Tweede Kamerverkiezingen in het kiesdistrict Gouda (1850-1888) geeft een overzicht van verkiezingen voor de Nederlandse Tweede Kamer in het kiesdistrict Gouda in de periode 1850-1888.
Het kiesdistrict Gouda was al ingesteld in 1848. De indeling van het kiesdistrict werd in 1850 gewijzigd bij de invoering van de Kieswet. Tot het kiesdistrict behoorden vanaf dat moment de volgende gemeenten: AchttienhovenDe gemeente is opgeheven in 1855., Ammerstol, Barwoutswaarder, Benschop, Bergambacht, Bergschenhoek, Berkel en Rodenrijs, Berkenwoude, Bleiswijk, Boskoop, BroekDe gemeenten Broek, Noord-Waddinxveen en Zuid-Waddinxveen werden in 1870 samengevoegd tot een nieuwe gemeente Waddinxveen., Cabauw, Capelle aan den IJssel, Gouda, Gouderak, 's-GraveslootDe gemeenten 's-Gravesloot, Kamerik Houtdijken, Kamerik Mijzijde en Teckop werden in 1857 samengevoegd tot een nieuwe gemeente Kamerik., Groot-Ammers, Haastrecht, Harmelen, Hekendorp, Hillegersberg, Hoenkoop, Jaarsveld, Kamerik Houtdijken, Kamerik Mijzijde, Kockengen, Kralingen, Krimpen aan de Lek, Krimpen aan den IJssel, Lange Ruige Weide, Langerak, Lekkerkerk, Linschoten, Lopik, Middelburg, Mijdrecht, Moerkapelle, Montfoort, Moordrecht, Nieuwerkerk aan den IJssel, Nieuwkoop, Nieuwpoort, Noord-PolsbroekDe gemeenten Noord-Polsbroek en Zuid-Polsbroek werden in 1857 samengevoegd tot een nieuwe gemeente Polsbroek., Noord-Waddinxveen, Ouderkerk aan den IJssel, Oudewater, Oudhuizen, OukoopDe gemeente is opgeheven in 1857., Papekop, Reeuwijk, Rietveld, Schoonhoven, SluipwijkDe gemeente is opgeheven in 1870., Snelrewaard, Stein, Stolwijk, Stormpolder, Teckop, Tempel, Vinkeveen en Waverveen, Vlist, Waarder, Willige Langerak, Wilnis, Woerden, Zegveld, Zegwaart, Zevender, Zevenhoven, Zevenhuizen, Zoetermeer, Zuid-Polsbroek, Zuid-Waddinxveen en Zuidbroek.
In 1858 werd de indeling van het kiesdistrict gewijzigd. De gemeenten Berkel en Rodenrijs, Bleiswijk, Boskoop, Moerkapelle, Zegwaart, Zevenhuizen en Zoetermeer werden toegevoegd aan het kiesdistrict Delft en de gemeenten Bergschenhoek, Hillegersberg en Kralingen aan het kiesdistrict Rotterdam. Een gedeelte van het kiesdistrict Leiden (de gemeenten Aarlanderveen, Alphen, Bodegraven en Zwammerdam) werd toegevoegd aan het kiesdistrict Gouda.
In 1869 werd de indeling van het kiesdistrict wederom gewijzigd. De gemeenten Benschop, Groot-Ammers, Hoenkoop, Jaarsveld, Langerak, Lopik, Nieuwpoort, Polsbroek en Willige Langerak werden toegevoegd aan het kiesdistrict Gorinchem. Een gedeelte van de kiesdistricten Leiden (de gemeente Boskoop) en Utrecht (de gemeenten Veldhuizen en Willeskop) werd toegevoegd aan het kiesdistrict Gouda.
In 1878 werd de indeling van het kiesdistrict wederom gewijzigd. De gemeenten Mijdrecht en Wilnis werden toegevoegd aan het kiesdistrict Haarlemmermeer, de gemeente Vinkeveen en Waverveen aan het kiesdistrict Hilversum, de gemeente Zevenhoven aan het kiesdistrict Leiden en de gemeenten Harmelen, Kamerik en Kockengen aan het kiesdistrict Utrecht.
