De stad en gemeente Alzenau (tot 1 januari 2007: Alzenau i.UFr.) ligt in de Landkreis Aschaffenburg in Beieren. Tot de opheffing op 1 juli 1972 was de plaats de bestuurszetel van de gelijknamige Landkreis Alzenau. De stad telde op de peildatum van de meest recente statistiek inwoners.
Geografie Het gebied waarin Alzenau ligt behoort tot de oostelijke uitlopers van het Rijn-Maingebied. De meeste stadsdelen echter strekken zich uit over westelijke uitlopers van de Spessart. De gemeente kent een bosareaal van ongeveer 2.600 ha en telt 85 ha aan wijngebied. Een bekende heuvel in het oosten van het gemeentegebied is de 436 meter hoge Hahnenkamm (Spessart). Door de gemeente stroomt de Kahl, een 32 kilometer lang zijriviertje van de Main.
In tegenstelling tot dit "groene" imago is het over de nabijgelegen snelweg (Bundesautobahn 45) een kleine moeite om snel Aschaffenburg, Hanau of Frankfurt am Main te bereiken.
Verkeer Alzenau telt momenteel twee afritten van de Autobahn A 45, de nummers 44 en 45, beide niet ver ten westen van het stadje. Een nieuwe afrit is in studie.
Van Kahl am Main loopt een 23 kilometer lange spoorlijn, de Kahlgrundbahn, oostwaarts langs station Alzenau (Unterfr), en nog 4 andere haltes binnen de gemeentegrenzen, naar Schöllkrippen. Er bestaat binnen de gemeente een beperkte stadsbusdienst.
Stadsdelen
De gemeente Alzenau bestaat uit onderstaande stadsdelen: Alzenau, de stad, met per 1 augustus 2017 7.306 inwoners; met o.a. de stadswijken: Sachsenhausen, in het oosten, op de plaats van het voormalige dorp Wilmundsheim vor der Hart Elze, in het noordwesten, een vanaf de jaren-1930 ontwikkelde woonwijk Oberschur, in het zuiden, een vanaf circa 1905 ontwikkelde woonwijk Neu-Frankfurt, in het zuidwesten, een vanaf de jaren-1950 ontwikkelde woonwijk Albstadt, een parochiedorp in het noorden van de gemeente, met 1.280 inwoners; niet te verwarren met Albstadt in de Schwäbische Alb Hörstein, een voormalig vlek met 3.199 inwoners Kälberau, een parochiedorp in het noorden van de gemeente, met 1.359 inwoners Michelbach, een parochiedorp in het noorden van de gemeente, met 2.963 inwoners Wasserlos, een wijnbouwdorp met de status Kirchdorf (kerkdorp), met per 1 augustus 2017 2.560 inwoners in het zuidoosten van de gemeente
Naburige gemeentes In het westen: Kahl am Main In het zuidwesten: Karlstein am Main In het zuiden: Johannesberg In het oosten: Mömbris In het noorden: Rodenbach bij Hanau, en Freigericht, Main-Kinzig-Kreis, deelstaat Hessen.
Stedenbanden De gemeente kent stedenbanden met: Pfaffstätten (Oostenrijk), voortzetting van de stedenband van de voormalige gemeente Hörstein Sint-Oedenrode (Nederland) Thaon-les-Vosges (Frankrijk)
Economie In Alzenau en de stadsdelen hiervan wordt niet alleen bos- en wijnbouw bedreven. De gemeente telt daarnaast een hoog aantal High-Tech ondernemingen, alsmede diverse kleine filialen van andersoortige grote, soms buitenlandse bedrijven. Daaronder is het Canadese Applied materials, dat een filiaal heeft in een kantoorgebouw, dat in 1989 met een architectuurprijs werd bekroond. Het stadje heeft een Amtsgericht.
In 1999 werd Alzenau onderscheiden met de prijs Wirtschaftsfreundliche Gemeinde. De prijs is uitgereikt door het Beierse ministerie voor Economie, Verkeer en Technologie.
Geschiedenis In de prehistorie hebben hier dragers van de klokbekercultuur gewoond (ca. 2600 v.Chr.).
De plaats wordt in 950 voor het eerst schriftelijk vermeld als Wilmundsheim. In de 12e eeuw ontvingen zowel Wilmundsheim en het naburige Somborn het zogenaamde Freigericht (de rechtspraak over alle vrije inwoners van een plaats). Tussen 1395 en 1399 werd de Burcht van Alzenau gebouwd, van hieruit werden de belangen van de aartsbisschop van Mainz behartigd. In 1401 verkreeg Wilmundsheim zowel Stads- als Marktrechten, uit handen van koning Ruprecht van de Palts.
Vanaf 1500 werd Alzenau voor meer dan 200 jaar een condominium onder de gezamenlijke heerschappij van het Keurvorstendom Mainz en de graven van Hanau. De plaats werd niet door de Reformatie protestants, maar bleef, onder bisschoppelijk gezag, rooms-katholiek. In 1740 werd het oude Freigericht gedeeld en werd Alzenau in zijn geheel toegevoegd aan het Keurvorstendom. In 1816 verkreeg het Koninkrijk Beieren grote delen van het Keurvorstendom Mainz en sindsdien behoort ook de stad Alzenau tot Beieren.
In 1862 werd Alzenau tot hoofdplaats van het gelijknamige district verkozen. In 1898 verkreeg de plaats aansluiting op het spoorwegnet. In 1951 werden aan Alzenau opnieuw (nu door de Vrijstaat Beieren) stadsrechten verleend. In de late 19e eeuw en de eerste helft van de 20e eeuw waren er in de gemeente enige fabrieken van sigaretten.
Ter voorbereiding op de gemeentelijke herindeling, die in 1972 gestalte kreeg, werden de districten Alzenau en Aschaffenburg eveneens in 1972 samengevoegd. De gemeenten Albstadt, Kälberau en Wasserlos werden in datzelfde jaar toegevoegd aan de gemeente Alzenau. De huidige omvang van Alzenau werd bereikt na een nieuwe gemeentelijke herindeling (in 1975) door samenvoeging van de gemeente met de voordien zelfstandige gemeenten Hörstein en Michelbach.
Bezienswaardigheden Wandeltochten e.d. door het middelgebergte Spessart Burcht van Alzenau Barokke parochiekerk gewijd aan St. Justinus Schloss Maisenhausen: privé-domein; niet te bezichtigen Bedevaartskerk Kälberau (14e-16e eeuw; in 1955-1957 uitgebreid) Historische wijngaarden; zie: Franken (wijnstreek) Kasteel Wasserlos (nu het districtsziekenhuis) Solarparcours, een 12 km lange wandelroute met informatie over zonnepanelen Panoramatoren en café op de Hahnenkamm Kasteel Michelbach (streekmuseum) Joods kerkhof tussen Hörstein en Wasserlos (een van de grootste in het district Aschaffenburg) Parochiekerk van Hörstein (1473; de toren is romaans) Burgstall (plek waar vroeger een burcht heeft gestaan) Randenburg
Afbeeldingen
Regelmatige festiviteiten Stadsfeest rondom de burcht Oktober-November: Fränkische Musiktage December: kerstmarkt
Geboren Heiko Westermann (1983), voetballer Svenja Huth (1991), voetbalster
Externe links Homepage van de stad Alzenau vergelijking van oude en nieuwe foto's uit Alzenau
Categorie:Gemeente in Beieren