De zevenzonenboom (Heptacodium miconioides) is een bloeiende plantensoort. Het is de enige soort in het monotypische geslacht Heptacodium, van de kamperfoeliefamilie (Caprifoliaceae). De algemene naam "zevenzonenbloem" is een directe vertaling van de standaard Chinese naam 七子花 qī zi huā.
Deze soort is endemisch in China en werd in 1907 ontdekt voor de westerse tuinbouw door de Britse plantenjager Ernest Wilson uit naam van het Arnold Arboretum. De plant groeide op bergkliffen bij 'Hsing-Shan Hsien' in het huidige Xingshan County in het westen van de provincie Hebei in centraal China. Zelfs toen al werd hij als zeldzaam beschouwd; er zijn nog maar negen populaties in het wild bekend (bijvoorbeeld één op de Tiantai-berg), allemaal in de provincies Anhui en Zhejiang. Deze zijn bedreigd door verlies van leefgebied. De soort staat nu onder tweederangs nationale bescherming in China. De Chinees-Amerikaanse botanische expeditie van 1980 verzamelde levensvatbare zaden en stuurde ze naar het Arnold Arboretum, waar bleek dat de plant gemakkelijk te kweken was. De plant wordt nu over de hele wereld als sierplant gekweekt.
Beschrijving Heptacodium miconioides is een bladverliezende grote struik of kleine boom, die doorgaans tot een hoogte van vier tot negen meter groeit. De bast van de stam is papierachtig en dun, lichtbruin van kleur en bladdert af in stroken of vellen. De rechtopstaande, uitgespreide, vierkante takken geven de plant een ronde, vaak onregelmatige vorm. De donkergroene hartvormige bladeren staan tegenover elkaar, acht tot tien centimeter lang en 5 à 6 centimeter breed, met volledige randen en diep ingeplante nerven die parallel aan de rand lopen. In september produceert de Heptacodium miconioides veel kleine, geurige witte bloemen die aantrekkelijk zijn voor vlinders en hommels. De bloemen zijn vijfbladig en kunnen een doorsnede hebben van wel dertien millimeter. Wanneer de witte kroonbladen zijn gevallen, ontwikkelen de kelken zich tot dieprode, uitgebreide lobben die tot november blijven bestaan. De plant is te vinden in struikgewas, bossen en aan de randen van loofbossen, vaak op kliffen, op hoogtes van zeshonderd tot duizend meter.
Zes bloemen, niet zeven De bekende plantenkenner John Grimshaw, directeur van het Yorkshire Arboretum, gaf de volgende observatie van H. miconioides door aan de vooraanstaande botanicus Allen J. Coombes (coördinator van wetenschappelijke collecties bij de University Botanic Garden Puebla, Mexico): 'Zeven' is eigenlijk misleidend, want elk bloemhoofd bestaat uit twee rijen van drie bloemen die rond een centrale knop staan. Deze knop groeit verder omhoog telkens als de bloemen verwelken. Vervolgens ontstaat een nieuwe ring van zes bloemen. De vorming van nieuwe ringen is tot drie opeenvolgende keren waargenomen.
Teelt De zevenzonenboom kan gemakkelijk worden vermeerderd uit zaad of door stekken van zacht hout te maken. De soort is wijdverbreid verkrijgbaar in Noord-Amerika en Europa. Alleen al in het Verenigd Koninkrijk werd de plant in 201 door 26 kwekerijen aangeboden. H. miconioides is extreem winterhard en verdraagt temperaturen tot wel −35°C. Het groeit snel en is zeer schaduwtolerant. In slechts vijf jaar kan de plant een hoogte van drie meter bereiken. Alle zes H. miconioides die in 1980 in de Verenigde Staten in het Arnold Arboretum werden geplant leven nog steeds. Dat wijst er op het meer dan veertig jaar oud kan worden. Deze plant heeft de Award of Garden Merit van de Royal Horticultural Society gewonnen.
Opvallende bomen In het Verenigd Koninkrijk groeide in 1981 een exemplaar van acht meter hoog in de Flagpole Bed naast Jermyn House in de Sir Harold Hillier Gardens, Ampfield, nabij Romsey.
Etymologie De algemene naam Heptacodium wordt soms ten onrechte vertaald als 'zeven bellen' waarbij het tweede element wordt afgeleid van het Griekse κώδων (codon) - 'bel', maar werd in feite bedacht door Alfred Rehder, de taxonoom van het Arnold Arboretum, van het Griekse κώδειά (codeia) - 'papaverhoofd' met het voorvoegsel έπτά (hepta-) 'zeven', wat de betekenis geeft van 'met zeven structuren die lijken op papaverhoofden'. De soortnaam miconioides wijst op de overeenkomsten met het niet-verwante geslacht Miconia (familie Melastomataceae). Beide soorten hebben opvallend geaderde bladeren.
De algemene naam in het Standaard Chinees 七子花 (qī zi huā) is samengesteld uit de karakters 七 (qī) 'zeven', 子 (zi) 'zoon'/'kind' en 花 (huā) 'bloem' - vandaar 'Zeven Zoon(en) Bloem' ('Bloem met zeven kinderen'). Geschatte uitspraak (zonder rekening te houden met de tonaliteit van de Chinese taal) 'Chee-dzu-hwaa'.
Medicinaal potentieel Uit recente testen is gebleken dat extracten van de plant antibacteriële eigenschappen bezitten. De bladeren van Heptacodium miconioides bevatten flavonoïden, tanninen, alkaloïden, saponinen, lignine en chlorogeenzuur.
Galerij
Categorie:Kamperfoeliefamilie