De Surinaamse parlementsverkiezingen van 2025 vonden plaats op 25 mei 2025. President Chan Santokhi maakte deze datum formeel bekend tijdens zijn jaarrede op 1 oktober 2024 in De Nationale Assemblée (DNA).Suriname Herald, President Santokhi houdt laatste jaarrede, maakt datum verkiezingen bekend, 1 oktober 2024 Na de verkiezingen trad Jennifer Geerlings-Simons (NDP) aan als president van het nieuw gevormde kabinet-Simons; Gregory Rusland (NPS) werd vicepresident. In DNA werd Ashwin Adhin (NDP) gekozen tot voorzitter en Ronnie Brunswijk (ABOP) tot vicevoorzitter.
Geschiedenis De 51 zetels in De Nationale Assemblée zijn in 2025 voor het eerst gekozen door middel van een nationaal kiesdistrict via een evenredig partijlijstenstelsel per politieke partij in Suriname. Het kiesrecht in Suriname werd aangepast na een vonnis van 5 augustus 2022 van het Constitutioneel Hof, omdat het eerder gehanteerde districtenstelsel niet conform de Grondwet van Suriname was.Uitspraak van het Constitutioneel Hof Deze zaak was aangespannen door Serena Essed.Starnieuws, Huidige zetelverdeling districten is van de baan, 5 augustus 2022 Naar aanleiding hiervan stemde DNA op 13 oktober 2023 voor het nieuwe kiesstelsel.Starnieuws, Kiesstelstel gewijzigd; verkiezingen zijn weer mogelijk, 13 oktober 2023 Door de aanpassing komt het zwaartepunt op stemmers uit Paramaribo en Wanica te liggen, met respectievelijk 20 en 12 te verdelen zetels.Starnieuws, Boksteen: Paramaribo goed voor 20 zetels; Wanica 12, 8 februari 2025
Nadat minister Bronto Somohardjo medio oktober ontslag nam als minister van Binnenlandse Zaken, werd hij anderhalve maand later opgevolgd door Delano Landvreugd als minister en Maurits Hassankhan als onderminister, met voor Hassankhan de verantwoordelijkheid over de organisatie van de verkiezingen.Suriname Herald, Kogel door de kerk: Delano Landvreugd wordt nieuwe Biza-minister, 29 november 2024
Chaos bij indienen kandidatenlijsten Eind maart, een kleine week na de sluitingsdatum om de kandidatenlijsten in te leveren, sprak de voorzitter van het Onafhankelijk Kiesbureau, Samseerali Sheikh-Alibaks, over een complete chaos. "Het is nog nooit zo erg geweest ... Kandidaten komen dubbel voor, gegevens kloppen niet, mensen hebben niet bewilligd en één persoon heeft voor bijna alle kandidaten getekend."Starnieuws, OKB-voorzitter: Complete chaos bij indiening kandidatenlijsten, 30 maart 2025 De chaos bevond zich vooral op regionaal niveau, waar 58 kandidaten voor de districts- en ressortraden werden geschrapt.Starnieuws, Hoofdstembureau Paramaribo schrapt 58 RR- en DR-kandidaten, 3 april 2025 Niet alle door het Centraal Hoofdstembureau (CHS) afgevaardigde liaison officers zouden goed op de hoogte zijn geweest van de regels en zich als "heer en meester" hebben gedragen op de hoofdstembureaus. Het zou niet altijd zijn gegaan om leden van het CHS: "Het zijn buitenstaanders die het CHS heeft ingehuurd, kennelijk gecontracteerd om als liaison op te treden. Het is niet duidelijk wat ze doen bij de hoofdstembureaus," zo Sheikh-Alibaks. Hoofdstembureaus zouden buitenspel zijn gezet.Suriname Herald, OKB-voorzitter trekt aan de bel: “Liaison officers gedragen zich als heer en meester op hoofdstembureaus”, 31 maart 2025
Het CHS schrapte daarnaast 14 kandidaten op de kandidatenlijsten voor De Nationale Assemblée van de partijen A20, APP, DA'91, PVC en VLS. Partijen die hun kandidatenlijsten wel op orde hadden waren ABOP, BEP, DNL, DUS, NDP, NPS, OPTSU, PL en VHP.Starnieuws, CHS schrapt 14 personen van DNA-lijst , 2 april 2025
