Den Toom (officieel Koopcentrum Den Toom) was een Nederlandse supermarkt en familiebedrijf dat tussen 1972 en 2005 bestond.'De drempel om elders te gaan praten wordt lager' - Ahold Flitsen van 1 juni 1999 Het koopcentrum werd opgericht door Henk den Toom en was gelegen aan de Oudedijk 149 in Rotterdam. Het koopcentrum werd in 1995 verkocht aan supermarktketen Albert Heijn maar behield de naam tot 2005, waarna de Den Toom officieel ophield te bestaan.
Geschiedenis Oprichting Den Toom werd in april 1972 opgericht toen in dat jaar een grote gloeilampenfabriek van de Philips leeg kwam te staan.'AH's vreemde eend: Rotterdam's Den Toom vaart eigen koers' - Ahold Flitsen van 1 november 1996 De oprichter, Henk den Toom senior, had voor de aankoop al een aantal goedlopende groentewinkels in de wijk Kralingen die hij samen met zijn vader runde.'Henk den Toom (1941-2019), een bescheiden man met verkoopsucces' - Algemeen Dagblad van 9 oktober 2019'Henk den Toom (1941-2019), een bescheiden man met verkoopsucces' - Provinciale Zeeuwse Courant van 9 oktober 2019 Hij kocht dit pand aan de Oudedijk 149 en begon ook hier een groentezaak met de naam Verbruikersmarkt Kralingen. Hoewel Henk den Toom senior met slechts 20m² begon, verbouwde hij het gebouw nooit en vanwege de grote opslag die het pand bezat kon het assortiment al snel worden uitgebreid. - KoopcentrumdenToom In die periode kwam het concept van cash-and-carry op in de Verenigde Staten en Henk den Toom senior was een van de eersten die dit idee toepaste in zijn verbruikersmarkt.'Bekende Kralinger Henk den Toom overleden - Dagblad010 van 4 oktober 2019 Gedurende de jaren 70 was de vaste naam die werd gehanteerd in de advertenties 'Verbruikersmarkt Kralingen', maar soms werd hiervan afgeweken. De naam 'Koopcentrum Kralingen' werd ook een keer gehanteerd in de krant, met de naam Den Toom tussen haakjes.'Verbruikersmarkt "Kralingen" (Den Toom) vraagt voor moderne slagerij vakbekwame slager' - Algemeen Dagblad van 5 mei 1972 In 1980 werd de naam geleidelijk aan veranderd: in een advertentie in augustus van dat jaar werd de naam 'Verbruikersmarkt Den Toom' gehanteerd in een advertentie.'Advertentie' - Algemeen Dagblad van 27 augustus 1980 In hetzelfde jaar nam Henk den Toom junior de Verbruikersmarkt over van zijn vader.
