thumb|260px|Stuart Whitman als luitenant Sheen The Longest Day is een Amerikaanse oorlogsfilm uit 1962 over de landing in Normandië. Het is de verfilming van het gelijknamige boek uit 1959. Schrijver Cornelius Ryan kreeg 175.000 dollar voor de filmrechten op zijn boek."Operation Overblown", Time, 19 oktober 1962 (bezocht op 23 juni 2008)
De film is een van de weinige films uit de 1960 die in zwart-wit is opgenomen. Er spelen gevestigde namen mee als Richard ToddTodd had in 1944 ook daadwerkelijk deelgenomen aan de invasie., Robert Mitchum en John Wayne.
Verhaal
De film geeft de eerste 24 uur van de landing der geallieerde troepen op D-day in Normandië weer. Hij is opgezet als een docudrama, en hier en daar wordt ook gebruikgemaakt van authentiek filmmateriaal uit de Tweede Wereldoorlog. De film toont eerst hoe de Duitse en geallieerde troepen aan beide zijden van Het Kanaal zich voorbereiden op D-day en wachten op het moment van de invasie. Even dreigt slecht weer roet in het eten te gooien, maar als zich een korte weersverbetering voordoet, geeft de opperbevelhebber van de geallieerden, generaal Eisenhower, het teken dat de invasie gaat beginnen. Eerst volgen we de landing van de Britse en Amerikaanse parachutisteneenheden, en van de troepen die worden vervoerd in Airspeed Horsa zweefvliegtuigen. Hoogtepunten zijn de landing van Amerikanen in Sainte-Mère-Église en de overval van Britse eenheden op een strategisch belangrijke brug. Als de dag aanbreekt, gaan de geallieerden aan land op de verschillende stranden. Veel aandacht is er voor de landing van Franse vrije troepen bij Ouistreham, de bestorming van de rots van Pointe du Hoc door de Amerikaanse Rangers en de slachting op het strand met de codenaam Omaha, waar de 1e en 29e Amerikaanse infanteriedivisie landden. De film eindigt met een collage van beelden waarin we zien dat de geallieerden de verschillende bruggenhoofden consolideren.
Rolverdeling Amerikanen
||| Kolonel Thompson |- ||| US Army Ranger |- ||| Soldaat 'Dutch' Schultz |- ||| Soldaat John Steele |- ||| Kapitein Frank |- ||| U.S. Army Ranger Majoor |- ||| U.S. Army Ranger |- ||| Generaal-majoor Robert Haines |- ||| Brigadegeneraal Theodore Roosevelt jr., Asst. Commandant 4th Infantry Div. |- ||| Kapitein Harding |- ||| Generaal Dwight D. Eisenhower, Geallieerd opperbevelhebber |- ||| Jonge G.I. |- ||| Sergeant (later Luitenant) John H. Fuller |- ||| Generaal-majoor Walter Bedell Smith, SHAEF Stafchef |- ||| Soldaat Wilder |- ||| Soldaat Morris |- ||| Admiraal Alan G. Kirk, Hoge V.S. marine bevelhebber |- ||| Soldaat Martini |- ||| Brigadegeneraal Norman Cota, Asst. Commandant 29th Infantry Div. |- ||| Generaal-majoor Raymond O. Barton, Commandant 4th Infantry Div. |- ||| Joe Williams |- ||| Brigadegeneraal James Gavin, Asst. Commandant 82nd Airborne Div. |- ||| U.S. Army Ranger |- ||| U.S. Army Ranger |- ||| Commandant torpedobootjager |- ||| Luitenant-generaal Omar Bradley, Commandant US First Army |- ||| Luitenant Wilson |- ||| U.S. Army Ranger |- ||| Luitenant-kolonel Benjamin Vandervoort,Commandant 2nd Battalion, 505th Parachute Infantry Reg. |- ||| Luitenant Sheen
Britten
