Yvonne Waegemans (Lokeren, 29 maart 1909 – Wilrijk, 1 januari 1991) was een Belgische sprookjesschrijfster. Haar verhalen hebben vaak kabouter Patjoepelke in de hoofdrol.
Biografie Waegemans werd geboren in Lokeren in een eenvoudig gezin. Haar vader maakte paardengarelen, haar moeder stierf toen ze drie was. Ze groeide op in een tijd waarin meisjes vooral werden opgevoed om later huismoeder te worden. Haar opleiding bij de zusters van O.L.Vrouw Presentatie eindigde dan ook toen ze vijftien jaar oud was. Vervolgens ging ze aan de slag als boekhoudster in de vellenfabriek Hoedhaar.
Al op jonge leeftijd was schrijven een passie voor Waegemans. Tijdens het interbellum was het genre van jeugdboeken nog vrijwel onbestaand. Zij werd een pionier. Waegemans was een zeer productieve schrijfster en liet een indrukwekkend oeuvre na van verhalen en toneelwerken, die in Vlaanderen duizenden lezers en opvoeringen hadden. Ze hield van kinderen maar bleef zelf kinderloos.
Haar personnage Patjoepelke was een kabouter die, na een overstroming (van de Durme) bij de Krulbaardkabouters terechtkwam. Uiteindelijk keert hij terug naar de 'Molsbergen' (gebaseerd op het Molsbroek in Lokeren). Daar ontmoet Yvonne hem en vertelt hij haar zijn kabouterverhalen..
Waegemans was christelijk geïnspireerd maar behandelde later belangrijke thema's zoals abortus: haar verhaal Katelijne gaat over een jonge vrouw die zwanger wordt gemaakt door haar baas.
In 1964 leidde zij ook een kunsttentoonstelling in 'De Trapzaal' van Huize Geertrui te Lokeren in. Zo werden op 12 december Jeanne De Dijn en Chris Metdepettingen door haar met lovende woorden ingeleid tijdens deze expositie. Zij prees toen ook Anton Vlaskop, die Yvonne bij aanvang aankondigde, voor zijn dichtbundel 'Glimlach Lieve'.
In Mortsel, waar zij begin van de jaren zeventig woonde, stichtte zij de kunstkring 'Sirkel'.
In de jaren tachtig werd ze minder populair. Ze was een product van het katholieke Vlaanderen wat als ouderwets werd beschouwd en minder aantrekkelijk. Ze werkte tot haar pensioen als ambtenaar op het ministerie van Cultuur.
De stad Lokeren, met als burgemeester Hilaire Liebaut, organiseerde in de bibliotheek voor haar 75e verjaardag een viering met o.a. de tentoonstelling 'Yvonne Waegemans 75 jaar'. Een gelegenheidsprogramma onder leiding van Eddy Picavet had plaats in de stadsfeestzaal van het Cultureel Centrum op het Kerkplein te Lokeren. Op haar 80e verjaardag werd Yvonne Waegemans gevierd in haar toenmalige woonplaats, Mortsel en kreeg ze 80 rozen van het gemeentebestuur.
Waegemans overleed op 1 januari 1991. Op 29 maart 2009 vierde Lokeren haar 100ste verjaardag met een verschillende activiteiten, waaronder een tentoonstelling in de stedelijke openbare bibliotheek, een literaire wandeling en een sprookjesboom. Patjoepelke kreeg een bronzen standbeeld in het Molsbroek. In het bezoekerscentrum van het Molsbroek te Lokeren ging in 2017 ook een tentoonstelling door over Yvonne Waegemans. Haar nazaten waren ook aanwezig bij de opening van deze expositie.