Groei en succes In de periode dat de Den Toom werd opgericht, bestonden er in Nederland nog geen megasupermarkten. De Verbruikersmarkt Kralingen (later Den Toom) bezat toen al een oppervlak van 2300m² en wist hierdoor de verbruikersmarkt en later het koopcentrum zich te onderscheiden van andere supermarkten die toentertijd bestonden.'Vreemde eend' - Ahá van 10 april 2004 Dit deed men door zich te richten op de grote inkoop van producten en de lokale buurt, wat ervoor zorgde dat de Den Toom geliefd en uiteindelijk een begrip werd binnen en buiten de stad. Zo werden hele pakken toiletpapier op pallets gestapeld en installeerden ze een diepvries waar de kip langer gehouden kon worden. Verder blonk de Den Toom uit in de verkoop van unieke en soms zelfs exotische producten, waaronder 400 verschillende soorten wijnen met een mooi verhaal, krokodillenvlees en curuba, specialiseerde het koopcentrum zich in de versproducten die op een veiling in Barendrecht werden gehaald en was het de eerste supermarkt met een eigen bakkerij waar dagelijks zo'n 60 verschillende soorten brood werden gebakken.'De eerste week van Bas Haanskorf, parttimer bij Den Toom' - Ahold Flitsen van 1 oktober 1998'Welkom bij Excelsior: wijnvillas en Chateau de l'Horte' - Excelsiorrotterdam, 22 maart 2022 Huismerken (iets dat iedere supermarkt destijds verkocht) had de Den Toom niet, wel verkochten ze typische Den Toom-producten. Henk den Toom senior hield er van om zelf te zien waar zijn producten vandaan kwamen, waardoor hij op veel plekken in de wereld heeft gereisd. Ook bezocht hij vaak zijn concurrenten om kennis te delen en op te pikken, waardoor hij een goede band had opgebouwd met de familie Van Eerd van de Jumbo. Daarnaast vervulde de Den Toom jarenlang ook een sociaal maatschappelijke functie in de wijk. Dit deden ze door middel van het steunen van initiatieven van buurtbewoners of door zelf een actie op te zetten als die nog niet bestond.'Den Toom: voorlichting over Euro in sericeflats' - Ahold Flitsen van 1 februari 1999 Tot slot ging het koopcentrum ook partnerschappen aan met verscheidene grote en kleine winkels op de eerste etage, waaronder bekende zaken als de Leen Bakker, Hans Textiel en Schoenenreus.'Leen Bakker weer terug in Rotterdam' - Het vrije volk : democratisch-socialistisch dagblad van 23 november 1972'Advertentie' - Het vrije volk : democratisch-socialistisch dagblad van 2 mei 1975
Al in 1973 was de Verbruikersmarkt bezig om naamsbekendheid te verwerven in de stad. Nadat de vorige sponsor van de Rotterdamse voetbalploeg VVOR, King Corn, niet langer de ploeg wilde sponsoren, ging het samenwerken met de Verbruikersmarkt Kralingen. De Verbruikersmarkt kreeg door de samenwerking naamsbekendheid, VVOR toegang tot de personeelsvereniging van de verbruikersmarkt bij activiteiten op voetbalgebied.'VVOR100 1e 75 jaar' - Voetbal Vereniging Oost Rotterdam, 8 april 2000
In 1977 kwam de Verbruikersmarkt Kralingen in opspraak. De lokale fractie van het CDA was boos op de Verbruikersmarkt omdat zij op zaterdagmiddag 11 juni een tamboercorps met majorettes door de wijk Kralingen lieten paraderen. Dit was precies op het moment dat de treinkaping bij De Punt in een ontknopende fase zat en men zich vrij onprettig voelde. De parade vond plaats vanwege een tekenwedstrijd die door de Verbruikersmarkt was uitgeschreven. De CDA-fractie vond dat met het plaatsvinden van deze reclamestunt tijdens zo'n beladen moment de normen van het fatsoen waren overschreden. De wijkraad van Kralingen besloot met algemene stemmen een brief op te stellen en stuurde die naar de Verbruikersmarkt als reactie.'Woede over muziekkorps' - Het vrije volk : democratisch-socialistisch dagblad van 17 juni 1977
