Hans Claus (Kortrijk, 1962Hans Claus, Uitgeverij P, Geraadpleegd op 30 december 2024, gearchiveerd via het Internet Archive op 15 juli 2024.) is een Belgisch gevangenisdirecteur, activist voor detentiehervorming en maatschappelijke hervorming, kunstenaar en dichter. Hij is de kleinzoon van beeldhouwer en dichter Lieven Colardyn en achterneef van schrijver Hugo Claus.

Claus studeerde criminologie aan de Rijksuniversiteit Gent, waar hij in 1984 afstudeerde. Hij volgde kunstopleidingen aan de stedelijke academies van Halle, Anderlecht en Gent, met specialisaties in schilderkunst, beeldhouwkunst en fotografie.

In 1986 werd hij gevangenisdirecteur, in de voetsporen van zijn oom Marcel Colardyn. Hij werkte als adjunct-directeur in verschillende Belgische gevangenissen, waaronder de Nieuwe Wandeling (Gent), Sint-Gillis en Oudenaarde. Claus deed uitspraken over het afschaffen van de gevangenis, en werd bekend als de 'meest eigenzinnige gevangenisdirecteur'. Hij ijverde voor het aanbieden van Cultuur en Sport binnen de gevangenismuren. Een voorbeeld hiervan is het kunstwerk dat acteur en graffiti kunstenaar Matthias Schoenaerts (peter van RESCALED) samen met twee gedetineerden maakte in de gevangenis van Oudenaarde.

Van 1997 tot 2000 leidde hij het penitentiair centrum voor basisopleiding (PCBO) 'De Bres'. In deze basisopleiding legde hij het accent op een professionele bejegening van gedetineerden.

Van 2005 tot 2024 was hij inrichtingshoofd van de gevangenis van Oudenaarde.

In 2012 was hij medeoprichter van vzw De Huizen, een organisatie die zich inzet voor de implementatie van kleinschalige, gedifferentieerde, herstelgerichte en in de maatschappij verankerde detentiehuizen in België. In 2019 stond hij aan de wieg van RESCALED, de Europese vereniging van mensen en organisaties die detentiehuizen propageren. Claus is daar lid van het bestuur als 'beschermheer van het concept'.

In 2024 ging hij met pensioen als gevangenisdirecteur.

Artistiek en literair werk

Beeldend werk

Schilderijen en beeldhouwwerken Claus debuteerde in 1982 als autodidact kunstenaar met een schilderijententoonstelling in Kortrijk. In zijn latere werk komt de invloed van zijn functie als gevangenisdirecteur, en de ideeën die hij daarbij ontwikkelde, steeds duidelijk naar voor.

In 2010 gaf hij in Ronse een tentoonstelling met onder meer schilderijen waarop hij zichzelf portretteerde in vrouwenkleren. In 2016 organiseerde Claus te Oudenaarde een tentoonstelling die gedichten combineerde met een hedendaags gekleurde versie van de kruisweg, om empathie te wekken met internationale vluchtelingen. Tijdens Alnetum 2021 werd werk van Claus tentoongesteld in de Sint-Apolloniakerk te Elst. Op uitnodiging van het Masereelfonds Gent en vzw Trefpunt stelde Claus in februari 2024 in Gent schilderijen en beeldhouwwerken tentoon, geïnspireerd door zijn werk als gevangenisdirecteur. De beeldhouwwerken 'Kerkgangers praten na' en 'Afstamming' staan permanent tentoongesteld te Geraardsbergen, langs de BiZAR kunstroute. Ook hier is er weer een sterke link tussen zijn werk als kunstenaar en dat als gevangenisdirecteur.

Fotografie Zijn bekendste foto betreft een naaktportret van zijn moeder op 85 jarige leeftijd.

Literair werk

Dichtbundels - Auteur In de gedichten van Claus overlapt de vormentaal van de poëzie met die van het beeld. Zijn bundel ‘Tegenwijzerzin’ is een felle aanklacht tegen de gevangenis en het rechtssysteem.

Blauw, blauw, blauw (1999, ), Uitgeverij P Gebrand papier (2001, ), Uitgeverij P Oudenaardse verzen (2003, ), Uitgeverij P Een vlag boven Oostende (2006, ), Uitgeverij P Van op de maan (2008, ), Uitgeverij P Overwicht (2010, ), Uitgeverij P Tederheid en andere beloften (2013, ), Uitgeverij P In een glooiing van de tijd (2015, met illustraties van Ilse Kerkove, ), Uitgeverij P Dit is mijn lichaam (2018, ), Uitgeverij P Ik heb u lief tot in de dood (2020, ), Uitgeverij P Tegenwijzerzin (2024, ), Uitgeverij P

Dichtbundels - Samensteller

Het was de achtste dag (2022, ), in samenwerking met Ann Van Dessel, Nicole Van Overstraeten, Uitgeverij P

Publicaties in tijdschriften

Modern, De Brakke Hond. Jaargang 11 (1994) Nieuw Wereld Tijdschrift. Jaargang 16, nr 6 (1989)

Boeken

Achter Tralies (2018, ), Uitgeverij Borgerhoff en Lamberigts Een groet die alle regels tart (2022, ), Uitgeverij ASP

Academische artikels en andere publicaties

Défilé An Dante (2000), een kalender van het jaar 2000 met schilderijen en gedichten van Claus die Uitgeverij P heeft gepubliceerd, als nieuwjaarsgeschenk voor alle dichters van P, Uitgeverij P Huizen, naar een duurzame penitentiaire aanpak (2013), UitgeverijASP Les Maisons, vers une approche pénitentiaire durable (2015), Uitgeverij ASP In een of ander huis: detentie op een keerpunt? (2016), in samenwerking met Ronald De Meyer (UGent) The Houses, towards a sustainable penitentiary approach (2017), vzw De Huizen Verklaring van 30 november (2020), Humanistisch Verbond CLASH, onze zotte wereld door de Bril van de Verklaring van 30 november (2023),  Uitgeverij ASP Acta Falconis XXXIII, Klopt het wel? (2024), Larcier Intersentia

Interviews

Zwijgen is geen optie (2019) De Nieuwe Wereld (2021) House of executives (2021) Alles wordt beter (2022) Touché (2022) Iedereen levenslang (2024)

Externe links vzw De Huizen Rescaled.org Verklaring van 30 november 2019

Categorie:Belgisch criminoloog Categorie:Belgisch beeldend kunstenaar Categorie:Belgisch schrijver