Mariana Aparicio Torres (Leiden, 30 augustus 1983) is een Nederlandse toneel-, televisie- en filmactrice. Sinds 2019 is ze lid van het vaste acteursensemble van Het Nationale Theater. In 2023 won ze de Theo d'Or. 'Mariana Aparicio - Biography' op imdb.com, geraadpleegd 1 december 2024.
Biografie De ouders van Mariana Aparicio Torres waren Colombiaanse expats. Vader was econoom, moeder diplomate, die ook wel voor VluchtelingenWerk Nederland werkte. Het echtpaar zou weer snel vertrekken maar bleef uiteindelijk in Oegstgeest wonen; vader begon er een bedrijf. Ze spreekt Spaans (taal thuis), Nederlands en Engels (scholing). Ze groeide op in Oegstgeest en omgeving; bezocht daar ook de Hofdijckschool (1987-1995) en het Visser 't Hooft Lyceum in Leiden (1995-2001). Ze wilde aanvankelijk rechten studeren, maar ze viel voor het toneel. Aansluitend volgde ze aldus een jaar (2001-2002) de vooropleiding toneel aan het Utrechts Centrum voor de Kunsten (UCK, voorloper van Hogeschool voor de Kunsten Utrecht (HKU). Het jaar daarop leerde en werkte ze bij Theatergroep De Nieuw Amsterdam. Na vijf jaar studeerde ze in 2007 af aan de toneelschool Arnhem. Al tijdens die studies was ze werkzaam binnen toneelproducties. Aparicio werkte na haar afstuderen met een groot aantal toneelgezelschappen en regisseurs. Onder regie van Willibrord Keesen speelde ze onder andere in Tsjechovs Een Meeuw. Verder speelde ze in een drietal producties van zowel het Noord Nederlands Toneel als Theater Oostpool. Met Het Nationale Toneel, vanaf 2017 Het Nationale Theater, was ze te zien in een tiental stukken van toneelschrijvers als Hugo von Hofmannsthal, Sadettin Kirmiziyüz, Maria Goos en Judith Herzberg. Met Toneelgroep Amsterdam, vanaf 2018 Internationaal Theater Amsterdam, speelde ze diverse producties onder regie van Eric de Vroedt, Ivo van Hove en Eline Arbo. Bij eerstgenoemde regisseur speelde ze in de periode 2009-2012 enkele afleveringen van het succesvolle project Mightysociety. Voor haar veelzijdige rol in het door Eline Arbo geregisseerde De jaren, gebaseerd op Annie Ernauxs roman De jaren; ze speelde daarin Annie, die op het toneel een abortus onderging, kreeg ze in 2023 de Theo d'Or, de belangrijkste Nederlandse toneelprijs., 'Theo d’Or voor Mariana Aparicio, Louis d’Or voor Eelco Smits', op theaterkrant.nl, 17 september 2023, geraadpleegd 1 december 2024. In 2025 hield ze onder de titel De seizoenen naar Ali Smith een zeven uur durende monoloog tijdens het Holland Festival; het gaat om de wereld in de jaren twintig van de 21e eeuw met (strenger wordende) immigratieregels, oorlogen en polarisatie tegenover de houding er is altijd hoop.
Op televisie was Aparicio onder andere te zien in de televisieseries Walhalla, S1NGLE, De Co-assistent, Verliefd op Ibiza, A'dam - E.V.A., Heer & Meester en Swanenburg. Ook speelde ze de hoofdrol in de Van God Los-aflevering Warriors (seizoen 3, aflevering 6), waarvoor ze in 2013 genomineerd werd voor een Gouden Kalf.
