thumb|upright=1.2|Cytotoxische T-cellen omringen een kankercel. De T-cellen vormen een belangrijke component van de cellulaire afweer.
De cellulaire afweer (Engels: cell-mediated immunity) is het deel van het immuunsysteem dat verzorgd wordt door effectorcellen, zoals T-lymfocyten en fagocyten. Fagocyten zijn cellen van het aangeboren immuunsysteem, die lichaamsvreemde deeltjes in zich opnemen en afbreken. Dit vormt de eerste lijn van de cellulaire afweer. Voorts zijn er cytotoxische T-cellen en verschillende typen T-helpercellen, die het verworven deel van de cellulaire afweer vormen. De term 'Cellulaire afweer' wordt soms aan alleen de T-cellen voorbehouden.
De cellulaire afweer wordt vooral ingezet tegen virussen, intracellulaire bacteriën en schimmels, en bepaalde parasitaire protozoa. Ook kankercellen kunnen de cellulaire afweer activeren. Lymfocyten kunnen deze geïnfecteerde of gemuteerde lichaamscellen herkennen aan de hand van antigenen, die via MHC-eiwitten op het oppervlak van de kankercel of het virus aanwezig zijn. De duur en omvang van de cellulaire immuunrespons wordt op diverse manieren gereguleerd, onder andere door regulatoire T-cellen.
De cellulaire afweer wordt vaak tegenover de humorale afweer gesteld, die verzorgd wordt door antilichamen, complement-eiwitten en andere moleculen in de verschillende weefselvloeistoffen, maar de cellulaire en humorale afweer zijn sterk met elkaar verweven.
Literatuur
Categorie:Immunologie