De Gaza Humanitarian Foundation (GHF) is een private Amerikaanse onderneming die in 2025 op initiatief van Israël en de Verenigde Staten is opgericht om noodhulp te distribueren in de Gazastrook. De GHF voert de distributie uit in samenwerking met andere door Israël gesteunde nieuw opgerichte private organisaties, in de door het Israëlische leger gecontroleerde gebieden. Deze aanpak is bedoeld als alternatief voor de reguliere hulpverlening via de Verenigde Naties en internationale hulporganisaties, nadat deze sinds het begin van de oorlog in Gaza door Israël met militaire middelen werd verhinderd.
Israël stelde dat de Palestijnse militie Hamas hulpgoederen zou stelen voor eigen gebruik en voerde daarom de alternatieve distributie in. De Verenigde Naties en de traditionele hulporganisaties ontkenden dat dit op grote schaal is gebeurde en gaven garanties om dit te voorkomen. Ze veroordeelden de overname van het bestaande distributiesysteem en weigerden samenwerking met de GHF. De werkwijze zou van GHF zou niet voldoen aan de eisen van onpartijdigheid, neutraliteit en onafhankelijkheid. Critici zagen het plan als een middel om de Gazaanse bevolking te dwingen naar het zuiden te vluchten. Daarnaast was de VN-distributie veel fijnmaziger met honderden distributiepunten tegen vier van de GHF.
Oprichting Het door de Gaza Humanitarian Foundation uitgevoerde distributiesysteem wordt algemeen gezien als een Israëlisch project. Het werd volgens betrokken personen al aan het begin van de Gaza-oorlog in oktober 2023 voorgesteld door Israëlische ambtenaren in een forum met nauwe banden met de Israëlische regering. In de loop van 2024 vergaarde de groep steun bij politieke en militaire leiders, met als doel de controle van Hamas over Gaza te ondermijnen, te voorkomen dat voedsel in handen van militanten of op de zwarte markt zou komen, en de Verenigde Naties te omzeilen. De groep heeft ook directe verbindingen met de COGAT, de Israëlische autoriteit die de noodhulp in Gaza coördineert.New Gaza Aid Plan, Bypassing U.N. and Billed as Neutral, Originated in Israel. The New York Times, update 25 mei 2025 De Israëlische minister van Financiën Bezalel Smotrich verklaarde dat via die voedseldistributiepunten "minimale hulp" wordt toelaten in Gaza, "zodat de wereld ons niet tegenhoudt en beschuldigt van oorlogsmisdaden".
De GHF werd opgericht door Israël in samenwerking met Amerikaanse evangelische aanhangers en ingehuurde private beveiligingsbedrijven.'It's a Killing Field': IDF Soldiers Ordered to Shoot Deliberately at Unarmed Gazans Waiting for Humanitarian Aid.Haaretz, 27 juni 2025 update 17:43. In november 2024 werden de entiteiten GHF en SRS in de Verenigde Staten geregistreerd. In de winter van 2025 werd GHF formeel opgericht in de Amerikaanse staat Delaware. GHF werd tevens in het Zwitserse Genève geregistreerd.‘Weaponising aid’: New plan calls for private contractors to take over from UN in Gaza. France 24, 12 mei 2025Gaza Humanitarian Foundation to launch aid deliveries despite losing chief. Al Jazeera, 26 mei 2025 Jake Wood, mede-oprichter van de ngo Team Rubicon, een organisatie die noodhulp bij rampen levert, werd de eerste uitvoerend directeur van GHF. Hij stapte al op 25 mei 2025 op, een dag voordat de operatie zou starten. Als reden gaf hij op dat de organisatie niet in staat was om te werken volgens de humanitaire principes van humaniteit, neutraliteit, onpartijdigheid en onafhankelijkheid. In juni 2025 werd de evangelische dominee Johnnie Moore, een adviseur van president Donald Trump, benoemd tot hoofd van de GHF.