Prijzen en onderscheidingen 2007: Nominatie KemnAward in de categorie "beste actrice", ITs Festival Amsterdam, voor Zomergasten 2013: Nominatie Gouden Kalf in de categorie "beste actrice in een televisiedrama" voor Van God Los - Warriors 2023: Theo d'Or in de categorie "beste vrouwelijke hoofdrol" voor De jaren
Rollen (selectie) Toneel 2002: Aleph de orde van chaos, Theaterschool Arnhem, regie: Mark Bergwerff 2003: Jong, van Marjolein Bierens, De Nieuw Amsterdam, regie: Marjolein Bierens 2004: Ruim, van Boukje Schweigman, Theaterfestival Boulevard, regie: Boukje Schweigman 2004: Het familiebedrijf, van Joeri Vos, Theaterwerkplaats Generale Oost, regie: Joeri Vos 2006: Subway Stories (in samenwerking met de acteurs tot stand gekomen), Toneelgroep De Appel, regie: Wannie de Wijn 2005: Groeten uit Oostende, van Hans van den Boom, Theaterwerkplaats Generale Oost, regie: Alexandra Koch 2006: Subway Stories (in samenwerking met de acteurs tot stand gekomen), Toneelgroep De Appel, regie: Wannie de Wijn 2006: Dogville, naar de gelijknamige film van Lars von Trier, Ro Theater, regie: Pieter Kramer 2007: Zomergasten, van Maksim Gorki, ArtEZ hogeschool voor de kunsten, regie: Peter Van den Eede 2007: De Sjoerd Vollebregt Show, van Joeri Vos, regie: Eric de Vroedt 2008: Een Meeuw, van Anton Tsjechov, Stichting Keesen & C, regie: Willibrord Keesen 2008: Over wat is en wat waar is, van Koos Terpstra, Noord Nederlands Toneel, regie: Floris van Delft 2008: Party Time, van Harold Pinter, Zomergasten 2009: Mightysociety6 - Hoe ook ik de oorlog mee naar huis nam, van Eric de Vroedt, Stichting mightysociety, regie: Eric de Vroedt 2009: De rovers, van Friedrich Schiller, Zomergasten 2009: Interest, van Rob de Graaf, Stichting Keesen & Co, regie: Willibrord Keesen 2010: De ondergang van, van Joeri Vos, TG 42, regie: Isil Vos 2010: Mightysociety8 - de musical, van Eric de Vroedt, Stichting mightysociety, regie: Eric de Vroedt 2011: Rinoceritus, van Eugène Ionesco, Zomergasten / Theaterwerkplaats Generale Oost 2011: Mightysociety9 - liefde in tijden van gifaffaires, van Eric de Vroedt, Stichting mightysociety, regie: Eric de Vroedt 2011: Tout! UBU, naar Ubu roi van Alfred Jarry, Zomergasten 2012: Bloed & politiek: De moord op Mark, van Koen Wouterse (improvisatie), Stichting Nachtgasten 2012: Dat Staat, van Floris van Delft, Huis a/d Werf, regie: Floris van Delft 2012: Wiener Wald, van Ödön von Horváth, Stichting Theater Het Amsterdamse Bos, regie: Frances Sanders 2012: Mightysociety10, van Eric de Vroedt, Toneelgroep Amsterdam, regie: Eric de Vroedt 2012: Mightysociety Final Remix, van Eric de Vroedt, Toneelgroep Amsterdam, regie: Eric de Vroedt 2013: Speeldrift, van Juli Zeh, Stichting Toneelschuur Producties, regie: Casper Vandeputte 2013: What Is The What, van Mariëlle van Sauers, ZEP, regie: Peter Pluymaekers 2013: Orde van de Dag - Oud & nieuws (improvisatie), Orde van de Dag 2013: Fishermans Women, van Niels Croiset (improvisatie), Stichting Nachtgasten 2014: Elektra, van Hugo von Hofmannsthal, Het Nationale Toneel / NTGent, regie: Casper Vandeputte 2014: De entertainer, van John Osborne, Toneelgroep Amsterdam, regie: Eric de Vroedt 2014: Beschuit met muisjes, van Herman Heijermans, Theater Oostpool, regie: Joeri Vos 2015: Oom Wanja, van Anton Tsjechov, Stichting Toneelschuur