Loge 'L'Astre de l'Oriënt' is een vrijmetselaarsloge in de stad Vlissingen (provincie Zeeland) die is opgericht in 1792. Loge 'L'Astre de l'Oriënt' is een vereniging van leden van de Orde van Vrijmetselaren onder het Grootoosten der Nederlanden, die - op grond van een haar door die Orde verleende constitutiebrief - zelfstandig werkt in Vlissingen. De naam betekent 'De Ster van het Oosten', wat een verwijzing is naar de zon, die opkomt in het Oosten en een belangrijk symbool is binnen de vrijmetselarij.
De loge kent ruim twintig leden, veelal uit Vlissingen maar ook uit andere delen van de provincie. De leden komen uit alle geledingen van de maatschappij. Wekelijks is er op woensdag een logebijeenkomst, waarbij er doorgaans een Open loge is - een rituele bijeenkomst waarbij de aanwezigen formeel gekleed zijn en maçonnieke regalia als schootsvel en handschoenen dragen - of een comparitie. Bij dit laatste type bijeenkomst wordt een inleiding gegeven over een filosofisch, spiritueel of anderszins interessant onderwerp (in vrijmetselaarsjargon: er wordt een bouwstuk opgeleverd), wat daarna besproken wordt.
Liefdadigheid speelt in de loge niet meer zo'n grote rol als in het verleden, maar toch wordt er bij de meeste logebijeenkomsten rondgegaan met de bedelnap (in vrijmetselaarsjargon 'de tronk') om geld op te halen voor het goede doel.
Loge ‘L 'Astre de l'Oriënt’ bestond in 1992 tweehonderd jaar. Dit is uitgebreid gevierd met onder meer een concert in de Sint Jacobskerk en een expositie in het Stedelijk Museum van Vlissingen. Bij deze gelegenheid is tevens een bronzen gedenkpenning geslagen en een jubileumboek uitgebracht.
Kenmerken Loge 'L'Astre de l'Oriënt' heeft sinds de oprichting verschillende rangnummers gehad, in 1931 is bij een hertelling door het Grootoosten het rangnummer definitief vastgesteld op 26 (zesentwintig). De onderscheidingskleuren van de loge zijn sinds 1792 'prune et paille', letterlijk 'pruim en stro' oftewel paars en goudgeel.
Het zegel van de loge is ovaal, en uitgevoerd in de logekleuren. In de buitenste rand staan de naam van de loge, de afkorting A∴L∴ staat voor 'Achtbare Loge'. Verder wordt het rangnummer vermeld, de zetel van de loge en de constitutiedatum volgens de maçonnieke jaartelling; de afkorting J∴W∴L∴ staat voor 'Jaar des Waren Lichts'. In het binnenste gedeelte van het zegel is bovenin een zogeheten tetragrammaton geplaatst in een driehoek. Daaronder een vaandel met het motto van de loge, de Latijnse tekst Tandem bona causa triumphat,' wat betekent 'de goede zaak overwint ten slotte'.
In het midden links een jongeling met zijn rechter wijsvinger voor de mond, en aan zijn voeten een hond. De jongeling stelt de Griekse god Harpocrates voor, die staat voor stilte en geheimhouding. De hond is het symbool van trouw en samen vormt dit een verwijzing naar het motto van de Orde van Vrijmetselaren, de Latijnse tekst 'Silentio et fide oftewel 'stilte en trouw'. In zijn linkerhand houdt de jongeling een stok of een staf vast.
Centraal in het midden een blazoen met in de bovenste helft een zestal sterren, de zon - een verwijzing naar de naam van de loge - en de maan met vijf sterren. In de onderste helft de vlammende ster met de hoofdletter 'G'. Rechts in het midden een acaciatak, als symbool van de onsterfelijkheid van de menselijke ziel. Ten slotte onderin een waterpas, een schietlood en een passer en winkelhaak. Het geheel wordt omgeven door een koord met onderin een zogeheten liefdesknoop, een verwijzing naar de broederschap binnen de vrijmetselarij.
Van 1863-1925 en 1927-1931 was er in Stellenbosch, Zuid-Afrika ook een loge 'L'Astre de l'Oriënt'. De naam 'L'Astre de l'Oriënt' betekent letterlijk 'De Ster van het Oosten', in Bilthoven is er een loge 'De Ster in het Oosten' en in Zierikzee bevindt zich loge 'De Ster in 't Oosten'.
