee, specerijen, likeuren en andere producten. Naarmate cacao populairder werd in Rusland bloeide zijn bedrijf en uiteindelijk bezat Hendrik in totaal zeven speciaalzaken in de Russische stad. Hij was de enige vertegenwoordiger van Blooker's Cacao in Rusland en maakte vele handelsreizen door Europees Rusland, in zijn dagboeken 'cacao reizen' genoemd.Moderne Programmeertalen. Historisch Museum van Vriezenveen. In een van zijn aantekeningen in zijn dagboek (gearchiveerd in het Historisch Museum Vriezenveen) beschreef Hendrik de eerste Russische Revolutie van 1905: “Er waren in de stad grote ongeregeldheden. Door soldaten zijn veel mensen doodgeschoten. Veel winkels zijn geplunderd, maar Java heeft gelukkig geen schade.”"Van assimilatie tot segregatie: de Nederlandse kolonie in Sint-Petersburg. 1856-1917". Jelena Sergejevna van Wijngaarden-Xiounina. Faculty of Arts, University of Groningen 2007.
Na de revolutie van 1917 verslechterde de situatie in Sint-Petersburg, wat uiteindelijk het einde betekende van de Nederlands-Russische gemeenschap."Van assimilatie tot segregatie: de Nederlandse kolonie in Sint-Petersburg. 1856-1917". Jelena Sergejevna van Wijngaarden-Xiounina. Faculty of Arts, University of Groningen 2007.
Hendrik en zijn vrouw Alida Boom (1861-1940) kregen één dochter en drie zonen. Hij overleed in Vriezenveen op 24 mei 1907 op 55-jarige leeftijd.
Willem Jan Kruys (1906-1985) alt=Vice admiral Willem Jan Kruys|miniatuur|Vice-admiraal Willem Jan Kruys Willem Jan Kruys (roepnaam Wim) is een kleinzoon van minister en vice-admiraal Gerhardus Kruys. Hij werd geboren in Pankalan Brandan, Sumatra, in het voormalige Nederlands-Indië (Indonesië).
Tijdens de Tweede Wereldoorlog was Willem Jan commandant van de Nederlandse torpedobootjager Hr.Ms. Tjerk Hiddes, die vanaf 1942 deel uit maakte van de Amerikaanse 7e Vloot, gestationeerd in de haven van Fremantle, West-Australië."HNMS Tjerk Hiddes—Timor Ferry. Rear Admiral C. V. Gordon, United States Naval Institute Proceedings, February 1960.
In 1942 maakte Hr.Ms. Tjerk Hiddes drie tochten naar Timor om geallieerde troepen die in vijandelijk gebied waren gestrand te evacueren. Toen Timor zich overgaf aan het Japanse Keizerlijk Leger, waren Australische en Nederlandse troepen afgesneden in de bergachtige jungle en begonnen een guerrillaoorlog tegen de Japanse strijdkrachten.2nd Independent Company. Australian War Memorial. Op 4, 11 en 15 december maakte de Tjerk Hiddes genoemde tochten naar Timor en werden meer dan duizend Australische strijdkrachten, Nederlandse troepen en burgers geëvacueerd naar Darwin in Australië."HNMS Tjerk Hiddes—Timor Ferry. Rear Admiral C. V. Gordon, United States Naval Institute Proceedings, February 1960.Destroyers Van Galen and Tjerk Hiddes played a key role in WWII Timor operations from Australia. Dutch Australian Cultural Centre, 16 July 2023.
Naar aanleiding van de Timor-missie werd Willem Jan door president Roosevelt onderscheiden met de Legion of Merit: “By his fearless determination, excellent judgment, and outstanding professional ability throughout this period, he brought to a successful conclusion an extremely difficult and perilous mission.”"HNMS Tjerk Hiddes—Timor Ferry. Rear Admiral C. V. Gordon, United States Naval Institute Proceedings, February 1960.Legion of Merit. Award by Mr Roosevelt. Dutch recipient in W.A.. The West Australian, Sat 18 September 1943. De commandant en de bemanning van de Tjerk Hiddes werden onderscheiden met het Ereteken voor Belangrijke Krijgsbedrijven (ook wel Expeditie-Kruis genoemd) met de gesp Timor 1942.Timor Triumph. HNIMS Tjerk Hiddes at Timor-1942. Graham Wilson. Journal of the Australian Naval Institute, January/March 1997.Leden Bemanning "Tjerk Hiddes" onderscheiden. Trouw, 7 oktober 1950.
Willem Jan Kruys was betrokken bij de rondetafelconferentie in 1949 over de onafhankelijkheid van Indonesië. Op 18 november 1953 werd hij de eerste commandant van de kruiser Hr.Ms. De Ruyter. Op 4 september 1958 werd hij bevorderd tot vice-admiraal. Na zijn pensionering bij de Koninklijke Marine werd hij van 1962 tot 1971 directeur-generaal van de Rijksluchtvaartdienst. Hij ontving binnen- en buitenlandse onderscheidingen, inclusief Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw en Commandeur in de Orde van Oranje-Nassau. Van koning George V ontving hij de Order of the British Empire (officer, military division)Wij spraken met: Vice-adm. b.d. W. J. Kruys, plo. directeur-generaal Rijksluchtvaartdienst. Het Vaderland, staat en letterkundig nieuwsblad, 28 November 1960.Kruisers De Ruyter en De Zeven Provinciën (1953). Marineschepen.nl.. Van de Zweedse regering ontving hij het ccommandeurschap van de Orde van het Zwaard en de Orde van de Poolster. Oostenrijk onderscheidde hem met het Groot Gouden Ereteken van Verdienste. Van de KLM kreeg hij de Medaille van Verdienste.
Willem Jan Kruys en zijn echtgenote Anna Troll (1911-1998) hadden één dochter en twee zonen. Hij overleed in Bilthoven op 20 april 1985, op 79-jarige leeftijd. alt=The Destroyer Tjerk Hiddes under command of Willem Jan Kruys (1942)|gecentreerd|miniatuur|500x500px| De torpedobootjager Hr.Ms.Tjerk Hiddes onder bevel van Willem Jan Kruys (1942)
Gerhard Rudolph Kruys (1913-1941)
Luitenant-ter-zee 2e klasse Gerhard Kruys (roepnaam Ruud) was 28 jaar toen hij in 1941 werd opgegeven als vermist in de Zuid-Chinese Zee. Zijn vader, kapitein-ter-zee Johannes Adrianus Kruys (1886-1974) was een zoon van minister Gerhardus Kruys.
In de zomer van 1937 trouwde Gerhard met Leonardie Bronkhorst in Soerabaja, Java, dat toen nog deel uitmaakte van de Nederlandse kolonie Nederlands-Indië. Het jaar daarop kregen zij een zoon, Rudolph Leonard Kruys (1938-1943).