||| Group Captain (Colonel)James Martin Stagg, Royal Air Force, Commandant Meteorologische Dienst |- ||| Luitenant David Campbell, RAF-piloot |- ||| Ronald Callen, oorlogsverslaggever |- ||| Soldaat Flanagan, 3e Infanterie Divisie |- ||| Brigade-generaal Edwin P. Parker jr. (commandant US 78th Infantry Division) |- ||| Brits aalmoezenier 1st Airborne Division |- ||| RAF-piloot op luchtmachtbasis |- ||| Luchtmacht generaal Trafford Leigh-Mallory, bevelhebber geallieerde luchtstrijdkrachten |- ||| Brigadegeneraal Lord Lovat, bevelhebber 1st Special Service Brigade |- ||| Soldaat Watney, Universal Carrier chauffeur, 3e Infanterie Divisie |- ||| Kapitein ter zee Colin Douglas Maud, Royal Navy - Beachmaster/Commodore |- ||| Luchtmacht Luitenant-generaal Arthur William Tedder, Plaatsvervangend geallieerd opperbevelhebber |- ||| Officier Royal Air Force |- ||| Generaal Bernard Montgomery, bevelhebber geallieerde grondstrijdkrachten |- ||| Admiraal Bertram Ramsay, bevelhebber geallieerde marinestrijdkrachten |- ||| Soldaat Clough |- ||| Majoor John Howard, 'D' Company, 2nd Battalion, Oxfordshire and Buckinghamshire Light Infantry |- ||| Britse Parachutist
Fransen
||| Madame Barrault |- ||| Priester| Louis Roulland |- ||| Burgemeester van Colleville |- ||| Meid |- ||| Janine Boitard |- ||| Louis |- ||| kapitein luitenant ter zee Philippe Kiefferbevelhebber Franse marine commando's |- ||| Moeder-overste |- ||| Sergeant Guy de Montlaur |- ||| Schout-bij-nacht Janjard |- ||| Alexandre Renaud
Duitsers thumb|260px|Paul Hartmann en Curd Jürgens als resp. veldmaarschalk Gerd von Rundstedt en generaal Günther Blumentritt
||| Majoor Werner Pluskat |- ||| Luitenant Generaal Hans Speidel |- ||| Onderofficier "Kaffeekanne" |- ||| VeldmaarschalkGerd von Rundstedt |- ||| Veldmaarschalk Erwin Rommel |- ||| Luitenant-generaal Wolfgang Häger |- ||| Generaal van de Infanterie Günther Blumentritt |- ||| Kapitein Helmuth Lang |- ||| Kolonel Generaal Alfred Jodl |- ||| Ernst Düring |- ||| Generaal van de artillerie Erich Marcks |- ||| Bernhard Bergsdorf |- ||| Kolonel Josef Priller |- ||| Kolonel Generaal Hans von Salmuth |- ||| Helmuth Meyer |- ||| Generaal-majoor Max Pemsel |- ||| Luitenant-kolonel Ocker |- ||| Onbekend Duits officier
Voorgeschiedenis De voormalige oorlogscorrespondent Cornelius Ryan vatte in de jaren vijftig het idee op een boek te schrijven over 6 juni 1944, een van de cruciale dagen in de Tweede Wereldoorlog. Op die dag landden de geallieerden op de stranden van de kust van Normandië in Frankrijk; het begin van de slag om het westen van Europa. Ryan interviewde talloze soldaten, officieren en burgers van de verschillende landen die actief bij de dag betrokken waren, las oorlogsdagboeken en officiële gevechtsverslagen. Vervolgens schreef hij de tekst, waarbij hij vooral het menselijk aspect van de oorlog liet zien. Het resultaat werd in 1959 gepubliceerd onder de titel The Longest Day, June 6, 1944: D-day en was meteen een succes.
Filmproducent Darryl F. Zanuck was zeer geïnteresseerd in het boek, omdat hij graag een oorlogsfilm wilde maken die afweek van de traditionele oorlogsfilm uit Hollywood; geen heroïsche heldendaden, maar het verhaal van de gewone soldaten en officieren. Zanuck onderhandelde met Ryan en kocht de filmrechten voor 175.000 dollar, terwijl hij Ryan ook inhuurde voor het scenario. Zanuck nam een enorm financieel risico. Het totale budget zou oplopen tot 10 miljoen dollar. Hiermee was The Longest Day lange tijd de duurste zwart-witfilm ooit gemaakt. Dit record werd in 1993 verbroken door Schindler's List.The Longest Day: Trivia. - IMDb Om te bevorderen dat de film zou aanslaan, probeerde Zanuck zoveel mogelijk sterren in te huren voor de verschillende rollen; veteranen als Robert Mitchum en John Wayne, maar ook tienersterren als Fabian en Paul Anka voor de jonge generatie bioscoopgangers. Al die sterren ondergroeven echter tegelijk het idee om The Longest Day te zien als docudrama.