Het logegebouw miniatuur|Tempel loge L'Astre de l'Oriënt Op 8 september 1972 werd door leden van loge 'L'Astre de l'Oriënt' de beheerstichting 'Logegebouw Vlissingen' opgericht. Deze stichting verkreeg op 28 december 1973 de eigendomsrechten van het pand Palingstraat 64. Het pand stamt uit 1968 en werd na een verbouwing op 5 oktober 1974 geconsacreerd als logegebouw, onder leiding van de toenmalige grootmeester van de Orde der Vrijmetselaren, ir. G. van Weezel. Het pand is nog steeds in eigendom van de stichting 'Logegebouw Vlissingen', die zorg draagt voor onderhoud en beheer.
De gemengde loge 'Terra Maris' nr. 2111, onderdeel van Le Droit Humain, is sinds haar oprichting in 2020 medegebruiker. Ook de Bouwhut 'Nehalennia' nr. 57 van de Afdeling van de Meestergraad, een van de vervolgpaden binnen de Nederlandse vrijmetselarij, komt maandelijks samen in het logegebouw.
Op de benedenverdieping bevindt zich een kleine hal en een vergaderruimte (in vrijmetselaarsjargon: de voorhof) annex bar (in vrijmetselaarsjargon: de Zevende Graad). Via een trap in de hal is de tempel (in vrijmetselaarsjargon: de werkplaats) op de eerste verdieping bereikbaar. Op de tweede verdieping bevindt zich een bestuurskamer en opslagruimte.
Geschiedenis van de vrijmetselarij in Vlissingen De achttiende eeuw miniatuur|Carel Baron van Boetzelaer. Prent Charles Howard Hodges, 1794. Collectie Rijksmuseum De geschiedenis van de vrijmetselarij in Vlissingen begint in de tweede helft van de achttiende eeuw, tijdens de laatste decennia van de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden (1588-1795), na afloop van het Tweede Stadhouderloze Tijdperk (1702-1747).
De eerste activiteiten op het gebied van de vrijmetselarij in Vlissingen vonden plaats in 1760. In dat jaar bevond de ambulante loge 'La Concorde', behorende bij het Regiment Nationalen (no. 4) van luitenant-generaal Hyacinth graaf d'Envie, zich te Vlissingen<ref></</ref>. Het regiment verliet Vlissingen begin april 1761. Loge 'La Concorde' was een van de zogenaamde 'loges fondatrices': een van de tien loges die in 1756 samen de ‘Groote Loge der Zeeven Vereenigde Nederlanden’ oprichtten, een voorloper van het huidige Grootoosten der Nederlanden.
In 1769 werd melding gemaakt van loge 'De Zon', ook wel 'Le Soleil' of 'The Sun', die op 3 februari van dat jaar was opgericht in Vlissingen onder een Engelse constitutiebrief. Dit laatste was in havensteden in die tijd niet ongewoon, ook in Amsterdam en Rotterdam bevonden zich dergelijke loges. In 1770 verzocht echter grootmeester Carel baron van Boetzelaar namens de Nederlandse Grootloge aan de Engelse Grootloge om - op basis van wederkerigheid - geen nieuwe loges meer op elkaars territorium te stichten. Enkele van de in totaal acht loges in Nederland met een Engelse constitutiebrief vroegen daarna een nieuwe constitutiebrief aan bij de Nederlandse Grootloge, zoals de - nog steeds bestaande - Rotterdamse loge 'De Drie Kolommen'. Anderen, waaronder loge 'De Zon', werkten nog door op basis van hun Engelse constitutiebrief. Loge 'De Zon' zou begin jaren '80 van de achttiende eeuw haar bijeenkomsten naar Rotterdam hebben verlegd, zeker is dat na 1813 er geen Nederlandse loges meer worden vermeld op de lijsten van de Engelse grootloge.
