Het Demokratisch Aktie Centrum (DAC) was een Nederlandse politieke partij. De partij is in 1974 onder de naam Progressief Liberaal Aktie Centrum (PLAC) begonnen binnen D'66, en is in 1975 van naam gewijzigd. Het DAC deed in 1977 mee aan de Tweede Kamerverkiezingen.

Geschiedenis Pogingen tot samenwerkingspartij Na slechte verkiezingsresultaten voor D'66 in 1972, 1973 en 1974, gingen er stemmen op om de partij op te heffen.Diepe malaise bij D'66, De waarheid, 22 oktober 1973.Nog geen zekerheid over opheffen D '66, Tubantia, 23 september 1974. In de aanloop naar het partijcongres van september 1974 werd het Progressief Liberaal Aktie Centrum opgericht door vijftien partijleden, waaronder Kamerlid Erwin Nypels. Ook Utrechts wethouder Henk Zeevalking en Kamerlid Govert Nooteboom waren vroeg betrokken bij de groep.Aanzet tot nieuwe partij uit deel kader D '66, Tubantia, 26 september 1974.Zeevalking nieuwe tweede man op justitie, Het Parool, 5 juni 1975.Drs. Nooteboom blijft voorlopig in Kamer als eenmansfractie, Leeuwarder Courant, 19 augustus 1976. Het PLAC zou de opvolger van D'66 moeten worden. Zij wilde het liberalisme in Nederland meer gestalte geven, dat zij te weinig terugzag in de te conservatieve VVD.Reactie op CDA: Volksfront?, De Volkskrant, 14 december 1974.

Op het D'66-congres stemde een meerderheid voor opheffing, maar werd niet de benodigde tweederdemeerderheid behaald. Een ander voorstel, dat onder aanvoering van PLAC werd gedaan, was het oprichten van de nieuwe partij. Dit voorstel was opgenomen in een motie vanuit de provinciale afdeling Zeeland, maar werd wegens een gebrek aan steun geschrapt. De beslissing over opheffing zou een jaar worden uitgesteld.Advocatentruc: voorstanders laten nu een lijk liggen, Leeuwarder Courant, 23 september 1974. Het PLAC vond een verdere voortzetting van D'66 absurd, omdat zij die partij een te onduidelijke en te weinig onderscheidende politiek vond hebben.

Het PLAC zocht, naast met D'66'ers, contact met leden van andere partijen, om discussies over de politieke verhoudingen te houden.‚Progressief-liberalen’ gaan mogelijkheid nieuwe partij na, Tubantia, 24 maart 1975. Het ging hierbij met name om DS'70, de groep-De Zeeuw, het Democratisch Centrum Nederland en de Liberaal Democratische Partij (LDP).

In juni 1975 werd het PLAC hernoemd naar het Demokratisch Aktie Centrum.DS'70-voorman wil ideologische doorbraakpartij, Het Parool, 23 juni 1975. Het DAC organiseerde op 25 oktober 1975 een eigen congres, om tot een fusie van D'66 en de bovengenoemde vier partijen te komen, de Vrijzinnig Democratische Partij (VDP).Nieuwe partij mikt op D'66, DS'70 en KVP, Algemeen Dagblad, 27 oktober 1975. Bij D'66 zou er echter in november pas een besluit komen over haar opheffing. DS'70 zag het DAC vooral als contactplatform, en voelde niks voor deelnemen aan een partij.Demokratisch Aktie Centrum wil club van kleine partijen; DS'70 en D'66 nog niet zover, Nieuwsblad van het Noorden, 24 oktober 1975.DS'70 doet niet mee aan nieuwe partij, Nieuwsblad van het Noorden, 4 november 1975. De LDP was voor de vorming van zo'n fusiepartij, maar vond het tijdstip voorbarig.DAC wil oprichting van partij in 1976, Het Parool, 27 oktober 1975. De groep-De Zeeuw had geen spreker gestuurd naar het congres, en gaf enkele dagen later aan niet mee te doen.Beweging-De Zeeuw niet in het DAC, NRC Handelsblad, 29 oktober 1975.

