Het Portret van Andrea Doria als Neptunus (Italiaans: ) is een schilderij van Agnolo Bronzino, voltooid voor een privécollectie in de jaren 1530 of 1540. Sinds 1898 maakt het schilderij deel uit van de collectie van de Pinacoteca di Brera in Milaan.
Voorstelling Andrea Doria was een condottiero en admiraal uit Genua, die een belangrijke rol speelde in het politieke leven van de stad. Hij wordt naakt afgebeeld, poserend op een schip als de klassieke zeegod Neptunus. Dit voert terug op het gebruik uit de klassieke oudheid om belangrijke politieke figuren in heroïsche naaktheid te tonen.
Doria was rond de zestig of zeventig toen het portret werd geschilderd, hoewel zijn lichaamsbouw zijn leeftijd nauwelijks weerspiegelt. Hij wordt afgebeeld als een krachtige en viriele man met een strenge en resolute blik. Zijn lange baard is een verwijzing naar de Mozes van Michelangelo. Hoewel zijn lichaam oud is, is zijn huid nog steeds soepel. Oorspronkelijk hield hij een vierkante roeispaan vast, een symbool van zijn gezag over zijn vloot, maar een onbekende kunstenaar schilderde hier een drietand overheen, door kunstchistorica Camille Paglia omschreven als "cartoonachtig". De omtrek van de originele roeispaan is nog vaag zichtbaar. Waarschijnlijk voegde dezelfde persoon ook de inscriptie "A. Doria" boven de drietand toe.
Doria draagt een stuk zeildoek dat zijn geslachtsdelen nauwelijks bedekt en wat schaamhaar blootgeeft. Jonathan Jones van The Guardian beschreef het schilderij als een bewuste gelijkstelling van "maritieme en seksuele bekwaamheid"."consciously equat[ing] naval and sexual prowess" (Jones).
Herkomst De humanist, arts en bisschop Paolo Giovio bestelde het schilderij voor zijn beroemde collectie portretten van illustere mannen, die zich bevond in zijn villa bij Como. Het bleef tot 1898 in bezit van de familie Govio, die het toen verkocht aan de Pinacoteca di Brera.
De stad Genua gaf Baccio Bandinelli in 1529 opdracht om een monumentaal marmeren standbeeld van Doria als zeegod op te richten. Deze kolossale sculptuur bleek echter moeilijk uit te voeren en bleef onvoltooid. Bronzino's portret is duidelijk afgeleid van dit beeld. De datering van het schilderij is onzeker. Mogelijk is het al aan het begin van de jaren 1530 gemaakt, maar ook een latere datering, rond 1540, wordt voorgesteld.
Literatuur (2002). Bronzino. Parijs: Flammarion; Londen: Thames & Hudson. (2014). Agnolo Bronzino: Medici Court Artist in Context. Cambridge Scholars Publishing. (2004). Andrea Doria, Bronzino (c1532–33 or after 1545). In: The Guardian, 17 januari 2004. (2012). Glittering Images: A Journey Through Art from Egypt to Star Wars. New York: Pantheon. p. 53–57 (2000). Bronzino: Renaissance Painter as Poet. Cambridge en New York: Cambridge University Press. (1994). The art of the portrait; Masterpieces of European Portrait-painting, 1420-1670. Taschen.
Externe links
Categorie:Schilderij in de Pinacoteca di Brera Categorie:Werk van Agnolo Bronzino