Buitenlandse waarnemers De Organisatie van Amerikaanse Staten (OAS), Europese Unie en de Caricom vaardigden deskundigen en waarnemers af naar de Surinaamse verkiezingen, afkomstig uit diverse landen wereldwijd. De OAS richtte zich op de organisatie, technologie, financiering en de deelname van specifiek vrouwen en inheemsen. Op de verkiezingsdag zelf bezocht ze stembureaus en nadien presenteerde ze de observaties in een rapport.De Ware Tijd, 28 man in OAS-waarnemersmissie Surinaamse verkiezingen, 19 mei 2025 Missiechef Dora James van de Caricom reageerde dat er niet gereageerd wordt op vermoedens en ongegronde beschuldigingen maar alleen op feiten en hard bewijsmateriaal. Enkele dagen voor de verkiezingen noemde ze dat de missie geen signalen over fraude was tegengekomen.Starnieuws, Caricom-waarnemers: Geen signalen over verkiezingsfraude, 21 mei 2025
Peilingen Voorafgaand aan de verkiezingen kwamen opiniepeilingen negatief in het nieuws omdat de voorspellingen niet werden geloofd. Een peiling uit 2023 van Carlos Durham (LC Media) en de Nederlandse peiler Maurice de Hond werd in de maanden voor de verkiezingen niet herhaald, omdat er volgens de peilers te hevige kritiek was.Starnieuws, Durham: Geen 2e peiling vanwege kritiek en ongewijzigde situatie, 19 mei 2025 De Hond was in Nederland een vooraanstaand opiniepeiler, maar niet onomstreden. Tijdens de Nederlandse verkiezingen van 2010 en 2012 zat hij er telkens vijf à zes zetels naast. Nederlandse opiniepeilers doen kritiek op afwijkende verkiezingsresultaten af met dat verschillen te verklaren zijn.Kieskeurig, Sociale media verslaan Maurice de Hond, 2010De Volkskrant, Verschil peilingen en uitslag goed te verklaren, aldus peilers, 13 september 2012
In de week voor de verkiezingen publiceerde de Times of Suriname een peiling die door de journalisten Ivan Cairo, Nita Ramcharan en Wilfred Leeuwin in De Ware Tijd en Starnieuws als vals werd aangemerkt: "De publicatie van de zogenoemde Bluedot-peiling in het ochtendblad Times of Suriname is ernstig misleidend en ondermijnt een van de fundamenten van verantwoorde journalistiek: het dienen van de waarheid." De uitslag was opgesteld door het Jamaicaanse Bluedot, niet te verwarren met het Amerikaanse Bludot,Bludot, us Canadese BlueDotThe Star, How a Toronto company used big data to predict the spread of Zika, 22 februari 2016 en Nederlandse Blue Dot.Blue Dot, nl Het Jamaicaanse Bluedot bood de peiling aanvankelijk aan aan beide genoemde media. Toen zij de publicatie vanwege de onbetrouwbaarheid weigerden, publiceerde de Times de peiling alsof de krant daar zelf de opdracht voor zou hebben gegeven. Aldus Caïro, Ramcharan en Leeuwin was deze bewering aantoonbaar onjuist.Starnieuws, Misleidende Bluedot-peiling schaadt vertrouwen in journalistiek, 24 mei 2025De Ware Tijd, Journalisten veroordelen valse berichtgeving rond opiniepeiling, 24 mei 2025 Volgens Moesje, een organisatie die voor de verkiezingen van 2025 kritisch-humoristische boodschappen op billboards plaatste, vergelijkbaar met het Nederlandse Loesje,Dagblad De West, Poes Poesi Luku Merki, 18 mei 2025 zou Bluedot in Jamaica en Trinidad en Tobago onder vuur liggen omdat hun peilingen onjuist waren. Bovendien waren hun publicaties geen voorspellingen van de uitslag maar bedoeld om kiezers naar een politieke richting te sturen. Experts daar zouden vanwege de neppeilingen al jaren waarschuwen voor de rol van Bluedot in de regio. "Nu lijkt Bluedot ook actief te zijn in Suriname," aldus Moesje.Moesje, Fake peilingen?, 23 mei 2025
Verkiezingsthema's
De belangrijkste verkiezingsthema's waren enerzijds de gevolgen van het praktisch faillissement van het land in 2020, vooral de grote armoede en problemen in de gezondheidszorg. Anderzijds speelde de hoop op de olie-inkomsten vanaf 2028,NOS, Suriname naar de stembus: zorgen om armoede, hoop door olie, 25 mei 2025 met als belangrijkste vraag bij welke politieke partij de inkomsten veilig zouden zijn.Suriname Herald, Schalkwijk pleit voor verstandige besteding van olie-inkomsten, 25 mei 2025
