De Volksraad van de Oranje Vrijstaat (Afrikaans: Volksraad van die Oranje-Vrystaat) was het parlement van de Oranje Vrijstaat. Het was de wetgevende macht en het hoogste staatsrechtelijke orgaan van de republiek.
Samenstelling De Volksraad telde 52 tot 57 leden die de belangrijkste steden en districten in de republiek vertegenwoordigden. De leden moesten ouder dan vijfentwintig jaar zijn, onroerend goed bezitten ter waarde van £200, minstens twaalf maanden in de republiek woonachtig zijn, en mochten niet veroordeeld zijn voor een misdaad. De districten die waren vertegenwoordigd waren Bloemfontein, Fauresmith, Caledonrivier, Winburg, Harrismith, Kroonstad, Boshof, Bethulie, Philippolis en Jacobsdal.
De leden werden voor vier jaar gekozen, waarbij de helft van hen om de twee jaar aftrad.
Vergaderingen De Volksraad kwam jaarlijks bijeen in een gewone vergadering bijeen in Bloemfontein. Deze vergadering ving telkens aan op de eerste maandag van februari. Buitengewone zittingen werden gehouden indien dat nodig was.
In 1900, tijdens de Tweede Boerenoorlog, kwam de Volksraad bijeen in Kroonstad. Daarna was samenkomen niet langer mogelijk. De Volksraad werd officieel per 31 mei 1902 ontbonden toen Oranje Vrijstaat met het Verdrag van Vereeniging werd geannexeerd door het Britse Rijk.
Bevoegdheden De Volksraad was de wetgevende macht en het belangrijkste staatsrechtelijke orgaan van de Vrijstaat. De Volksraad kon de staatspresident in beschuldiging stellen voor elk vergrijp en hem uit zijn ambt zetten. In 1855 gebeurde dit bijvoorbeeld toen de Volksraad Josias Philip Hoffman dwong om af te treden.
In het geval van overlijden, aftreden of ontslag van de staatspresident kon de Volksraad een waarnemend president benoemen totdat er nieuwe verkiezingen werden gehouden.
Voorzitters De voorzitter van de Volksraad (Voorzitter van den Volksraad) werd jaarlijks gekozen. VoorzitterAanvangAftredenJosias Philip Hoffmanmaart 185418 april 1854Henry J. Halse18 april 18544 september 1854Gert Petrus Visser4 september 18545 februari 1855Henry J. Halse5 februari 185527 augustus 1855Gerhardus Johannes du Toit27 augustus 18552 februari 1857Esaias Reynier Snijman2 februari 185712 augustus 1857J.J. Hoffman12 augustus 18571 maart 1858Esaias Reynier Snijman1 maart 185818 februari 1859Gert Petrus Visser (waarnemend)18 februari 185921 februari 1859Esaias Reynier Snijman21 februari 18596 februari 1860J. N. Uijs6 februari 18601860Gert Petrus Visser18611863Esaias Reynier Snijman18641864Gert Petrus Visser18651865Hendrik Oostewald Dreyer5 februari 186629 maart 1866Gerhardus Johannes du Toit7 mei 1866Gert Petrus Visser18671875Tobias de Villiers18761876Gert Petrus Visser18771879Tobias de Villiers18791884John George Fraser18841896Christiaan Willem Hendrik van der Post18961897Cornelius Hermanus Wessels18971899Johan Godfried Luytjuni 1900juni 1900
Parlementsgebouwen miniatuur|De vierde raadszaal Gedurende zijn bestaan heeft de Volksraad vergaderd in vier verschillende gebouwen:
1854-1856: De eerste raadszaal aan de St Georgestraat. Dit gebouw bestaat anno 2024 nog steeds en is tegenwoordig een museum. 1856-1878: De tweede raadszaal aan de oostkant van het Hoffmanplein. Dit gebouw bestaat niet meer. Anno 2024 staat op deze plek een postkantoor. 1878-1893: De derde raadszaal aan de Merriam Makebastraat, voorheen de Bezuidenhoutstraat. Thans is hier gevestigd het Nationaal Afrikaans Literair Museum en Onderzoekscentrum. 1893: De vierde raadszaal aan de President Brandstraat. Dit gebouw bestaat nog steeds en wordt tegenwoordig gebruikt door de Provinciale Wetgevende Macht van Vrijstaat.
Categorie:Oranje Vrijstaat Oranje Vrijstaat