Producties, regie: Erik Whien, Nina Spijkers 2015: Fresh Young Gods, van Joeri Vos en Remco de Jong, Theater Oostpool, regie: Eric de Vroedt, Belle van Heerikhuizen thumb|Mariana Aparicio (links) in De jaren (2024) 2016: Demonen, van Lars Norén, Theater Oostpool, regie: Marcus Azzini 2017: Carrousel, van Bernard Dewulf, Noord Nederlands Toneel, regie: Wim de Vries, Guy Weizman 2018: Metropolis 1, van Sadettin Kirmiziyüz, Het Nationale Theater, regie: onbekend 2018: Conference of The Birds, van Falk Richter, Noord Nederlands Toneel, regie: Guy Weizman 2018: We zijn hier voor Robbie, van Maria Goos, Het Nationale Theater, regie: Eric de Vroedt, Abdel Daoudi, Sterre Bolluijt 2019: Sexual healing, van Kasper Tarenskeen, Het Nationale Theater, regie: Jeroen de Man, Abdel Daoudi 2020: Decamerone, voordracht van een verhaal uit de Decamerone van Giovanni Boccaccio (voor online publiek tijdens coronapandemie), coproductie: Internationaal Theater Amsterdam / Het Nationale Theater / VPRO, regie: Ivo van Hove 2020: Leedvermaak trilogie, van Judith Herzberg, Het Nationale Theater, regie: Eric de Vroedt (vier uur durende monoloog) 2020: Ademen, van Duncan Macmillan, Het Nationale Theater, regie: Noël Fischer 2021: Yerma, van Federico García Lorca, Het Nationale Theater, regie: Eline Arbo, Daniël 't Hoen 2022-'24: De jaren, naar het gelijknamige boek van Annie Ernaux, coproductie Het Nationale Theater / Internationaal Theater Amsterdam, regie: Eline Arbo 2023: Coriolanus, van William Shakespeare, Het Nationale Theater, regie: Liesbeth Coltof, Jaap Spijkers, Nina Spijkers 2026: Nachtschade, naar Tennessee Williams, Het Nationale Theater, regie: Belle van Heerikhuizen
Filmografie 2016: Uilenbal – als Serine 2017: 2017: A Press Conference (korte film) – als persvoorlichter 2019: Singel 39 – als tolk 2022: Vaders & Zonen (televisiefilm) – als dokter Sudarsky 2022: Tot zonsondergang (televisiefilm) – als moeder van Pink 2024: De z van zus – als Pilar
Televisieseries 2008: Klein Holland, serie 2, aflevering 2: "Rudy's verjaardag" – als Marie Claire 2008-'10: S1NGLE – als Louise 2009: De Co-assistent, aflevering "Beroepsgeheim" – als Riana Goossens 2011: Walhalla, 12 afleveringen – als Molly Snoeks 2013: Van God Los, seizoen 3, aflevering 6: "Warriors", regie: Mijke de Jong 2013: Verliefd op Ibiza, aflevering 2: "Zon, zee, strand en seks" – als Carmen 2014: A'dam - E.V.A., seizoen 2, aflevering 6: "Nut en Genoegen" – als Mildred 2014: Heer & Meester, seizoen 1, aflevering 6: "Stradivarius" – als Monica Altobelli 2015: Gouden Bergen, afleveringen 5-7 – als Gina Fuertes 2016: Icarus, aflevering 5: "De verslavingsdeskundige" 2016: De Fractie, 1 aflevering – als vlogger Lana 2017: B.A.B.S., seizoen 1, aflevering 9: "Layla als Loek" – als Juanita 2017: Klem, seizoen 2, afleveringen 3 & 4 – als verpleegster 2019: Harkum, seizoen 1, aflevering 9 – als Maaike Da Costa 2022: Modern Love Amsterdam, seizoen 1, episode 1: "Nachtvlinders" – als Kate 2023: Swanenburg, seizoen 2, episode 9: "Caroline & Het Nest" – Indra da Silva
Externe links Mariana Aparicio Torres op website Theaterencyclopedie Mariana Aparicio op website Het Nationale Theater Mariana Aparicio op website Toneelgroep Amsterdam Podcast NPO Radio 3: Femke van der Laan in gesprek met Mariana Aparicio (2023)
Categorie:Nederlands acteur