Mats Ek

Mats Ek (Malmö, 18 april 1945) is een Zweedse danser, choreograaf en regisseur. Van 1973 tot 1993 was hij verbonden aan het Cullberg Ballet. Hij is gastchoreograaf van onder andere het Nederlands Dans Theater. Zijn choreografieën worden wereldwijd uitgevoerd.

Biografie Ek werd in 1945 geboren in de Zuid-Zweedse stad Malmö als zoon van de acteur Anders Ek en de choreografe Birgit Cullberg. Hij is een broer van danser Niklas Ek en actrice Malin Ek. Hij is getrouwd met danseres Ana Laguna.

Al op zijn achtste vertolkte Ek, samen met tweelingzus Malin, de kinderen van Medea in het gelijknamige ballet van hun moeder. Op zeventienjarige leeftijd volgde hij een zomercursus moderne dans onder leiding van de Amerikaans-Zweedse danspedagoge en choreografe Donya Feuer. Toch koos hij aanvankelijk niet voor de danswereld., 'Mats Ek: beginneling met ervaring', in: De Groene Amsterdammer, nr. 25, 18 juni 1997, geraadpleegd 21 november 2024. Hij volgde theaterstudies aan de Marieborg Volkshogeschool in Norrköping. In 1966-67 werkte hij als poppenspeler en artistiek leider van het Marionetteatern in Stockholm. Hier debuteerde hij in oktober 1966 als regisseur met het Japanse no-theaterstuk Kagekiyo. Van 1967 tot 1972 was hij regieassistent van Ingmar Bergman en Alf Sjöberg in het prestigieuze Kungliga Dramatiska Teatern. In hetzelfde theater regisseerde hij zes eigen producties, waarvan enkele zowel met zijn vader Anders Ek als met zijn zus Malin Ek. Hoewel hij zich sinds 1973 hoofdzakelijk bezighield met dans, keerde Ek vanaf de jaren negentig terug als theaterregisseur met bijvoorbeeld zijn eigen toneelstuk Dans med kämstä in Stadsteatern/Unga Klara in 1993. In 2014 volgde een grote productie, een dramatisering van Vilhelm Mobergs Utvandrarna ("Emigranten").

thumb|Scène uit Eks Het zwanenmeer uit 1987 In 1973 sloot Ek zich aan bij het Cullberg Ballet. In 1975 maakte hij deel uit van het corps de ballet van het ballet van de Deutsche Oper am Rhein in Düsseldorf. Een jaar later maakte hij zijn eerste choreografie getiteld The Officer's Servant voor het Cullberg Ballet. In 1978 werd Ek, samen met zijn moeder Birgit Cullberg, artistiek directeur van het Cullberg Ballet, van 1985 tot 1993 zonder haar. Gedurende het seizoen 1980-1981 was hij verbonden aan het Nederlands Dans Theater als danser en choreograaf.

In Eks choreografieën zijn de invloeden van Kurt Jooss, Maurice Béjart, Birgit Cullberg, Anthony Tudor en Jiří Kylián terug te vinden. Hij maakt gebruik van zowel klassieke als moderne danstechnieken. Maatschappelijke betrokkenheid gecombineerd met subtiele humor vormen de basis van zijn choreografieën. Voor Ek is beweging een middel tot individuele expressie. Esthetiek is niet zijn eerste prioriteit.

Eks uitgebreide productie van balletten omvat meer dan twintig werken voor het Cullberg Ballet, waaronder opzienbarende bewerkingen van klassiekers als Giselle (1982), Het zwanenmeer (1987) en Carmen (1992). Na het verlaten van het Cullberg Ballet werd Ek gastchoreograaf bij diverse grote internationale dansgezelschappen. Zo creëerde hij Dornröschen voor het Hamburg Ballet (1996), A Sort Of... voor het Nederlands Dans Theater (1997) en Apartement voor het ballet van de Opera van Parijs (2000). Verschillende balletten van Ek zijn bewerkt voor televisie, twee daarvan ontvingen Emmy Awards.

Werken (selectie) Choreografie

Toneel- en operaregies 1967: Woyzeck van Georg Büchner 1971: Romeo en Julia van William Shakespeare 1993: Dans med kämstä, geschreven door Ek 1999: Dom Juan van Molière 2001: Andromaque van Jean Racine 2004: De koopman van Venetië van William Shakespeare 2007: Droomspel van August Strindberg 2007: Orfeo ed Euridice van Gluck (Koninklijke Opera, Stockholm) 2012: Spoken van August Strindberg 2014: Utvandrarna van Vilhelm Moberg

Filmografie 1974: En skugga (televisie) 1982: Giselle (televisie) 1990: Svansjön (televisie) 1996: Rök (televisie) 1999: Törnrosa (televisie) 2013: BYE / AJÖ (dansfilm met Sylvie Guillem)

Prijzen, eerbewijzen 1982: Carina Ari-medaille 1993: Theaterprijs van de Zweedse theatercritici 1999: Prix Italia voor de dansfilm Doornroosje 1999: Theaterprijs van Expressen 2000: Henrik-Steffens-Preis (Hamburg) 2001: Medaille Litteris et Artibus 2001: Gouden medaille van Teaterförbundet voor "buitengewoon artistiek werk" 2006: Prix Benois de la Danse (oeuvreprijs) 2008: Ingmar Bergman-stipedium van Dramaten 2008: Theaterprijs van de Zweedse Academie 2008: Operaprijs van Svenska Dagbladet 2011: Cramér-medaille 2012: Commandeur in de Ordre des Arts et des Lettres (Frankrijk) 2016: Europese Theaterprijs voor zijn "bijdrage aan de revolutie in de hedendaagse dans"

Categorie:Zweeds danser Categorie:Zweeds choreograaf Categorie:Zweeds regisseur

Mats Ek

Bron en licentie