De spoorlijn Zvolen – Vrútky (lijnnummer 170) is een spoorweg in het westelijk deel van Centraal-Slowakije, die Zvolen verbindt met Vrútky, via Banská Bystrica en Martin.
Geschiedenis miniatuur|400px| De lijn Zvolen – Vrútky was aanvankelijk bedoeld om deel uit te maken van de Hongaarse Noordelijke Spoorweg: Uhorská severná železnica (Boedapest – Salgótarján – Lučenec – Zvolen – Vrútky).
Het noordelijk traject Dolná ŠtubňaDolná Štubňa is een stadsdeel in Turčianske Teplice - Vrútky werd op 12 augustus 1872 in gebruik genomen. Het zuidelijk gedeelte, tussen Zvolen en Banská Bystrica, volgde op 3 september 1873.
Het centrale gedeelte zoals men dat nu kent, tussen Banská Bystrica en Dolná Štubňa, liet langer op zich wachten. Dit deel vergde in zijn huidige toestand zeer ingrijpende terreinwerken.
In Vrútky sluit de lijn aan bij de Košice-Bohumín-spoorlijn. Een aansluiting via Ružomberok werd eertijds overwogen maar deze werd niet verwezenlijkt wegens de kostprijs. Er werd gekozen voor een variant via Kremnica en ten slotte via Harmanec: het huidige traject.
Het plaatselijk passagiersvervoer met stoptreinen op het traject Banská Bystrica - Turčianske Teplice werd in 2012 opgeschort en gedeeltelijk vervangen door snelle treinen met minder stilstanden. Een aantal haltes wordt sedertdien niet meer bediend. In Horná Štubňa obec hebben de treinen nog een stilstand. Sinds 2016 is op deze lijn de categorie "Sneltreinen" gewijzigd in "Regional Express" (Rex). Vanaf de dienstregeling 2020/2021 wordt de lijn bediend door treinen van categorie "R".
Bergpas Banská Bystrica – Dolná Štubňa Voor de ontwikkeling van de lijn moesten vele moeilijkheden overwonnen worden. Tijdens het werk stuurde men het ontwerp voortdurend bij, in functie van de vaststellingen tijdens de uitvoering. Het geplande aantal tunnels en hun lengte veranderden tijdens de bouw als gevolg van complexe en onvoorspelbare geologische omstandigheden.
Voor de veeleisende bergpas op de kruising van de keten Veľká Fatra enerzijds, en het vulkanische gebergte Kremnické vrchy anderzijds, was de constructie van 22 tunnels noodzakelijk. Deze kunstwerken werden aangevuld met 112 bruggen en duikers.
De bouw werd aangevangen in 1936. In de maand mei 1938 werkten er 12.339 arbeiders op de werf. De kunstwerken werden ingehuldigd op 19 december 1940, in aanwezigheid van de toenmalige president van Slowakije: Jozef Tiso.
Vijf jaar later, op het einde van de Tweede Wereldoorlog, werd het merendeel van de viaducten en bruggen verwoest door het terugtrekkende Duitse leger. Na de herstelling van deze kunstwerken werd het verkeer op 17 maart 1946 hervat.
Tunnels miniatuur|300px| Gedurende vier jaren werden op de lijn Banská Bystrica - Dolná Štubňa tunnels gebouwd, met een totale lengte van 12,211 km. Aanvankelijk omvatte het project 14 dergelijke kunstwerken en daarom zijn ze genummerd van 1 tot 14. De bijkomende tunnels werden later gekenmerkt door een combinatie van een cijfer en een letter.
Teneinde hoogte te winnen werd tunnel nummer 8 gebouwd in de vorm van een grote boog in twee valleien: de vallei van Starohorská (nabij Banská Bystrica) en in de vallei van Bystrická. Deze tunnel (alhoewel bestaande uit twee delen) wordt beschouwd als één constructie, onderbroken door een waterloop.
De langste tunnel van de lijn is nummer 14: Čremošniansky (ook wel Harmanecký) genoemd. Hij meet 4,698 km. Door zijn buitengewone lengte is deze de langste van de Slowaakse Spoorwegen (ŽSR). miniatuur|300px| miniatuur|300px| miniatuur|300px|
Tunnelnummer Naam vande tunnel Lengte inmeter Traject1 Kačický 349,80 Banská Bystrica – KostiviarskaKostiviarska is een stadsdeel in het district Banská Bystrica.2 Dolinský I 120 Kostiviarska – UľankaUľanka is een stadsdeel in Banská Bystrica.2a Dolinský II 576 Kostiviarska – Uľanka3 Polkanovský I 900 Uľanka – Harmanec3a Polkanovský II 116 Uľanka – Harmanec4 Ulmanský I 525 Uľanka – Harmanec4a Ulmanský II 41,04 Uľanka – Harmanec4b Ulmanský III 67,1 Uľanka – Harmanec4c Ulmanský IV 50 Uľanka – Harmanec4d Ulmanský V 64,28 Uľanka – Harmanec 5 Čabradský I 280 Harmanec – Dolný Harmanec 5a Čabradský II 144 Harmanec – Dolný Harmanec6 Harmanecký I 200 Harmanec – Dolný Harmanec7 Harmanecký II 294 Dolný Harmanec – Harmanecká jaskyňaStation Harmanecká jaskyňa is een spoorwegstation in de gemeente Dolný Harmanec.8a Japeňský I 1133 Dolný Harmanec – Harmanecká jaskyňa8b Japeňský II 756 Dolný Harmanec – Harmanecká jaskyňa9 Grehelský I 1300 Dolný Harmanec – Harmanecká jaskyňa10 Grehelský II 280 Dolný Harmanec – Harmanecká jaskyňa11 Kosiensky 70 Harmanec jaskyňa – Čremošné12 Rabkynský 197 Harmanec jaskyňa – Čremošné13 Tufenský 50 Harmanec jaskyňa – Čremošné14 Čremošniansky 4.698 Harmanec jaskyňa – Čremošné
Viaducten Op het moeilijke terrein werden 112 bruggen en duikers gebouwd, waaronder 4 viaducten met massieve stalen muurconstructies en 1 gewelfviaduct van gewapend beton met een boogoverspanning van 55 meter.
