De Koninklijke Belgische Vereniging voor Entomologie (KBVE) - Société royale belge d'entomologie (SRBE) is de oudste Belgische vereniging voor entomologie. Door haar activiteiten wil de vereniging bijdragen tot de ontwikkeling van de wetenschappelijke kennis van insecten en bij uitbreiding andere geleedpotigen.
De vereniging werd op 9 april 1855 opgericht als een wetenschappelijk genootschap (société savante). De KBVE-SRBE is een vereniging zonder winstoogmerk (vzw) met een meertalig bestuur en met hoofdzetel in het Koninklijk Belgisch Instituut voor Natuurwetenschappen in Brussel. Er bestaat een hechte samenwerking tussen de vereniging en de entomologische afdeling van het museum. De Belgische vereniging groepeert zowel professionele biologen als amateurs en organiseert vergaderingen, bijeenkomsten, symposia, veldonderzoek, excursies en educatieve projecten. Gedurende haar bestaan werd een collectie, archief en referentiebibliotheek opgebouwd.
Naast een internationale wetenschappelijke benadering richt de vereniging zich ook op toegankelijke initiatieven. Haar expertise komt van pas bij deelname aan bioblitzes, tentoonstellingen, uitwerken van presentaties en rondleidingen voor scholen. De vereniging is een organiserende partner van de Insectenweek en participeert aan Nerdland Festival.
Publicaties De vereniging publiceert vandaag actief twee tijdschriften: het Bulletin de la Société royale belge d'Entomologie / Bulletin van de Koninklijke Belgische Vereniging voor Entomologie (gedrukt en digitaal) en de Belgian Journal of Entomology Online. Haar publicatiegeschiedenis omvat echter heel wat meer. Vanaf 1857 gaf de vereniging de Annales de la Société entomologique belge uit, lange tijd haar belangrijkste publicatie, die doorheen haar bestaan meermaals van naam veranderde. Daarnaast kwam er vanaf 1881 een apart gedrukt onderdeel bij, de Bulletin ou Comptes-rendus des séances, dat vanaf 1919 kortweg als "Bulletin" bekendstond en zich toespitste op verslaggeving van vergaderingen en voordrachten. In 1925 voegden de twee reeksen zich samen tot de Bulletin & Annales, om in 1999 uiteindelijk te versmelten tot het huidige Bulletin. Zo bekeken kan men stellen dat de actuele Bulletin eigenlijk teruggaat tot 1857, en sindsdien via opeenvolgende naamswijzigingen en fusies is blijven voortbestaan. Ook de Belgian Journal of Entomology kende een eigen, aparte ontstaansgeschiedenis: tussen 1999 en 2009 verscheen het nog op papier, waarna een onderbreking van drie jaar volgde. Bij de heropstart draaide de redactie de publicatie volledig digitaal. De Mémoires de la Société royale belge d'Entomologie ten slotte kwamen vanaf 1895 onregelmatig uit. De reeks richtte zich op uitgebreide thema's zoals monografieën en revisies van families en genera. De laatste 'Mémoire' dateert van 2002 en de reeks werd voorlopig niet meer verdergezet.
130px|Voorblad van de Annales de la Société Entomologique Belge uit 1857. De allereerste uitgave van de vereniging. 120px|Voorblad van de Annales de la Société Entomologique Belge uit 1858. 140px|Ingekleurde prent door de schilder en arachnoloog Léon Becker. Annales de la Société Entomologique Belge uit 1861. 150px|Omslagafbeelding van de Checklist van de kevers in België uit 2025.
Doorheen al deze publicaties bleef het samenstellen van overzichten en soortenlijsten een vast onderdeel van de werking van de vereniging. Over uiteenlopende groepen geleedpotigen verschenen in de loop der jaren catalogussen, verspreid over de Annales, de Mémoires, het Bulletin en de Belgian Journal of Entomology. Van bij haar oprichting koesterde de vereniging de ambitie om een volledige soortenlijst van de Belgische keverfauna samen te stellen. Pas recent raakte dat werk voltooid, dankzij de bijdrage van talrijke specialisten uit binnen- en buitenland, zowel professioneel als niet-professioneel actief. In 2025 stelde de vereniging de Checklist of the beetles of Belgium (Coleoptera) voor op haar tweejaarlijkse symposium; sindsdien is het werk via verschillende online platformen als PDF te raadplegen, waaronder de eigen website.
