August Hagborg (26 mei 1852, Göteborg – 30 april 1921, Parijs) was een Zweedse kunstschilder die het meeste van zijn tijd doorbracht in Parijs. Hagborg is vooral bekend om zijn realistische schilderijen van de kust van Normandië en Bretagne. Hagborg was van 1876 tot 1911 een vaste deelnemer aan de Parijse Salons. Zijn werk is vertegenwoordigd in diverse Europese musea.
Levensloop Jeugd en studiejaren Hagborg werd op 26 mei 1852 geboren in een groot gezin in Göteborg, aan de westkust van Zweden. Zijn vader, Nikolaus Hagborg (1798-1860), was een assistent-universiteitsprofessor en overleed reeds toen August 8 jaar was. Zijn moeder, Wilhelmina Margareta Schagerström (1819-1886), had haar handen vol met de opvoeding van haar vijf zonen en dochter.
Ondanks de ongunstige mening van zijn moeder besloot de jonge August Hagborg een artistieke studie te beginnen in plaats van een wetenschappelijke opleiding. Als tiener was hij student aan de tekenschool van het Göteborgse museum.National Museum, August Hagborg (1852 - 1921), geraadpleegd op 9 januari 2025
In de herfst van 1871 kreeg hij toegang tot de Koninklijke Zweedse Academie voor Schone Kunsten in Stockholm. Van 1872 tot 1874 studeerde hij er onder leiding van de Zweedse schilder Johan Christoffer Boklund (1817-1880) en de Spaanse schilder Vicente Palmaroli (1834-1896). Op de kunstacademie werd hij bevriend met andere kunstschilders waaronder Carl Larsson, Georg Pauli, Ernst Josephson en Anders Zorn, die allemaal zijn vrienden voor het leven werden., geraadpleegd op 9 januari 2025
Na zijn studie ging hij in de herft van 1875 naar Parijs om zijn opleiding voort te zetten, zoals de meeste jonge Scandinavische kunstenaars van die tijd deden.
Hagborgs' carrière Hij bleef in Frankrijk wonen tot 1909. Woonachtig in de Franse hoofdstad aan de Boulevard Marguerite-de-Rochechouart 35, begon Hagborg met een reeks genretaferelen (folkloristische kostuums, stedelijke types). Hij vestigde zich met zijn studio in Montmartre.The History of Modern Painting Volume 3, door Richard Muther, Ernest Christopher Dowson, George Arthur Greene, Arthur Cecil Hillier, 1896, geraadpleegd op 9 januari 2025
In 1876 wekte hij al de belangstelling van het Parijse publiek met “Gavroche”, een doek waarop een jongen afgebeeld wordt die op een straat in Parijs de krant Le Figaro leest. Het schilderij werd gekocht door Oscar II van Zweden. Dankzij deze gebeurtenis werd Hagborg opgemerkt door critici.
Hij wisselt zijn verblijf af tussen Frankrijk in de lente en Zweden in de zomer, waardoor zijn verblijf daar afhankelijk is van de seizoenen en de artistieke evenementen. Voor Hagborg, die zelf ervaring had met het leven aan zee, was het vanzelfsprekend om zich aan te sluiten bij de kunstenaarsclusters die al in de jaren zeventig van de negentiende eeuw langs de Franse Atlantische kust waren ontstaan.
De eerste keer dat hij naar Bretagne kwam, was in 1877 samen met Georg Pauli. Al in hetzelfde jaar nam hij deel aan de Parijse Salon met een olieverfschilderij getiteld “L’Attente” (Wachten), een werk geïnspireerd door zijn geboortestreek, voorstellende een vissersvrouw die met een kind in haar armen op een steiger staat en uitkijkt over de zee. Dat schilderij werd de publieke doorbraak van August Hagborg. Gedurende de rest van zijn leven bleef Hagborg geïnteresseerd in afbeeldingen van het Franse volksleven. De omgeving in en rond verschillende kleine dorpen en gemeenschappen aan de Bretonse en Normandische kust werd door de kunstenaar grondig onderzocht, en op de stranden schilderde hij graag vissers en mosselverzamelaars in hun natuurlijke omgeving.