Het kiesdistrict Gouda was in deze periode een meervoudigEen enkelvoudig district vaardigde per zittingsperiode één lid af naar de Tweede Kamer, een meervoudig kiesdistrict twee of meer leden. kiesdistrict: het vaardigde twee leden af naar de Tweede Kamer. Om de twee jaar trad een van de leden af; er werd dan een periodieke verkiezing gehouden voor de vrijgevallen zetel. Bij algemene verkiezingen (na ontbinding van de Tweede Kamer) bracht elke kiezer twee stemmen uit. Om in de eerste verkiezingsronde gekozen te worden moest een kandidaat minimaal de districtskiesdrempelDe districtskiesdrempel werd bepaald door de volgende formule: 50% van het aantal uitgebrachte geldige stemmen, gedeeld door het aantal in het district te verkiezen zetels. behalen; indien nodig werd een tweede ronde gehouden.
Legenda cursief: in de eerste verkiezingsronde geplaatst voor de tweede ronde; vet: gekozen als lid van de Tweede Kamer.
27 augustus 1850 De verkiezingen waren algemene verkiezingen; zij werden gehouden na ontbinding van de Tweede Kamer na inwerkingtreding van de Kieswet.
27 augustus Kiesgerechtigden 2.881 Opkomst 1.956 Geldige stemmen 3.847 Blanco stemmen 49 Kiesdrempel 962 Kandidaten G.M. van der LindenAftredend en herkiesbaar Tweede Kamerlid voor Gouda. 1.087 K.A. PoortmanPoortman was aftredend Kamerlid voor het in 1850 opgeheven kiesdistrict Schiedam, dat gedeeltelijk werd toegevoegd aan het kiesdistrict Gouda. 848 E.C.U. van DoornVan Doorn was aftredend Kamerlid voor het in 1850 opgeheven kiesdistrict IJsselstein, dat gedeeltelijk werd toegevoegd aan het kiesdistrict Gouda. 773 Æ. Mackay 634 E.C. Büchner 185 L. Metman 130 G. Groen van Prinsterer 77
13 september 1850 Karel Poortman was bij de verkiezingen van 27 augustus 1850 tevens kandidaat in het kiesdistrict Delft, waar hij gekozen werd. De tweede ronde van de verkiezingen in Gouda kon daarom niet plaatsvinden. Als gevolg hiervan werd in Gouda voor de ontstane vacature een naverkiezing gehouden.
13 september 25 septemberOmdat geen van de kandidaten in de eerste ronde de absolute meerderheid van de uitgebrachte geldige stemmen behaalde, was een tweede verkiezingsronde nodig. Deze werd gehouden tussen de twee kandidaten die in de eerste ronde de meeste stemmen behaald hadden. Kiesgerechtigden 2.881 2.881 Opkomst 1.798 1.595 Geldige stemmen 1.788 1.584 Blanco stemmen 1 4 Kandidaten L. Metman 852 996 Æ. Mackay 453 588 E.C. Büchner 148 W.T. Gevers Deynoot 120 P.C. Schooneveld 102
8 juni 1852 De verkiezingen waren periodieke verkiezingen; zij werden gehouden vanwege de afloop van de zittingstermijn van een gekozen lid.
8 juni 22 juni Kiesgerechtigden 2.945 2.945 Opkomst 1.671 1.800 Geldige stemmen 1.668 1.795 Blanco stemmen 3 5 Kandidaten G.M. van der LindenAftredend en herkiesbaar Tweede Kamerlid voor Gouda. 771 976 G. Groen van Prinsterer 332 819 W.M. de Brauw 166 J.H. Gilquin 152 S.H. van Hoogstraten 152 A.H.J. Ravesteijn Medenblik 31
17 mei 1853 De verkiezingen waren algemene verkiezingen; zij werden gehouden na ontbinding van de Tweede Kamer.De Tweede Kamer was ontbonden in verband met een regeringscrisis over het herstel van de bisschoppelijke hiërarchie.