Scenario Afgezien van Ryan werkten verschillende scenaristen mee aan het scenario. Romain Gary, James Jones, David Pursall en Jack Seddon leverden allemaal een bijdrage, terwijl ook Zanuck zich er intensief mee bemoeide. Aangezien Zanuck en Ryan een grote hekel aan elkaar hadden, moest coproducent Elmo Williams voortdurend tussen beide mannen bemiddelen en de vrede bewaren.Een groot aantal militaire adviseurs werd aangetrokken om de film en het scenario zo goed mogelijk te maken. De meeste van deze adviseurs hadden tijdens de Tweede Wereldoorlog gediend en sommigen worden door acteurs in de film verbeeld. Aan Duitse kant waren de adviseurs: Günther Blumentritt (ex-generaal Duitse Wehrmacht), Max Pemsel (ex-generaal Duitse Wehrmacht), Werner Pluskat (voormalig officier Wehrmacht), Lucie Rommel (weduwe van veldmaarschalk Rommel) en Josef Priller (piloot bij de Luftwaffe). Voor de Franse inbreng werden Philippe Kiefer (ex-aanvoerder van de Franse commando’s) en Pierre Koenig (ex-bevelhebber Vrije Fransen) geconsulteerd, terwijl de Amerikaans generaal James Gavin de Amerikanen vertegenwoordigde. De Britse kant van de zaak werd toegelicht door de voormalige Britse generaal Frederick Morgan, Lord Lovat (bevelhebber Britse commando’s) en John Howard (ex-majoor Britse paratroepen).
Acteurs Producent Daryl Zanuck wilde graag zoveel mogelijk sterren in de film. Hij slaagde erin een grote sterrencast samen te stellen met acteurs als John Wayne, Kenneth More, Richard Todd, Robert Mitchum, Richard Burton, Sean Connery, Henry Fonda, Red Buttons, Rod Steiger, Leo Genn, Peter Lawford, Gert Fröbe, Irina Demick, Bourvil, Curd Jürgens, Robert Wagner, Paul Anka en Arletty. Een groot aantal van hen heeft eigenlijk alleen een soort veredelde cameo in de film.
Voor de rol van de opperbevelhebber van de Geallieerde strijdkrachten in Europa, Dwight Eisenhower, wilde Zanuck Eisenhower zelf vragen. Die had wel belangstelling, maar was inmiddels aanmerkelijk verouderd. Zijn taak als president van de Verenigde Staten had zijn tol geëist. De make-upafdeling deed een poging, maar moest al snel toegeven dat het niet zou lukken om Eisenhower er overtuigend uit te laten zien als zijn jongere zelf. De rol ging uiteindelijk naar Henry Grace, die opvallend veel op Eisenhower leek. Grace was alleen geen acteur, maar betrokken bij het inrichten van filmsets. Zijn uiterlijk gaf de doorslag.
Alle sterren kregen een standaardbedrag van 25.000 dollar voor hun rol. De enige die hier bezwaar tegen maakte, was John Wayne. Hij zou de rol spelen van luitenant-kolonel Ben Vandervoort, aanvoerder van de Amerikaanse para’s die moesten landen bij Sainte-Mère-Église. Charlton Heston was lang in de race voor deze rol, maar viel af toen Wayne op het laatste moment werd gecontracteerd. Probleem was dat John Wayne inmiddels 54 was, 27 jaar ouder dan Vandervoort was in 1944. Nadat Wayne zijn contract had getekend, las hij een interview met Daryl Zanuck. Daarin vertelde de producent dat hij weinig op had met acteurs met hun eigen productiemaatschappij. Als voorbeeld gaf hij de film The Alamo (1960), die door Wayne was geproduceerd. De film was een financieel fiasco. Wayne ontstak in grote woede en zei tegen Zanuck dat hij de rol van Vandervoort alleen zou spelen als hij 250.000 dollar kreeg. De producent ging door de knieën. Wayne werd op de set met de nek aangekeken door de meeste acteurs. Veel van hen hadden tijdens de Tweede Wereldoorlog actief aan de gevechten deelgenomen, terwijl Wayne zich volgens hen had gedrukt en films was blijven maken.
Een andere acteur die eigenlijk te oud was voor zijn rol was Robert Ryan. Ryan was 52 en speelde de rol van generaal-majoor James Gavin die 37 was op D-day. Gavin was een van de jongste generaals uit de Tweede Wereldoorlog en zag er ook jong uit. Robert Ryan lijkt totaal niet op hem. Dit was wel het geval met de veel jongere Mel Ferrer, die ook in de race was voor de rol. Problemen met de filmschema’s zorgden ervoor dat Ferrer de rol van Gavin moest laten schieten.
Sean Connery, die in 1962 nog vrijwel onbekend was, speelde een Britse soldaat die voortdurend pech heeft. Zanuck vond hem een verschrikkelijke acteur, die er slordig uitzag en nauwelijks in staat was zijn tekst te reproduceren. Niet veel later zou Connery doorbreken met zijn bekendste rol, die van James Bond.