Hagborg schilderde vaak mensen of boten tegen de heldere kust, de zee en de lucht in een sobere, realistische stijl, mogelijk beïnvloed door de invloedrijke realist Jules Bastien-Lepage.Göteborgs Konstmuseum, August Hagborg (svensk, 1852 - 1921), geraadpleegd op 9 januari 2025
Een jaar later vertegenwoordigde hij zijn land in het Zweedse paviljoen tijdens de Wereldtentoonstelling met “Väntan”, een groot portret van een visser die zijn dochter in zijn armen draagt.
Op het Salon van 1879 in Parijs bleef zijn werk “Grande Marée dans la Manche” (“Eindvloed in het Engelse Kanaal" of "Low Tide in the English Channel”) niet onopgemerkt. Dit groot schilderij stelt een strand in Normandië voor waar, onder een hemel vol dreigende wolken, een groot aantal vissers te voet verspreid van de voorgrond naar de gezichtslijn bezig is. Het schilderij met oestervissers in de hoofdrol, werd gekocht door het Musée du Luxembourg in Parijs, een eer die relatief uitzonderlijk was voor een buitenlandse schilder. Het werk bevindt zich in de collectie van het Musée de Saint-Maur, in Saint-Maur-des-Fossés. Het succes van “Grande Marée dans la Manche” bij de administratie voor Schone Kunsten wordt breed weerspiegeld bij het publiek: het werk wordt overvloedig gereproduceerd in gravures, op ansichtkaarten uitgegeven door het Musée du Luxembourg en de afbeelding wordt zelfs gebruikt voor reclame-ansichtkaarten.August Hagborg (1852-1921), un Suédois à Paris – par Tanguy Le Roux, 23 februari 2017, geraadpleegd op 9 januari 2025
Vanaf 1879 stroomden de bestellingen binnen. Zijn klantenkring bestaat uit Franse verzamelaars en handelaren, maar ook verzamelaars uit Zweden, Duitsland, de Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk. Hagborg specialiseerde zich in de vertegenwoordiging van vissers en leek zich definitief af te keren van de academische onderwerpen van zijn begin. Het begrijpen van de evolutie van de kunstenaar wordt bemoeilijkt door de terugkerende afwezigheid van data op zijn schilderijen.
Datzelfde jaar trouwde hij met de 18-jarige Zweedse Gerda Christina Getberg (1863-1934), waarna hij samen met zijn jonge vrouw opnieuw naar Parijs vertrok.August Hagborg biografie, artvee.com, geraadpleegd op 9 januari 2025 Hagborg woonde tot 1909 in Parijs en bezocht regelmatig Zweden, voornamelijk in de zomer, om in de open lucht te werken. Vanaf de eeuwwisseling logeerde hij graag bij zijn vriend Anders Zorn in Mora, die hij in 1901 in zijn atelier schilderde. Na 1909 woonde hij voornamelijk in Zweden, maar bleef regelmatig Parijs bezoeken.August Hagborg biografie, sok.riksarkivet.se, geraadpleegd op 9 januari 2025 Kring Hij werd onderdeel van een kring van Zweedse schilders waartoe ook Eugenius van Zweden behoorde, een begaafd amateurkunstenaar.
Opponenterna thumb|Studio foto met enkele leiders van de Opponenterna. Staand van links: Carl Larsson en Ernst Josephson. Zittend van links: Richard Bergh, August Hagborg en Per Hasselberg
In 1885 keerde Hagborg, tegen die tijd al een redelijk bekende en gezaghebbende kunstenaar, voor enige tijd terug naar Zweden, waar hij samen met zijn oud-medestudent Carl Larsson, de kunstgroep “Opponentern” (analoog aan de Russische Peredvizjniki) steunde in haar confrontatie met de Academie.
De kunstenaarsbeweging Opponenterna ('de Tegenstanders') waseen groep van 84 Zweedse kunstenaars die, onder leiding van Ernst Josephson, in de jaren 1880 de Tegenstandersbeweging (Opponentrörelsen) organiseerden. Op 27 maart 1885 dienden de leden hun schriftelijke eisen in bij de Koninklijke Zweedse Academie voor Schone Kunsten voor een modernisering en hervorming van het kunstonderwijs, tentoonstellingsactiviteiten en steun voor kunstenaars. Hun eisen werden echter afgewezen, wat op zijn beurt leidde tot de oprichting van de Konstnärsförbundet ('de Kunstenaarsvereniging'). Andere leden van Opponenterna waren onder meer Ernst Josephson, Carl Larsson, Eugène Jansson, Richard Bergh, Karl Nordström en Georg Pauli.