17 mei Kiesgerechtigden 2.981 Opkomst 2.425 Geldige stemmen 4.767 Blanco stemmen 15 Kiesdrempel 1.192 Kandidaten W.M. de Brauw 1.443 G. Groen van Prinsterer 1.555 L. Metman 795 G.M. van der Linden 721
13 juni 1853 Guillaume Groen van Prinsterer was gekozen bij de verkiezingen van 17 mei 1853. Hij was echter ook gekozen in het kiesdistrict Zwolle, waarvoor hij opteerde. Om in de ontstane vacature te voorzien werd in Gouda een naverkiezing gehouden.
13 juni 28 juni Kiesgerechtigden 2.981 2.981 Opkomst 2.166 1.750 Geldige stemmen 2.156 1.687 Blanco stemmen 7 60 Kandidaten M.A.F.H. Hoffmann 885 1.073 J.W. Gefken 585 614 L. Metman 345 G.M. van der Linden 310
13 juni 1854 De verkiezingen waren periodieke verkiezingen; zij werden gehouden vanwege de afloop van de zittingstermijn van een gekozen lid.
13 juni Kiesgerechtigden 2.981 Opkomst 1.854 Geldige stemmen 1.842 Blanco stemmen 10 Kandidaten M.A.F.H. Hoffmann 1.127 L. Metman 672
10 juni 1856 De verkiezingen waren periodieke verkiezingen; zij werden gehouden vanwege de afloop van de zittingstermijn van een gekozen lid.
10 juni 24 juni Kiesgerechtigden 3.123 3.123 Opkomst 1.846 2.138 Geldige stemmen 1.839 2.129 Blanco stemmen 7 7 Kandidaten W.M. de Brauw 710 1.108 L. Metman 712 1.021 J.W. Gefken 382
8 juni 1858 De verkiezingen waren periodieke verkiezingen; zij werden gehouden vanwege de afloop van de zittingstermijn van een gekozen lid.
8 juni Kiesgerechtigden 3.227 Opkomst 1.675 Geldige stemmen 1.665 Blanco stemmen 6 Kandidaten M.A.F.H. Hoffmann 989 L. Metman 648
12 juni 1860 De verkiezingen waren periodieke verkiezingen; zij werden gehouden vanwege de afloop van de zittingstermijn van een gekozen lid.
12 juni Kiesgerechtigden 3.102 Opkomst 1.240 Geldige stemmen 1.209 Blanco stemmen 31 Kandidaten W.M. de Brauw 915 A. Jongkindt Coninck 272
18 juni 1861 Willem de Brauw, gekozen bij de verkiezingen van 12 juni 1860, trad op 15 mei 1861 af vanwege zijn benoeming als Officier van Justitie bij de arrondissementsrechtbank van 's-Gravenhage.De vigerende wetgeving vereiste het aftreden van een lid van het parlement bij een aantal benoemingen. Het aftredende parlementslid was terstond herkiesbaar. Om in de ontstane vacature te voorzien werd een tussentijdse verkiezing gehouden.
18 juni Kiesgerechtigden 3.289 Opkomst 1.073 Geldige stemmen 1.048 Blanco stemmen 20 Kandidaten W.M. de Brauw 954
10 juni 1862 De verkiezingen waren periodieke verkiezingen; zij werden gehouden vanwege de afloop van de zittingstermijn van een gekozen lid.
10 juni Kiesgerechtigden 3.289 Opkomst 1.847 Geldige stemmen 1.843 Blanco stemmen 3 Kandidaten M.A.F.H. Hoffmann 1.080 P.F. Hubrecht 603 S. van Heemstra 134
14 juni 1864 De verkiezingen waren periodieke verkiezingen; zij werden gehouden vanwege de afloop van de zittingstermijn van een gekozen lid.