Op 12 december 1792 richtte een aantal vrijmetselaars een verzoek aan de Grootloge om een constitutiebrief te mogen ontvangen voor een nieuw op te richten loge in Vlissingen, onder de naam 'L'Astre de l'Oriënt'. De oprichters waren:
Adriaan van Doorn Geene, in 1767 verheven tot meester in loge 'De Eendragt' te Hulst en Lillo Abraham van Doorn, in 1778 verheven tot meester in loge 'L'Astree' te Utrecht J.H. Scheder, in 1779 verheven tot meester in loge 'St John Baptist' te Penzance, Engeland P. Wolff, in 1782 verheven tot meester in loge 'La Vertu' te Leiden C.J. Steenlack, in 1773 verheven tot meester in loge 'La Compagnie Durable' te Middelburg J.C. Kroef, in 1787 verheven tot meester in loge 'Frederic Royal' te Rotterdam H. Keijl, in 1782 verheven tot meester in loge 'L'Union' te Curaçao P.J. Clijver, in 1791 verheven tot meester in loge 'L'Enfant de la Vertu' te Veere G. Browning, in 1782 verheven tot meester in loge 'Kings Arms' te Londen, Engeland F. Hector, in 1790 verheven tot meester in loge 'St. Andrew' te Aberdeen, Schotland J. Reers, in 1791 verheven tot meester in loge 'L'Enfant de la Vertu' te Veere J. Bakker, in 1778 verheven tot meester in loge 'La Zelée' in Paramaribo A.F. Lammens, in 1785 verheven tot meester in loge 'La Bien Aimee' te Amsterdam J.A. Schorer, in 1789 verheven tot meester in loge 'L'Indissoluble' te Den Haag Als oprichters die de aanvraag later of niet hebben ondertekend worden verder genoemd:
C. van Dijcke, in 1790 verheven tot meester in loge 'La Compagnie Durable' te Middelburg F.R. Radermacher, in 1783 verheven tot meester in loge 'L'Astree' te Utrecht J.C. Helleman, in 1791 verheven tot meester in loge 'La Philantrope' te Middelburg
Het fiat voor een constitutiebrief werd door de Grootloge - met als grootmeester nog steeds Carel baron van Boetzelaer - afgegeven op 21 december 1792. Van de zeventien oprichters behoorden er zes tot de vroedschap van Vlissingen. Daarnaast bevonden zich onder hen twee scheepskapiteins en een foeragemeester, twee gepensioneerde legerofficieren, drie praktiserende advocaten en drie kooplieden. Adriaan van Doorn Geene, advocaat en procureur te Vlissingen, werd de eerste Voorzittend Meester van de nieuwe loge. Daarvoor was hij ook al Voorzittend Meester geweest van loge 'De Zon'.
Adriaan van Doorn Geene, was in 1765 ingewijd in loge 'De Eendracht' te Lillo en Hulst. Deze loge was voortgekomen uit de ambulante loge 'L'Harmonie' die vanaf 1749 kort in Sluis actief was. Opvallend is dat de logezegels van de loges 'L'Harmonie', 'De Eendracht', de eerdere loge 'De Zon' en 'L'Astre de l'Oriënt' grote overeenkomsten vertonen, die van 'De Zon' en 'L'Astre de l'Oriënt' zijn zelfs identiek. Alle vier de zegels werden gemaakt door dezelfde stempelsnijder, Samson Levi uit Middelburg. Loge 'De Eendracht' is opnieuw opgericht in 1985 onder de Reguliere Grootloge van België als loge ‘De Eendraght 1764’ nr. 22. Hieruit is op zijn beurt in 1997 een nieuwe loge ‘De Zon’ voortgekomen, met rangnummer 34. Beide nieuwe loges - met zetel in Antwerpen - beschouwen zich als opvolgers van de eerdere loges uit de achttiende eeuw, en hun zegel is daarom hetzelfde als dat van de oorspronkelijke loges. Het zegel van de nieuwe loge ‘De Zon’ is dientengevolge ook identiek aan dat van loge 'L'Astre de l'Oriënt', zij het in een andere kleurstelling.
Van 1772 tot 1775 was er een zogeheten Schotse loge genaamd 'Les Coeurs Choisis' actief op Walcheren. Deze was verbonden aan de loge 'De Zon' en werkte in de hogere graden volgens de Franse ritus. Ook hier was Adriaan van Doorn Geene een belangrijke invloedsfactor; aan loge 'De Eendracht' was eveneens een Schotse loge verbonden waar hij zelf was ingewijd in de hogere graden. Vrijmetselaars uit heel Zeeland, Holland, Gent en zelfs Duinkerken waren lid van 'Les Coeurs Choisis'. In 1777 werden soortgelijke loges - later ook wel kapittels genaamd - opgericht door de beide Middelburgse loges 'La Compagnie Durable' en 'La Philantrope', in 1790 door de Veerse loge 'L'Enfant de la Vertu' en in 1800 door loge 'L'Astre de l'Oriënt'. Toen op 15 oktober 1803 de Nederlandse kapittels zich verenigden in de - nog steeds bestaande - Orde van Vrijmetselaren onder het Hoofdkapittel der Hoge Graden, onderschreven de beide Middelburgse en het Vlissingse kapittel de oprichtingsakte, als 'kapittels fondateur'. In de eerste helft van de negentiende eeuw zijn alle Zeeuwse kapittels weer opgeheven.