Partijen en kandidaten De waarborgsom om als politieke partij mee te kunnen doen bedroeg 520.142 SRD (circa 13.000 euro).Starnieuws, Arena Politieke Partij krijgt financiële steun van Max Ghazi, 20 februari 2025 Het Nationale Ontwikkelings Platform (NOP)Starnieuws, In hoger beroep: NOP mag niet meedoen aan de verkiezingen, 25 maart 2025 en de Progressief-Verheffende Partij (PVP) werden beide na hoger beroep uitgesloten van de verkiezingen.Starnieuws, Doek definitief gevallen voor PVP, 28 maart 2025
Deelnemende partijen De volgorde van de partijen werd door een loting vastgesteld. Aan de verkiezingen van 2025 namen de volgende partijen als volgt deel:Suriname Herald, BEP trekt nummer 1 bij loting kandidatenlijsten; A20 en NPS in top 3, 14 april 2025 Vlg.Partijafkortinglijsttrekkerlijst 1.Broederschap en Eenheid in de PolitiekBEPRonny Asabinakandidaten 2.Alternatief 2020 Democratie en Ontwikkeling in Eenheid (DOE) Partij voor Recht en Ontwikkeling (PRO)A20Andrew Baasaronkandidaten 3.Nationale Partij Suriname Surinaamse Partij van de Arbeid (SPA)NPSGregory Ruslandkandidaten 4.Algemene Bevrijdings- en Ontwikkelingspartij Amazone Partij Suriname (APS) Volkspartij voor Vernieuwing en Democratie (VVD) Nieuwe Stijl KTPI (NSK) Groep Djojo (GD) Partij voor Democratie en Ontwikkeling (PDO) Nieuw Suriname (NS)ABOPRonny Brunswijkkandidaten 5.De Nieuwe Leeuw KTPIDNLDharm Mungrakandidaten 6.Partij Van CommunicatiePVCElta Misiedjankandidaten 7.Optie voor SurinameStarnieuws, Bundeling van 6 partijen: 'OPTSU na wan optie gi Sranan', 28 februari 2025 Permanente Voorspoed Republiek Suriname (PVRS) Sociaal Democratische Unie (SDU) De Nieuwe Wind (DNW) Progressieve Arbeiders en Landbouwers Unie (PALU) Wi SrananOPTSUImran Tauskandidaten 8.Vooruitstrevende Hervormings PartijVHPChan Santokhikandidaten 9.Nationale Democratische Partij Hervormings- en Vernieuwingsbeweging (HVB) Platform Progressief Alternatief Plus (PA+)NDPJennifer Geerlings-Simonskandidaten 10.Democratisch Alternatief '91DA'91Angelic del Castilhokandidaten 11.Arena Politieke PartijAPPFirosh Abdoelazizkandidaten 12.Volkspartij Leefbaar SurinameVLSRobert Vishnudattkandidaten 13.Democratische Unie SurinameDUSHugo Liengakandidaten 14.Pertjajah LuhurPLBronto Somohardjokandidaten
Uitslag Stemmen en zetels per partij Dit is de uitslag gepresenteerd door het Centraal Hoofd Stembureau op 10 juni 2025. Naamafkortingstemmen%ZetelsNationale Democratische PartijNDP 93.545 34,17 18Vooruitstrevende Hervormings PartijVHP 87.032 31,79 17Algemene Bevrijdings- en OntwikkelingspartijABOP 31.804 11,73 6Nationale Partij SurinameNPS 31.285 11,43 6Pertjajah LuhurPL 10.317 3,77 2Alternatief 2020A20 7.473 2,73 1Broederschap en Eenheid in de PolitiekBEP 7.128 2,60 1Optie voor SurinameOPTSU 1.636 0,60 -Democratisch Alternatief '91DA'91 1.542 0,56 -De Nieuwe Leeuw D.N.L. 650 0,24 -Arena Politieke PartijAPP 523 0,19 -Democratische Unie SurinameD.U.S. 344 0,13 -Volkspartij Leefbaar SurinameVLS 2023 337 0,12 -Partij Van CommunicatiePVC 160 0,06 -Totaal 273.77610051Ongeldig3502Totaal uitgebracht276.507
Zetelvergelijking 2020 (herberekend) en 2025 Tussen 2020 en 2025 wijzigde het kiesrecht in Suriname, waardoor de verkiezingsuitslagen niet een op een te vergelijken zijn. Om die vergelijking toch te kunnen maken, geeft de volgende tabel een fictieve, herberekende uitslag van 2020 weer, alsof er toen al sprake zou zijn geweest van het evenredige kiesstelsel zoals dat per 2025 geldt. Hieruit blijkt dat er tussen beide verkiezingen weinig verschuivingen zijn geweest, op vijf verloren zetels van de VHP na, waarvan er vier bij de NDP terechtkwamen en een bij A20, dat zijn entree in DNA maakte.Hans Moison, Surinaamse verkiezingen, 31 mei 2025
Partij2020 (reëel)2020 (herberkend)2025NDP 16 14 18VHP 20 22 17ABOP 9 6 6NPS 3 6 6PL 1 2 2A20 0 0 1BEP 2 1 1Totaal 51 51 51