Bibliografie Jeugdboeken
Ridder Guy en andere verhalen: Averbode: Goede Pers, 1932
De kleine Ree: Averbode: Goede Pers, 1944, herwerking in 1951 bij het Fonteintje, Borgerhout
De sprookjesplant: Averbode: Goede Pers,1944 en 1949
Windewiekje: Kortrijk: Zonnewende,1945
Flieflodderke: St.-Charles, Brugge, 1946
Het berkje op de kloostermuur. Stofomslag en initialen van Br. Maximinus: Borgerhout, Het Fonteintje, 1950
Patjoepelke en de beer: Antwerpen, P. Vink,1951
Flieflodderke: Antwerpen, P. Vink,1951
De blijde mare. Vijf kerstverhalen: Borgerhout, Uitgeverij Het Fonteintje,1952
Patjoepelke: Zuidnederlandse Uitgeverij,1952
Het beertje Boelala, Borgerhout, Het Fonteintje,1953
De kleine Kantfee, Borgerhout, Het Fonteintje,1954
Patjoepelke en de wondervis: Hasselt: Uitgeverij Heideland, 1954
Wang de Wijze vertelt. Chinese sprookjes: Borgerhout: Antwerpen: Uitgeverij Het Fonteintje, 1955
Patjoepelke en de bosreuzin: Hasselt: Uitgeverij Heideland, 1957
Eekhorens te koop: Borgerhout: Antwerpen: Uitgeverij Het Fonteintje, 1958
De oude hoed: Borgerhou: Antwerpen: Uitgeverij Het Fonteintje, 1957 en 1959
Het beertje Boelala. Een Sint-Niklaasverhaal:Borgerhout:Uitgeverij Het Fonteintje, 1959 De kleine kantfee: Borgerhout: Uitgeverij Het Fonteintje, 1960
Van bloem tot bloem. De admiraal: Antwerpen: V. van Dieren, Jeugduitgaven "De Raket ", 1960
Het berkje: Borgerhout: Antwerpen: Uitgeverij "Het Fonteintje", 1960
Regina von Morgana 4. Auflage (Duits): Kempen-Niederrhein: Thomas, 1962
Omnibus 1e en 2e deel: Hasselt: Uitgeverij "Heideland", 1966 Het Zingende hart: voor jongens en meisjes van 12-15 jaar: Hasselt: Heideland, 1966 (2e druk in 1970)
Fladderveertje: Deurne: Heideland-Orbis, 1967
Een Sprookje voor het slapen gaan: Antwerpen: Brito-Uitgaven, 1969
Als mijn kindje niet wil slapen (vertaling): Averbode: Altiora, 1969
Patjoepelke: Van In Lier, 1976
Patjoepelke en de wondervis: Van In Lier, 1976
Patjoepelke en zijn vriendjes: Van In Lier, 1976 Patjoepelke lieve tovenaar: Van in Lier, 1977
Patjoepelke vertel me nog wat:Van In Lier, 1978
Patjoepelke en de boze paddestoel: Van In Lier, 1978
Patjoepelke en boelala; Van In Lier, 1978
Patjoepelke en Pietje Platzak: Van In Lier, 1978
Sprookjes: Brecht: De Roerdomp, 1984 Patjoepelke, het goudmannetje: Antwerpen: Den Gulden Engel, 1988
Dichtbundels
Wilde Winde: Mechelen: Sint- Franciscusdrukkerij, 1937
Kleine Blanke Garve. Gelegenheidsgedichten: Averbode: Goede Pers, 1948
Wees Barmhartig, kinderversjes, Kortrijk, Zonnewende, 1948
Kinderliedjes en -spelletjes
Lied van Simon ("Ik draag zo siep een rauwe wond") & Kerstlied ("Luistert, herderkens"), voor 1-2 st. en piano, uit het "Kersttafereel", Goede Pers Averbode, 1949
Kerstlied (Gedrukte muziek): Izegem: drukkerij Strobbe, (ca. 1960)
Toneelstukken
Perelierke en Ginneginneke. Sprookjesspel in drie bedrijven: Antwerpen: P. Vink, 1932
Piro en Harlekijntje Sprookjesspel in drie bedrijven: Antwerpen: P. Vink, 1933 De zwerftocht naar het geluk. Toneelspel voor vrouwen. Een voorspel en 3 bedrijven: Antwerpen: P. Vink,1933, herwerkt in 1958
De Wondere Perel. Sprookjesspel voor de jeugd. In één voorspel en drie bedrijven: Antwerpen: P. Vink, 1934 en omgewerkt in 1959
De zonnige tocht. Missiespel, in drie bedrijven, voor de jeugd: Antwerpen, P. Vink, 1935
Het lelijke jonge eendje,.naar een sprookje van Andersen. Voor kindertoneel bewerkt, in drie bedrijven: Antwerpen: P. Vink, 1936
De kleine wever Johannes, Antwerpen, P.Vink, 1937
De Coloradokever. Insectensprookje met zang en dans, in drie bedrijven: Antwerpen: P Vink, 1942
Het Kerstmeisje: een voorspel en twee bedrijven. Humoristisch spel voor vrouwen: Antwerpen: P. Vink,1942 en herwerking in 1951
