De Sabaanse leguaan (Iguana iguana melanoderma), ook wel bekend als de zwarte Saba-leguaan, is een hagedissensoort die endemisch is voor de Caribische eilanden Saba en Montserrat, en een nog onbekend gebied in noord Venezuela. Het taxon werd voor het eerst beschreven in 2020 door Michel Breuil et al. als aparte soort. De Sabaanse leguaan wordt sinds 2026 als ondersoort van de groene leguaan (Iguana iguana) gerekend, omdat de ondersoort genesteld ligt binnen die soort en de groene leguaan anders een parafyletisch taxon zou zijn.Van den Burg, M. P., De Queiroz, K., Ventayol, M., Debrot, A. O., & Malone, C. L. (2026). Consideration of range-wide variation is critical when splitting widely distributed species: the case of the proposed Iguana melanoderma. Zootaxa, 5748(3), 387-399. Ze onderscheidt zich van andere ondersoorten van de groene leguaan (Iguana iguana) door zowel genetische als morfologische kenmerken.
Volwassen exemplaren van de Sabaanse zwarte leguaan krijgen een opvallende melanistische (donkere) kleuring, die met de leeftijd toeneemt. Kenmerkend zijn de zwarte keelwam, hoge rugkam, het ontbreken van hoorns op de snuit, maar vooral de zwarte vlek tussen het oog en het trommelvlies is diagnostisch. Jongere dieren hebben een licht patroon dat geleidelijk donkerder wordt naarmate ze ouder worden.
De populaties van de Sabaanse leguaan worden bedreigd door bejaging voor consumptie en handel. Hoewel concurrentie en hybridisatie met geïntroduceerde leguanen het grootste risico vormen voor het voortbestaan van de soort op Saba (op Montserrat zijn reeds nog geen geïntroduceerde leguanen gevonden). Deze geïntroduceerde leguanen komen op Saba aan in zeecontainers welke afkomstig zijn vanaf Sint Maarten. Alle leguanen op Sint Maarten zijn geïntroduceerd (de inheemse Antillenleguaan is reeds uitgestorven), en komen oorspronkelijk uit Zuid- en Centraal-Amerika of Curaçao.
Categorie:Leguanen Categorie:Diersoort beschreven in 2020 Categorie:IUCN-status kritiek