De associatie van veenmos en snavelbies (Sphagno-Rhynchosporetum) is een associatie uit het verbond van veenmos en snavelbies (Rhynchosporion).
Naamgeving en codering Synoniemen Syntaxoncode voor Nederland (rVvN): r10Aa02 BWK-karteringscodes: ao, aoo, aom, ce, ces Natura2000-habitattypecodes (EU-codes): H7150, H3160
De wetenschappelijke naam Sphagno-Rhynchosporetum is afgeleid van de botanische namen van respectievelijk zacht veenmos (Sphagnum tenellum) en witte snavelbies (Rhynchospora alba).
Fysiognomie Fysiognomisch is de associatie van veenmos en snavelbies lang niet altijd even duidelijk gekarakteriseerd. Het vegetatieaspect wordt vaak in hoge mate bepaald door witbloeiende soorten van de cypergrassenfamilie, waaronder in het bijzonder witte snavelbies en veenpluis. Het veenmosdek dat eronder ligt is veelal door de ijle kruidlaag al te zien. De dikwijls aanwezige zonnedauwsoorten geven een rode tinten aan het aspect en ook zij dragen witte bloemen.
De vegetatiestructuur wordt gevormd door een kruid- en moslaag. De kruidlaag bestaat veelal uit twee etages. De hoogste etage wordt gedomineerd door graminoïden en in de lage etage valt vooral zonnedauw op. De moslaag wordt gedomineerd door veenmossen.
Ecologie thumb|Een open plek in een natte hoogveenslenk waarin een zeer open alsmede nog zeer jonge pioniervorm van de associatie tot ontwikkeling is gekomen. Gaandeweg zal de moslaag zich sluiten en dikker worden. De associatie van veenmos en snavelbies betreft een oligotrafente, acidofiele verlandingsgemeenschap die voorkomt in natte, ombrotrofe, dystrofe milieus. Het komt voor in zure vennen, slenken en boerenkuilen in hoogveengebieden. De gemiddelde pH-waarde bedraagt 4,5.
Subassociaties in Nederland en Vlaanderen Binnen de associatie van veenmos en snavelbies worden in Nederland en Vlaanderen twee subassociaties onderscheiden.
Subassociatie met waterveenmos Een subassociatie met waterveenmos (Sphagno-Rhynchosporetum sphagnetosum cuspidati) omvat de wat jongere vegetatie, waarbij het veenmosdek zich niet tot zeer weinig boven het wateroppervlak verheft. Differentiërende taxa zijn waterveenmos en kleine zonnedauw. De syntaxoncode (conform de rVvN) voor deze subassociatie is r10Aa02a.
Subassociatie met slank veenmos Een subassociatie met slank veenmos (Sphagno-Rhynchosporetum sphagnetosum recurvi) omvat de oudere begroeiingen, waarbij het veenmosdek zich boven het wateroppervlak verheft. Differentiërende taxa zijn slank veenmos en ronde zonnedauw. De syntaxoncode (conform de rVvN) voor deze subassociatie is r10Aa02b.
Vegetatiezonering In de vegetatiezonering maakt de associatie contact met de veenbloembies-associatie, de waterveenmos-associatie, de associatie van gewone dophei en veenmos en soms ook met de oeverkruid-klasse.
Biogeografie Het verspreidingsgebied van de associatie van veenmos en snavelbies strekt zich uit over het noordwestelijke deel van Europa, waarin het een zwaartepunt heeft in de atlantische gebieden. In Nederland komt de associatie uitsluitend voor op de hogere zandgronden.
Diagnostische taxa voor Nederland en Vlaanderen In de onderstaande synoptische tabel staan per vegetatielaag de diagnostische taxa voor de associatie van veenmos en snavelbies in Nederland en Vlaanderen.
Kruidlaag Diagnostisch taxon Abundantie Triviale naam Botanische naam Opmerking kA r lange zonnedauw Drosera anglica kA r - Drosera ×obovata kV a witte snavelbies Rhynchospora alba kK a veenpluis Eriophorum angustifolium bg f ronde zonnedauw Drosera rotundifolia bg f pijpenstrootje Molinia caerulea bg o kleine zonnedauw Drosera intermedia bg o kleine veenbes Vaccinium oxycoccos bg r gewone dophei Erica tetralix Moslaag Diagnostisch taxon Presentie Triviale naam Botanische naam Opmerking kA 22% ijl stompmos Cladopodiella fluitans kV 36% slank veenmos Sphagnum flexuosum kK 73% waterveenmos Sphagnum cuspidatum kK 10% vensikkelmos Warnstorfia fluitans kK 8% geoord veenmos Sphagnum denticulatum kK 7% moerasveenmos Sphagnum subsecundum bg 21% wrattig veenmos Sphagnum papillosum
Fotogalerij
Zie ook Levend hoogveen
Veenmos en snavelbies