Begin mei begon de regering-Trump de internationale hulporganisaties onder druk te zetten om met het Israëlische plan samen te werken bij de distributie van de al sinds begin maart geblokkeerde noodhulp. De VS dreigde de financiering van die organisaties, inclusief het World Food Program (WFP), te korten als ze zouden weigeren. De VS organiseerde een bijeenkomst met WFP-directeur Cindy McCain en vertegenwoordigers van de GHF, Safe Reach Solutions (SRS) en UG Solutions (UGS). SRS en UGS zijn Amerikaanse private bedrijven die de distributiepunten zouden gaan beheren.US pressuring humanitarian groups to get behind Israeli aid plan for Gaza, The Times of Israel, 8 mei 2025 De VS en Israël wilden de voormalige directeur van het WPF en Nobelprijswinnaar David Beasley als hoofd van de organisatie hebben, wat het prestige van de GHF zou verhogen en de VN, donors en internationale hulporganisaties zou kunnen overhalen om samen te werken.Scoop: Former UN food program director in talks to lead new Gaza aid foundation. Axios, 8 mei 2025
Financiering Het was onduidelijk hoe het de organisaties precies zou worden gefinancierd. De fondsenwerving werd geleid door Jake Wood. Volgens Wood had een West-Europees land meer dan 100 miljoen dollar aan GHF gedoneerd, terwijl niet-Israëlische zakenlieden kleinere bedragen hadden gedoneerd. Van het Israëlische leger werd 280 miljoen dollar ontvangen. De organisatie gaf in juni 2025 aan dat ze 140 miljoen dollar operationele kosten per maand maakt. Het private equity-bedrijf McNally Capital uit Chicago had belangen in de Amerikaanse firma die verantwoordelijk was voor de logistiek en beveiliging.
GHF had diverse regeringen benaderd. Eén van de beoogde hoofdfinanciers waren de Verenigde Arabische Emiraten, maar de autoriteiten van dat land waren niet overtuigd van de levensvatbaarheid van het plan. De distributiepunten worden betaald door Israël, maar de rest van het project moet worden gefinancierd door buitenlandse regeringen en organisaties. Israël's VN-ambassadeur Danny Danon beweerde op 15 mei 2025 dat Israël de GHF alleen zou faciliteren, maar er niet aan meebetalen. Een woordvoerder verklaarde dat de Amerikaanse regering deze ook niet zou gaan financieren en de VN weigerde eveneens alle medewerking.UN rejects US-backed Gaza aid plan, citing lack of neutrality. Al Jazeera, 15 mei 2025 Buitenlandse Zaken van de VS overwoog evenwel een donatie van 500 miljoen dollar, nadat Israël had verzocht de eerste 180 dagen te financieren.US mulls giving millions to controversial Gaza aid foundation, sources say. Reuters, update 7 juni 2025."While U.S. President Donald Trump's administration and Israel say they don't finance the GHF operation, both have been pressing the United Nations and international aid groups to work with it."
Opzet van het plan miniatuur|De vier distributiecentra van de GHF. In oranje de door het leger voorgeschreven "veilige routes" naar de 'hubs'. Daar werd iedereen eerst biometrisch gecontroleerd. De inwoners moesten eerst te voet door levensgevaarlijk gebied trekken, vaak vele kilometers ver.
GHF zou volgens het plan geleidelijk het door de VN geleide systeem moeten vervangen. Om te beginnen zouden er vier distributiepunten worden opgezet in het zuiden van Gaza, ook hubs genoemd en in het Hebreeuws 'Mahpazim' ('snelle distributiecentra'). Deze distributiepunten zouden onder beheer komen van de organisatie Safe Reach Solutions (SRS) en andere beveiligingsbedrijven. Voorverpakte rantsoenen, hygiënische producten en medicijnen zouden vanuit de magazijnen door onderaannemers met pantservoertuigen via gecontroleerde corridors naar en tussen de 'humanitaire hubs' worden getransporteerd.