Op het D'66-congres van november dat jaar werd de aanzet gegeven tot weer een zelfstandige deelname aan de verkiezingen van 1977. Ook zou de partij een meer liberale inslag krijgen. De motie voor samenwerking in het DAC werd wegens een gebrek aan steun ingetrokken.D'66 koerst onafhankelijk naar nieuwe verkiezingen, NRC Handelsblad, 1 december 1975. Ook DS'70, dat eerder open stond voor een eventuele fusie, besloot in 1976 weer zelfstandig mee te doen aan de volgende verkiezingen.DS'70 opnieuw zelfstandig verkiezingen in, Het vrije volk, 14 juni 1976.

Hiermee leek de doelstelling van het DAC mislukt. Er was geen steun vanuit andere partijen, en van een daadwerkelijke oprichting van de VDP kwam het niet. Na het D'66-congres was er weinig activiteit binnen het DAC. Inmiddels waren de leidende figuren met andere zaken bezig: Zeevalking was staatssecretaris geworden, en Nypels ging bezig aan de heropbouw van D'66.De komeet wil weer vlammen, Algemeen Dagblad, 3 april 1976.

Groep-Nooteboom Govert Nooteboom stapte op 22 juni 1976 uit de Tweede Kamerfractie van D'66, en ging verder als eenmansfractie. Het partijbestuur royeerde hem vervolgens per 1 november als lid.D'66 schrapt drs. Nooteboom van ledenlijst, Nieuwsblad van het Noorden, 2 november 1976. Nooteboom was nog altijd lid van het DAC, en er werd besloten om, zelfstandig naast D'66 en DS'70, mee te doen aan de verkiezingen van 1977. Het DAC fuseerde op 12 februari 1977 met de Algemene Volkspartij, die was voortgekomen uit de groep-De Zeeuw.Nootenboom lijsttrekker nieuwe partij, Algemeen Dagblad, 11 februari 1977. De naam werd gewijzigd naar Demokratisch Aktie Centrum – Vrijzinnig Demokraten, maar dit werd snel weer teruggedraaid.DAC zoekt in Friesland grond onder de voeten, Leeuwarder Courant, 17 maart 1977., Verkiezingsprogramma's, 1977. Nooteboom werd verkozen tot lijsttrekker van de fusiepartij. De nummer 2 werd de Surinaamse oud-minister Hendrik Soemodihardjo.Somodihardjo op DAC lijst, Vrije Stem, 17 februari 1977.

De partij ging de verkiezingen in met het motto "Verdraagzaamheid, tolerantie, en niet alles door de staat geregeld".Strijd om stemmen dit jaar grootser opgezet dan ooit, Leeuwarder Courant, 18 april 1977. In de campagne zette zij zich neer als vierde alternatief naast de conservatieve VVD, de dogmatische PvdA en het confessionele CDA.Democratisch Aktie Centrum opgeheven, Nederlands Dagblad, 9 december 1977. Bij de verkiezingen op 25 mei behaalde de partij 2150 stemmen, terwijl er zo'n 55.000 nodig waren voor een zetel. Na deze verkiezingsnederlaag, hief het DAC zichzelf in december dat jaar op.

Leden De leden van het DAC waren voornamelijk afkomstig uit D'66 en DS'70.Vrijzinnig democratische partij opgericht in 1976, Trouw, 27 oktober 1975. In 1977 telde de partij ongeveer 500 leden.Brugfunctie van DAC, De Volkskrant, 11 mei 1977.

Zie ook Tweede Kamerverkiezingen 1977/Kandidatenlijst/DAC

Categorie:Voormalige Nederlandse politieke partij Categorie:Sociaalliberale partij Categorie:Democraten 66 Categorie:Democratisch Socialisten '70