14 juni Kiesgerechtigden 3.414 Opkomst 2.380 Geldige stemmen 2.373 Blanco stemmen 5 Kandidaten W.M. de Brauw 1.281 J.B.L. Wentholt 1.001 J. Voorhoeve 63
12 juni 1866 De verkiezingen waren periodieke verkiezingen; zij werden gehouden vanwege de afloop van de zittingstermijn van een gekozen lid.
12 juni Kiesgerechtigden 3.528 Opkomst 1.849 Geldige stemmen 1.838 Blanco stemmen 7 Kandidaten M.A.F.H. Hoffmann 1.162 W.T. Gevers Deynoot 636
30 oktober 1866 De verkiezingen waren algemene verkiezingen; zij werden gehouden na ontbinding van de Tweede Kamer.De Tweede Kamer was ontbonden nadat deze een motie had aangenomen waarin het kabinetsbeleid op het gebied van Koloniën werd afgekeurd.
30 oktober 13 novemberOmdat niet het vereiste aantal kandidaten er in de eerste ronde in slaagde de districtskiesdrempel te overschrijden, was een tweede verkiezingsronde nodig. Deze werd gehouden tussen de twee niet-direct gekozen kandidaten die in de eerste ronde de meeste stemmen behaald hadden. Kiesgerechtigden 3.528 3.528 Opkomst 2.637 2.162 Geldige stemmen 5.189 2.141 Blanco stemmen 65 14 Kiesdrempel 1.297 1.071 Kandidaten M.A.F.H. Hoffmann 1.554 W.M. de Brauw 1.261 1.323 W.T. Gevers Deynoot 834 818 P.P. van Bosse 830 L.W.C. Keuchenius 291 J.L. Bernhardi 168 W.R. van Tuyll van Serooskerken 151
22 januari 1868 De verkiezingen waren algemene verkiezingen; zij werden gehouden na ontbinding van de Tweede Kamer.Nadat de begroting voor Buitenlandse Zaken door de Tweede Kamer verworpen was, bood het kabinet-Van Zuylen van Nijevelt zijn ontslag aan. Hierop ontbond de Koning de Tweede Kamer.
22 januari Kiesgerechtigden 3.548 Opkomst 2.010 Geldige stemmen 3.999 Blanco stemmen 21 Kiesdrempel 1.000 Kandidaten M.A.F.H. Hoffmann 1.289 W.M. de Brauw 1.006 P.P. van Bosse 668 W.T. Gevers Deynoot 643 G. Groen van Prinsterer 267 J.L. Bernhardi 59 W.R. van Tuyll van Serooskerken 41
8 juni 1869 De verkiezingen waren periodieke verkiezingen; zij werden gehouden vanwege de afloop van de zittingstermijn van een gekozen lid.
8 juni 22 juni Kiesgerechtigden 3.200 3.200 Opkomst 2.414 2.643 Geldige stemmen 2.397 2.634 Blanco stemmen 9 9 Kandidaten W.M. de Brauw 1.122 1.597 J. Bosscha 1.066 1.037 J. de Neufville 205
13 juni 1871 De verkiezingen waren periodieke verkiezingen; zij werden gehouden vanwege de afloop van de zittingstermijn van een gekozen lid.
13 juni Kiesgerechtigden 3.363 Opkomst 1.707 Geldige stemmen 1.687 Blanco stemmen 15 Kandidaten M.A.F.H. Hoffmann 985 J.B.L. Wentholt 657
10 juni 1873 De verkiezingen waren periodieke verkiezingen; zij werden gehouden vanwege de afloop van de zittingstermijn van een gekozen lid.
10 juni 24 juni Kiesgerechtigden 3.448 3.448 Opkomst 1.910 1.983 Geldige stemmen 1.903 1.953 Blanco stemmen 8 31 Kandidaten W.M. de Brauw 740 1.035 A. Kuyper 592 918 J.T. Buys 564
6 januari 1874