Fernando Venâncio (Mértola, 13 november 1944 – aldaar, 30 mei 2025) was een van oorsprong Portugese schrijver, intellectueel, literair criticus en academicus, met de Nederlandse nationaliteit.
Venâncio werd geboren op 13 november 1944 in Mértola, Portugal. Hij bracht zijn jeugd door in Lissabon. Zijn middelbare school heeft hij afgerond in de stad Braga. Hij studeerde filosofie in Vila Nova de Ourém en theologie in Lissabon. In 1970 verhuisde hij naar Nederland, waar hij uiteindelijk zijn studie in taalkunde in 1976 afrondde aan de Universiteit van Amsterdam. Twee jaar later begon hij te doceren aan de afdeling Portugese studies aan de Universiteit van Nijmegen. Van 1984 tot 1988 doceerde hij aan de Universiteit van Utrecht en keerde uiteindelijk terug naar de Universiteit van Amsterdam om Portugees en cultuur te onderwijzen. In 1995 voltooide Venâncio zijn proefschrift over de taal in Portugal ten tijde van Castilho. Hij was auteur en regelmatige medewerker van gerenommeerde tijdschriften zoals Jornal de Letras, Ler en Colóquio/Letras, en werkte als literair criticus. Hij werkte ook samen met de krant Expresso en het tijdschrift Visão. Tot maart 2008 was hij een regelmatige medewerker van het collectieve blog Aspirina B.
Venâncio was een tegenstander van de Spellingsovereenkomst van 1990 en zeer controversieel over de integratie-ideeën met betrekking tot de relatie tussen het Galicisch en het Portugees, hoewel hij er wel sympathie voor had.
Sinds 2017 was hij corresponderend lid van de Letterenklasse van de Academie van Wetenschappen van Lissabon (2e Sectie – Filologie en Taalkunde) (Classe de Letras da Academia das Ciências de Lisboa (2.ª Secção - Filologia e Linguística).
Venâncio overleed in zijn geboorteplaats Mértola, Portugal op 30 mei 2025.
Publicaties Portugese taalcursus, 1988 Como Vai?, boek en zesdelige Teleac-cursus Portugees voor beginners, 1989 Boa sorte 1 en 2, Leerboeken, 1989 Uitgesproken Portugees (+ cassettes), 1989 Uma migalha na Saia do Universo (Een kruimeltje aan de rand van het heelal), 1997 Estilo e Preconceito. A Língua Literária em Portugal na Época de Castilho (Stijl en vooroordelen. De literaire taal in Portugal in het Castilho-tijdperk), 1998 (Proefschrift, gepubliceerd door Edições Cosmos.) Um Almoço de Negócios em Sintra, 1999 (vertaling van het boek Een zakenlunch in Sintra van Gerrit Komrij) Os Esquemas de Fradique, 1999 José Saramago: A Luz e o Sombreado (Licht en Schaduw), 2000 El-Rei no Porto, 2001 Maquinações e Bons Sentimentos (Machines en goede gevoelens), 2002 Ensaios Literários (Literaire essays), 2002 Quem Inventou Marrocos: Diários de Viagem (Wie heeft Marokko uitgevonden: reisdagboeken), 2004 Portugees direct voor beginners, 2004 Último Minuete em Lisboa (Het laatste Minuet in Lissabon, 2008 Beijo Técnico e Outras Histórias (Technische kus en andere verhalen), 2015 Assim Nasceu uma Língua (Zo werd een taal geboren), 2019. O Português à Descoberta do Brasileiro (Portugezen ontdekken Brazilianen), 2022
Categorie:Hoogleraar aan de Universiteit Utrecht Categorie:Hoogleraar aan de Universiteit van Amsterdam Categorie:Portugees taalkundige Categorie:Portugees schrijver