Eind jaren 70 ondervond Den Toom overlast van lokale hangjeugd die voor de winkel aan het skateboarden waren. Als reactie hierop wilde eigenaar Henk den Toom senior in januari 1979 een skatebaan laten bouwen bij de speelplaats aan de Oudedijk. Dit was overlegd met de Rotterdamse Dienst voor Sport en recreatie, maar de bewoners aan de Ramlehweg tekende hiertegen bezwaar aan. Hierop keek de wijkraad of er nog andere locaties, zoals het Park Rozenburg of het Langepad, mogelijk waren voor de plaatsing. Echter was de heer Den Toom senior niet blij met dit bezwaar omdat hij de baan zo dicht mogelijk bij zijn winkel wilde hebben, zodat de skateboarders en andere jeugd van Kralingen West daar konden skaten. De baan zou 25 meter lang en 5 meter breed worden en zou bestaan uit een baan met helling en een vlak oefenbaantje gemaakt uit asfaltbeton, om zo geluidshinder zoveel mogelijk te beperken. Ook werd besloten dat er op of om de baan geen reclame zou worden aangebracht.'Waar komt Skateboardbaan Den Toom?' - Het vrije volk : democratisch-socialistisch dagblad van 31 januari 1979
Henk den Toom junior besloot om in november 1980 kunst tentoon te stellen in de supermarkt, een idee dat vrij populair bleek te zijn. Onder het motto "Kunst kopen, dat is geen kunst" stelden 26 kunstenaars van de groep Nieuw Rotterdams Peil een aantal van hun zeefdrukken tentoon, die veel werden verkocht. In minder dan een week tijd werden twintig zeefdrukken van 75 gulden en vier zeefdrukken van 240 gulden verkocht. De zeefdrukken werden met prijskaartje en al boven de diepvriesafdeling en slagerij gehangen, met als doel kunst toegankelijk te maken voor het gros van het publiek die normaal nooit naar een kunstgalerie ging. Daarnaast werd de kunst opgehangen als leuke stunt voor de opening van de toen recent verbouwde winkel.'Kunst in supermarkt trekt' - Het vrije volk : democratisch-socialistisch dagblad van 29 november 1980 Een tweede tentoonstelling werd gehouden in augustus 1987, wederom met de kunstenaars van de groep Nieuw Rotterdams Peil. Er werden opnieuw meerdere kunstwerken tentoongesteld over het gehele koopcentrum, bestaande uit schilderijen, gouaches, tekeningen, beelden en grafiek. De reden voor de tweede tentoonstelling in de Den Toom was om het 15-jarige bestaan van het koopcentrum te vieren. Er werden twee prijzen uitgereikt gedurende de tentoonstelling: een prijs van ƒ1500 die toegekend werd door een vakjury en een prijs van ƒ1500 die toegekend werd door een publieksjury. De toekenning door de publieksjury vond plaats medio september van dat jaar.'300 kunstwerken in de supermarkt' - Het vrije volk : democratisch-socialistisch dagblad van 20 augustus 1987 De vakjury bestond uit meerdere belangrijke Rotterdamse figuren, waaronder oud-burgemeester van Rotterdam André van der Louw, beeldend kunstenaar Hans van der Plas, de heer Van Blommenstein, ambtenaar van het Ministerie van Welzijn, Volksgezondheid en Cultuur, de toenmalig voorzitter van de werkgroep Rijksmusea Leiden en oud-directeur van het Van Gogh Museum Ton Langeweg en de toenmalig redacteur kunstrubriek van de NRC Handelsblad Bas Roodnat. De tentoonstelling was gelijktijdig geopend met de openingstijden van het koopcentrum.'Kunstwerken in Koopcentrum Den Toom' - Het vrije volk : democratisch-socialistisch dagblad van 26 augustus 1987 Op 4 september bestond de kunstgroep Nieuw Rotterdams Peil 10 jaar en dit werd gevierd met twee kunsttentoonstellingen. Een van die tentoonstellingen vond plaats in het koopcentrum Den Toom. De expositie vond plaats vanaf dinsdag 8 tot en met zaterdag 12 september tussen 09:00 en 18:00 uur. De in totaal 300 kunstwerken hingen tussen de vleeswaren en de wasmiddelen en varieerden van grafieken tot volledige installaties.'Voorkeur galeries' - NRC Handelsblad van 4 september 1987
Er verscheen in april 1982 een kort artikel met foto over een nieuwe mogelijkheid voor kinderen om 'zelf boodschappen te doen' in de Den Toom. Op de foto stond Sebastiaan die met zijn eigen kleine kinderkarretje koekjes ging halen.'"Ma, mag ik mijn eigen boodschappen doen?"' - Het vrije volk : democratisch-socialistisch dagblad van 2 april 1982