Sinds 1962 reikt de KBVE-SRBE bovendien jaarlijks de Prijs Adolphe Crèvecoeur uit, een onderscheiding voor werken en studies uit haar lopende publicaties die een opmerkelijke bijdrage leveren aan de kennis van insecten.
Leden Enkele opmerkelijke leden van de Koninklijke Belgische Vereniging voor Entomologie (KBVE).
Léon Becker (1826-1909), Belgische schilder, illustrator, botanist en arachnoloog Ernest Candèze (1827-1898), Belgische arts en entomoloog - Elateridae Jean-Baptiste Capronnier (1814-1891), Belgische glas-in-loodmaker en entomoloog - Lepidoptera Jules Colbeau (1823-1881), Belgische malacoloog en stichtend lid als secretaris Adolphe Crèvecoeur (1895-1959), Belgische entomoloog - Hymenoptera Joseph Delève, Belgische entomoloog - Dryopidae en Elmidae Abel Dufrane (1880-1960), Belgische entomoloog - Lepidoptera Maurice Goetghebuer (1876-1962), Belgische entomoloog - Diptera Gustaaf Hulstaert (1900-1990), Belgische missionaris en entomoloog - insecten algemeen, vooral Lepidoptera Jean-Charles Jacobs (1821-1907), Belgische arts en entomoloog, stichtend lid - Hymenoptera en Diptera Charles Kerremans (1847-1915), Belgische entomoloog - Coleoptera Sergius Kiriakoff (1898-1984), Russisch-Belgische entomoloog - Lepidoptera Victor Lallemand (1880-1965), Belgische arts en entomoloog - specialist Auchenorrhyncha (cicaden) Auguste Lameere (1864-1942), Belgische entomoloog - Coleoptera Alfred Preudhomme de Borre (1833-1905), Belgische zoöloog, opstarter en curator nationale collectie geleedpotigen Jules Putzeys (1809-1882), Belgische magistraat en entomoloog - Coleoptera Willem Roelofs (1822-1897), Nederlands kunstschilder en entomoloog, stichtend lid - Coleoptera François Roffiaen (1820-1898), Belgische kunstschilder en entomoloog - Coleoptera Edmond de Selys Longchamps (1813-1900), Belgisch senator en natuuronderzoeker, stichtend lid als voorzitter Jules Tosquinet (1824-1902), Belgisch arts, botanicus en entomoloog - Ichneumonidae Philippe Vandermaelen (1795-1869), Belgische cartograaf en geograaf, stichtend lid Constantin Wesmael (1798-1872), Belgische entomoloog en bij de stichting de eerste erevoorzitter - Braconidae en Ichneumonidae
Varia
Het wetenschappelijk genootschap werd als de Société entomologique belge opgericht op 9 april 1855. Op 26 augustus 1855 werden de statuten opgesteld. In dezelfde vergadering werd besloten om leden die nog voor 24 september 1855 zouden toetreden te beschouwen als stichtende leden. De vereniging kent omwille van dit artikel 29 stichtende leden. Sinds haar oprichting in 1855 is de vereniging enkele keren van naam veranderd. Bij het honderdjarig bestaan in 1955 mocht het genootschap de titel 'koninklijk' toevoegen aan haar benaming. In 1972 werd de Nederlandstalige benaming ingevoerd. (1855-1863) Société entomologique belge (1864-1954) Société entomologique de Belgique (1955-1972) Société royale d'entomologie de Belgique (1972-heden) Société royale belge d'Entomologie - Koninklijke Belgische Vereniging voor Entomologie Het logo van de Koninklijke Belgische Vereniging voor Entomologie is sinds haar oprichting een bijenkorf, met hierrond een aantal bijen. Een levendige bijenkorf draagt de symbolische functie van vlijt. Bijen zijn bovendien insecten waardoor de link wordt gelegd met de entomologische werking van de vereniging.
150px|Het eerste logo van de Société Entomologique Belge uit 1857.
Externe links
Koninklijke Belgische Vereniging voor Entomologie (KBVE) - Société royale belge d'entomologie (SRBE) Prix Adolphe Crevecoeur Checklist of the beetles of Belgium (Coleoptera). Belgian Journal of Entomology. 2025 (PDF) Société royale belge d'entomologie op Bestor (Belgian Science and Technology Online Resources) Koninklijk Belgisch instituut voor Natuurwetenschappen
Categorie:Entomologie Categorie:Biologische organisatie Categorie:Wetenschappelijk genootschap Categorie:Natuurwetenschappelijk genootschap Categorie:Vereniging zonder winstoogmerk Categorie:Belgische vereniging