Bosmoedertje. Sprookjesspel in één voorspel en 3 bedrijven: Antwerpen: P. Vink, 1943
Almientje. Fantazie op het sprookje "Duimelijntje" van Hans Christian Andersen. Sprookjesspel met zang en dans in vier bedrijven. Muziek van Jaak Opsomer: Antwerpen: P. Vink, 1946 en herwerkt in 1959
De fluwelen melodie, Antwerpen, P.Vink, 1947
Piro en Harlekijntje. Sprookjesspel in drie bedrijven: Antwerpen: P. Vink, 1947
De fluwelen melodie. Spel van droom en werkelijkheid in veertien taferelen: P. Vink, 1948 en herwerkt in 1959
De Zwerftocht naar het geluk. Drama in 3 bedrijven: Antwerpen: P. Vink, 1948
Maria's menestreel. Oorspronkelijk legendspel in vier bedrijven en drie tussenspelen: Antwerpen: P. Vink, 1949
Het beertje Boelala: Sinterklaasverhaal Borgerhout; Antwerpen: P. Vink, 1951
De dwaas der liefde. Levensschets van St. Franciscus van Assisi in veertien taferelen: Antwerpen: P. Vink, 1953
Trouwe Boelala! Missiespel in drie bedrijven voor de jeugd: Antwerpen: P. Vink, 1954
Katelijne. Toneelspel in een voorspel en drie bedrijven: Antwerpen: P. Vink, 1956
Patjoepelke. Sprookjesspel in één voorspel en drie bedrijven, in eigen beheer, 1957
Het bloemenmeisje: sprookjesspel in een voorspel en drie bedrijven: eigen beheer (1958) en Antwerpen:Toneelfonds J. Janssens, 1967
O, die Gillegonne! Een portie deugnieterij in een voorspel en twee bedrijven: Antwerpen: P. Vink, 1959
De zwerftocht naar het geluk. Toneelspel in een voorspel en drie bedrijven: Antwerpen: P. Vink, 1959
Droom en dans: zes dans- en mimenspelletjes voor klein en groot: Lokeren: eigen beheer, 1959
De fluwelen melodie: spel van droom en werkelijkheid:Toneelfonds J. Janssens, 1982
De wondere perel: Antwerpen:Toneelfonds J. Janssens, 1982
Fei en het spook: toneelspel in 3 bedrijven voor de jeugd: Antwerpen:Toneelfonds J. Janssens, 1982
Almientje: sprookjesspel met zang en dans in vier bedrijven: Antwerpen:Toneelfonds J. Janssens, 1983
Ten het bloemenvadertje: sprookjesspel voor de jeugd naar een oude Chinese vertelling:Toneelfonds J. Janssens, 1984
Avanti Joeli!: toneelspel in twee bedrijven: Antwerpen:Toneelfonds J. Janssens, 1986
Bosmoedertje: sprookjesspel in een drie bedrijven: Antwerpen: Toneelfonds J. Janssens, 1986
O, die gillegonne! een portie deugnieterij in een voorspel en twee bedrijven: Antwerpen:Toneelfonds J. Janssens, 1987
De kleine vier: toneelspel in drie bedrijven voor de jeugd:Toneelfonds J. Janssens, 1988
Het beertje Boelala: Sinterklaasspel in drie bedrijven:Toneelfonds J. Janssens, 1989
De tijger: toneelspel voor de jeugd in drie bedrijven:Toneelfonds J. Janssens, 1989
Luisterspelen
Het meisje en de maan De toverladder van het maanmannetje Patjoepelke en de beer Patjoepelke en de bosreuzin Roetje-Petoetje en de spaarkous Patjoepelke en de wondervis
Vlaamse Filmpjes
De Ridder van O.L. Vrouw, Averbode, 1927
Het vruchtbare Vogelnest, Averbode, 1928
Wat het hoedje vertelde, Averbode, 1929
Tony’s kerstgeschenk: Averbode, 1930
De bewogen reis van Sint Niklaas, Averbode, 1931
Onderscheidingen
Eerste prijs voor kindertoneel in de prijskamp A.K.V.T. Toneelgids 1933 voor Piro en Harlekijntje
Eerste prijs Nationaal Toneelverbond, wedstrijd voor kindertoneel 1936 met Het lelijke eendje
Eerste prijs in prijskamp van Kindergeluk 1938 met De kleine wever Johannes
Prijs der Vlaamse Provinciën voor het beste kinderboek 1949 met De kleine Ree
Aanmoedigingspremie van het Ministerie van Schone kunsten 1952 voor Het Berkje op de kloostermuur
Provinciale Paul De Montprijs 1953 voor De Dwaas der liefde
Eerste Prijs in de wedstrijd Toneelfonds Piet Vink 1958 voor Katlijne Erkentelijkheidsmedaille van de Vlaamse Gemeenschap voor haar ganse oeuvre, 1987
Categorie:Belgisch schrijver