Stijl en werkmethodiek Volgens Hagborg was het doel van de schilderkunst om scènes uit het dagelijks leven zo levendig mogelijk op het doek te plaatsen. Kenmerkend voor zijn eerdere werken zijn gele en rode tinten, in latere werken schilderde hij vooral in een discreet grijs-paars palet.
In tegenstelling tot veel Zweedse kunstenaars die tegelijkertijd in Parijs gevestigd waren, verwierp hij de academische leer die hij in Stockholm ontving niet volledig. Hoewel hij deel uitmaakte van de naturalistische beweging, die de voorkeur gaf aan alledaagse onderwerpen met een voorliefde voor scènes uit het plattelandsleven, maakte Hagborg zijn schilderijen in het atelier. Hij ging regelmatig naar Normandië, vooral naar Cayeux-sur-Mer en Agon, en naar Bretagne, waar hij schetsen maakte en vervolgens terugkeerde naar Parijs, waar hij zijn composities ontwikkelde en creëerde door modellen te poseren die hij als vissers kleedde en waaraan hij verschillende accessoires bevestigde.
Door de productie in de werkplaats kunnen we de specifieke weergave van veel van Hagborgs schilderijen begrijpen: de afwezigheid van zand op de blote voeten van zijn vissersvrouwen, de soms heldere of zelfs pittige kleuren van de kleding, de delicatesse van de vrouwelijke gezichten, de steeds terugkerende vereenvoudiging van de achtergrond waarop de figuren opvallen, die daarentegen erg uitgewerkt zijn.
Hagborgs academische werkwijze en studioproductie worden in feite geassocieerd met onderwerpkeuzes die duiden op een interesse in realisme. Door de wolkenluchten te observeren die soms samenvloeien met de zee aan de horizon, kunnen we ook de afstand tot de regels van de Academie beoordelen.
Schilderijen Een groot deel van zijn oeuvre bestaat uit olieverfschilderijen met als centrale thema de kust van Normandië en de Franse vissers die er aan het werk waren. Daarnaast maakte Hagborg ook vele schilderijen met taferelen en landschappen uit zijn geboortestreek, interieurschilderijen, schilderijen met boerentaferelen en zelfs (naakt)portretschilderijen.
Genretaferelen en landschappen Aanvankelijk concentreerde August Hagborg zich op genretaferelen en verbeeldde hij historische scènes uit het 18e-eeuwse Frankrijk. Hij maakt een reeks van genretaferelen en vele landschapsschilderijen.
Naturalisme Toen hij begon met schilderen in Normandië en Bretagne, ontdekte hij enkele motieven die zijn werk zouden gaan domineren, zoals stranden, vissers en hun families. August Hagborg maakt van stranden, vissers en hun families de hoofdthema's van zijn werken. Hi schilderde ook zeegezichten, geïnspireerd op taferelen die hij waarneemt in het zuiden van Zweden.
In het begin van zijn carrière presenteerde August Hagborg een zeer vloeiende stijl die dicht bij de neo-rococo-beweging lag, representatief voor het Scandinavische artistieke landschap: de nieuwe realistische stromingen van Jules Breton bijvoorbeeld, en het impressionisme waren daar nog niet relevant.
Vervolgens wijdde hij zich aan het naturalisme en beeldde daarmee de landschappen af die hij in Normandië en Bretagne ontdekte en waarmee hij in de ban raakte. Zijn werken kenmerken zich door een opvallend picturaal realisme. De kunstenaar wordt ook beschouwd als een van de belangrijke figuren van het monumentale naturalisme.
Zijn relatief bleke palet stelt hem in staat de grijsheid en het licht bewolkte uiterlijk van de lucht in deze Franse streken te laten zien. Door gebruik te maken van technieken waarbij verflagen over elkaar heen worden gelegd, slaagt de kunstenaar erin contrast aan te brengen in deze werken en het bewolkte weer van het Engelse Kanaal dat hij afbeeldt te verlichten.
Symbolisme en abstracte periode In 1909 vestigde hij zich in Zweden en bezocht hij nog regelmatig Parijs. Na 1914 verbleef hij in de Zweedse stad Dalarnas län.