De Houtstraat is een straat in het centrum van de Nederlandse stad Nijmegen (de "Bovenstad"). Het is tegenwoordig bijna alleen een winkelstraat.
De huidige loop van de Houtstraat is vanaf de kruising met de Ganzenheuvel en Lange en Stikke Hezelstraat een eind naar het zuidoosten, tot aan de noordwestelijke rand van Plein 44.
Geschiedenis De straat wordt in de 14e eeuw vermeld als Houtstrate, later als Holtstrate of Holtstraet. Waarschijnlijk verwijst deze naam naar de houtopslagplaatsen die hier in de middeleeuwen waren. Rob Essers - Stratenlijst gemeente Nijmegen 2024, H
De oorspronkelijke Houtstraat was iets smaller dan de huidige straat, en ongeveer twee keer zo lang; de Houtstraat was daarmee een van de langste straten in Nijmegen. De straat volgde de loop van de vroegere derde omwalling en begon een heel stuk zuidoostelijker. Vandaaruit liepen in noordelijke richting de Broerstraat, in zuidelijke richting de Korte Molenstraat, in oostelijke richting de Pauwelstraat en in westelijke richting de Oude Varkensmarkt. De Bloemerstraat kruiste iets westelijker de Houtstraat. Daartegenover werd omstreeks 1880 de Augustijnenstraat aangelegd. Via de Scheidemakersgas (nu Scheidemakershof) – de langste gas van de stad – stond de Houtstraat tevens rechtstreeks in verbinding met de zuidrand van de Grote Markt. Enkele andere gassen kwamen iets westelijker uit op de Houtstraat: de Rozenkransgas, EnigheidSTADSCENTRUM, noviomagus.nl Rob Essers - Stratenlijst gemeente Nijmegen 2024, R en de Jodengas, een klein steegje dat achter de in 1886 voltooide Sint-Augustinuskerk liep en waarmee de Houtstraat in verbinding stond met de Stikke (destijds de Korte) Hezelstraat. Rob Essers - Stratenlijst gemeente Nijmegen 2024, J
De stadswallen waren omstreeks 1876 definitief afgebroken, waardoor de Nijmeegse Bovenstad zich eindelijk economisch goed kon ontwikkelen. Net als veel andere straten in de Bovenstad werd ook de Houtstraat vanaf deze tijd omgevormd tot een belangrijke winkelstraat.
Canisiusziekenhuis (1882-1926) In 1882 werden enkele panden aan de Houtstraat opgekocht met het oog op de nieuwe hoofdvestiging van het Canisiusziekenhuis, dat hierheen ging komen vanuit de Doddendaal waar inmiddels te weinig ruimte was voor het gestegen aantal patiënten. Op 4 mei 1886 werd het nieuwe ziekenhuispand aan de Houtstraat ingezegend. Omdat het nog altijd niet groot genoeg bleek, werden er in de periode 1892-1898 nog enkele naastliggende panden door het ziekenhuisbestuur aangekocht. Het Canisiusziekenhuis verhuisde uiteindelijk in 1926 weer vanuit de Houtstraat naar een geheel nieuwe locatie aan de St. Annastraat.Canisiusziekenhuis, noviomagus.nl Het ziekenhuispand aan de Houtstraat kwam in handen van de karmelieten, die er een studiehuis bouwden.
Vernietiging tijdens WOII en herbouw/wijziging stratenverloop Tijdens de Tweede Wereldoorlog, bij het bombardement door de United States Army Air Forces (USAAF) op de Nijmeegse binnenstad van 22 februari 1944, behoorde vooral het zuidoostelijke stuk van de Houtstraat tot het zwaarst getroffen gebied. Tijdens de wederopbouw is dit stuk een deel van het in 1950-1955 nieuw aangelegde Plein 44 geworden.
Het noordwestelijke gedeelte van de oorspronkelijke Houtstraat, het deel vanaf de Lange Hezelstraat tot ongeveer aan het kruispunt met de Augustijnenstraat, had wat minder oorlogsschade; dit stuk van de straat is bij de wederopbouw behouden. Ook de naam Houtstraat bleef bij de wederopbouw ongewijzigd.Hoek Houtstraat Augustijnenstraat, Wonen in Nijmegen De huidige Houtstraat loopt vanaf het kruispunt met de Lange/Stikke Hezelstraat in zuidoostelijke richting tot aan de noordzijde van Plein 1944. De Houtstraat heeft haar functie als belangrijke winkelstraat tot op de dag van vandaag behouden.
Monumenten Houtstraat 35 is tegenwoordig een gemeentelijk monument.
Varia De Houtstraat moet niet worden verward met de Houtlaan in het zuidoosten van Nijmegen.
Categorie:Straat in Nijmeegse Bovenstad