Modernisering Het traject Vrútky – Martin is geëlektrificeerd met 3 kV gelijkspanning.
De sectie van Zvolen naar Banská Bystrica werd tussen 2004 en 2007 geëlektrificeerd met 25 kV - 50 Hz wisselspanning. In tussentijd werd ook een nieuwe brug over de Hron-rivier gebouwd. De beveiligingsapparatuur, seininrichting en stroomdistributiesystemen werden vernieuwd.
De totale lengte van het geëlektrificeerde spoor is 25,125 km. De kosten bedroegen bijna 38 miljoen euro. Deze werden gedekt door de Europese Gemeenschap en de Slowaakse staatsbegroting.
Treindienst Traject: Vrútky - Banská Bystrica - Zvolen: sneltreinen, die in hoofdzaak rijden met tussenpozen van twee uren. Vrútky - Turčianske Teplice: sneltreinen aangevuld met stoptreinen, die een stilstand hebben in Turčianske Kotlina en verder rijden naar Dolná Štubňa. Turčianske Teplice – Banská Bystrica: passagiersvervoer met stoptreinen opgeschort sedert 2012. Banská Bystrica - Zvolen: sneltreinen Banská Bystrica - Bratislava en stoptreinen.
Stations en haltes miniatuur|300px| miniatuur|300px| miniatuur|300px| miniatuur|235px| miniatuur|300px| miniatuur|300px| Afstandspunt Station (s) / halte Opmerkingen0,000 Zvolen osobná stanica (s) • Vertakking naar lijn 150 (Nové Zámky - Zvolen)• Vertakking naar lijn 153 (Zvolen – Čata)• Vertakking naar lijn 160 (Zvolen – Košice)• Vertakking naar lijn 171 (Zvolen – Diviaky) 1,194 Zvolen mesto 5,885 Sliač kúpele (s) 7,738 Veľká Lúka 9,761 Hronsek 12,231 Vlkanová (s) 17,992 RadvaňRadvaň is een stadsdeel in Banská Bystrica. (s) 20,043 Banská Bystrica mesto Onderbrugging voor de rivier: Hron 21,383 Banská Bystrica (s) • Vertakking naar lijn 172 (Banská Bystrica – Červená Skala)Červená Skala is een wijk in Šumiac. 21,3830,000 Afstandspunt • Kačický-tunnel: 350 m 5,385 Kostiviarska (s) • Kostiviarský viaduct• Dolinský-tunnel I: 120 m • Dolinský-tunnel II: 575 m 11,970 UľankaUľanka is een wijk in Banská Byrica. (s) • Polkanovský-tunnel I: 899 m• Polkanovský-tunnel II: 116 m• Ulmanský-viaduct• Ulmanský-tunnel I: 525 m• Ulmanský-tunnel II: 41 m• Ulmanský-tunnel III: 68 m• Ulmanský-tunnel IV: 50 m• Ulmanský-tunnel V: 64 m 17,583 HarmanecHarmanec is een dorp in het district Banská Bystrica. • Čabraďský-tunnel I: 280 m• Čabraďský-tunnel II: 144 m• Harmanecký-tunnel I: 200 m 19,727 Dolný Harmanec • Harmanecký-tunnel II: 294 m• Japenský-tunnel I: 1134 m• Japenský-tunnel II: 757 m• Grehelský-tunnel I: 1300 m• Grehelský-tunnel II: 280 m 26,325 Harmanec jaskyňa (s) • Kosienský-tunnel: 70 m• Rábkinský-tunnel: 197 m• Túfenský-tunnel: 49 m• Čremošniansky-tunnel: 4697 m 32,967 Čremošné (s) • Viaduct Glozy• Viaduct Na Vode 39,238 Horná Štubňa obec • Vertakking naar Kremnica 40,670277,679 Afstandspunt 281,565 Turčianske Teplice 283,028 DiviakyDiviaky is een wijk in Turčianske Teplice. (s) 286,297 Malý Čepčín 288,933 Jazernica 292,440 Kláštor pod Znievom 297,040 Príbovce (s) 301,409 Košťany nad Turcom 305,490 Martin (s) 309,330 PriekopaPriekopa is een stadsdeel in Martin 310,250 • Vertakking naar lijn 180 richting Košice 311,985 Vrútky (s) • Vertakking naar lijn 180 richting Žilina
Zie ook Slowaakse Spoorwegen ŽSSK - Passagiersvervoer. Spoorwegen van de Slowaakse Republiek ŽSR - Infrastructuurbeheerder.
Externe link Website ŽSSK
Categorie:Spoorlijn in Slowakije