De Nieuwe Kerk, tegenwoordig de Toevluchtskerk, is een kerkgebouw in de Nederlandse stad 's-Hertogenbosch, gelegen aan de Zuiderparkweg in de wijk Zuid. Het gebouw werd eind jaren vijftig gebouwd naar een ontwerp van de Amsterdamse architect Herman Knijtijzer. Sinds 1972 is het in gebruik door de Christelijke Gereformeerde Kerk. Het gebouw staat geregistreerd als gemeentelijk monument. Geschiedenis

De kerk werd in de periode 1957-1958 gebouwd in opdracht van de Waalse gemeente (Église Wallonne), die tot die tijd kerkte in de Verwerstraat. De bouw vond plaats in de naoorlogse uitbreidingswijk Zuid, die was ontworpen door het Rotterdamse stedenbouwkundige bureau Kuiper, Gouwetor, De Ranitz en Bleeker. Kenmerkend voor deze wijk was de ruime opzet met veel aandacht voor licht, lucht en ruimte.

De architect, Herman Knijtijzer, moest werken met een strikt budget van 60.000 gulden, wat leidde tot een sobere maar doordachte vormgeving. In 1972 fuseerde de Waalse gemeente met die van Eindhoven, waarna het gebouw werd overgenomen door de Christelijke Gereformeerde gemeente, die de kerk de naam Toevluchtkerk gaf. Architectuur en ontwerp

De Toevluchtkerk is uitgevoerd in een modern-functionalistische stijl. Knijtijzer streefde ernaar om de 'ruimtelijke hygiëne' van het functionalisme te koppelen aan een 'geestelijke hygiëne', waarbij eenvoud, schoonheid en verwondering centraal stonden. Exterieur

Het gebouw heeft een samengestelde plattegrond bestaande uit twee rechthoekige volumes die ten opzichte van elkaar verschuiven.

Hoofdbouw: Dit deel bevat de kerkzaal en bestaat uit twee bouwlagen onder een plat dak. De gevels zijn opgetrokken uit betonblokken (Pora- en Duroxblokken) in blokverband, die later wit zijn geschilderd.

Bijgebouw: Een lager, éénlaags volume aan de zuidwestzijde waarin de consistorie is ondergebracht.

Gevelkenmerken: De voorgevel heeft een diepe portiek over de volle breedte. Op de verdieping bevindt zich een reeks van zeven kleine vensters en een opvallend groot venster dat aansluit op een lintvenster langs de dakrand.

Interieur

De kerkzaal is een ongedeelde ruimte. De constructie is sober gehouden met in het zicht gelaten stalen vakwerkspanten die de houten kap ondersteunen.

Orgelbalkon: Een betonnen trap langs een schuin geplaatste wand leidt naar een bescheiden balkon.

Inrichting: Het originele houten bankenplan is bewaard gebleven, hoewel de kleurstelling later is aangepast.

Historisch detail: In de nevenruimtes is een oorspronkelijke betonnen latei behouden met de Franstalige tekst: Seigneur, tu as été pour nous un refuge de génération en génération (Psalm 90:1). Deze tekst herinnert aan de oorspronkelijke Waalse opdrachtgevers en verklaart de huidige naam van de kerk.

Monumentale waarde

Het gebouw is aangewezen als gemeentelijk monument vanwege de architectonische eenvoud en de stedenbouwkundige situering aan de kop van het Maresiusplantsoen. Ondanks latere wijzigingen, zoals de toevoeging van een nieuw toegangsportaal en een uitbreiding van de consistorie, is de oorspronkelijke karakteristiek van het ontwerp van Knijtijzer goed bewaard gebleven.

Categorie:Bouwwerk van Herman Knijtijzer Categorie:Kerkgebouw in 's-Hertogenbosch