De distributiepunten zouden komen in een nieuwe "humanitaire zone" tussen de Philadelphi Corridor langs de zuidgrens en de nieuwe Morag-corridor circa 5 km noordelijker. Dit komt ongeveer overeen met de inmiddels vrijwel geheel vernietigde stad Rafah. Vijf- tot zesduizend geselecteerde Gazanen zouden via checkpoints toegang krijgen. Volgens functionarissen zouden ze een keer in de twee weken te voet naar de verdeelpunten mogen komen om een pakket van zo'n 20 kg in ontvangst te nemen. Zestig trucks per dag zou voldoende zijn om verhongering te voorkomen. De IDF zei dat elk pakket voldoende voedsel zou bevatten voor vijf mensen gedurende vijf dagen en dat elk distributiecentrum voedsel zou leveren aan ongeveer 300.000 mensen.De distributie van humanitaire hulp is begonnen in Gaza: zo werkt het. Kan News, 26 mei 2025."Een van de vier voedseldistributiecentra in de Gazastrook wordt vanmorgen (maandag) geopend door werknemers van het Amerikaanse bedrijf GHF. Er werd vernomen dat het eerste distributiecentrum dat naar verwachting geopend zal worden, in het Tel al-Sultan-gebied in Rafah zal komen, vlak bij de Morag-corridor. Later zullen geleidelijk nog drie distributiecentra worden geopend: ten zuiden van de Netzarim-corridor en nog twee centra in het gebied van Rafah. ... Volgens het IDF bevat elk pakket voedsel voor vijf personen voor vijf dagen en levert elk distributiecentrum voedsel aan ongeveer 300.000 mensen. Tot nu toe zijn er vier centra gebouwd: drie ervan op de Morag-as bij Rafah en nog één ten zuiden van de Netzarim-as in het centrum van de Gazastrook. Er zijn plannen om in de toekomst nog vier centra te bouwen." (vertaald met Google Translate)
Een Israëlische functionaris zei dat de "humanitaire zone" – circa 10 procent van de hele Gazastrook – "groot genoeg zou zijn om de hele bevolking van zo'n twee miljoen Gazanen te huisvesten, maar de regering hoopte dat sommigen in staat zouden zijn om Gaza te verlaten."
Tijdelijk alternatief via de VN Het distributieplan werd half mei 2025 aangekondigd. Het zou eind mei van start gaan en binnen ongeveer twee weken in werking zijn.What is the Gaza Humanitarian Foundation? Al Jazeera, 20 mei 2025 Onder internationale druk gaf Israël toestemming om tot die tijd een "minimale hoeveelheid noodhulp" via de VN, volgens de oude methode te verdelen.Israel maintains minimal aid deliveries to Gaza amid hunger crisis. Al Jazeera, 23 mei 2025 Volgens Netanyahu was dit om "een hongercrisis te voorkomen die het offensief tegen Hamas in gevaar zou brengen".Israël zegt dat burgers Gaza wat eten krijgen om offensief te laten slagen. NOS, 19 mei 2025
Na bijna drie maanden volledige blokkade bereikten op 19 mei negen trucks Gaza. Terzelfdertijd werden de bombardementen op Gaza tijdens een nieuw grondoffensief sterk opgevoerd.First trickle of aid in 3 months after Israel allows limited food into Gaza. Al Jazeera, 19 mei 2025 Deze "druppel in de oceaan" kon nog niet worden verdeeld. Op 22 mei waren 107 trucks trucks met meel, medicijnen en apparatuur in Gaza toegelaten. Volgens hulporganisaties waren dat sinds 19 mei in totaal slechts 119 vrachtwagens. Volgens de NOS waren er op 22 mei 90 vrachtwagens met onder andere meel, babyvoeding, medicijnen en brandstof bij de aangewezen distributiepunten aangekomen, om zo snel mogelijk bij de Gazanen terecht te laten komen. De distributiepunten zouden binnen enkele dagen klaar zijn.Eerste vrachtwagens met noodhulp bereiken aangewezen plekken in Gaza. NOS, 22 mei 2025 Intussen waren er volgens de Gazaanse autoriteiten 29 mensen verhongerd.
miniatuur|Overslagstation bij Kerem Shalom, mei 2024. Hier wordt iedere lading afgeladen, gecontroleerd en overgeladen op voertuigen aan de Gazaanse kant. Volgens opgave van de OCHA werden er door de VN tussen 19 en 27 mei 900 truck-ladingen voor toegang aangeboden, waarvan er 800 werden toegelaten. Slechts iets meer dan 500 daarvan werden bij de Kerem Shalom-overgang overgeladen en van de 900 aangeboden ladingen bereikten er uiteindelijk slechts 200 de Palestijnse kant van Gaza. Er werden uitsluitend goederen vanuit Israël toegelaten – niet vanuit de Westoever, Jordanië en Egypte – en enkel medische artikelen en bepaalde voedingsmiddelen. De opslag van goederen binnen Gaza werd verboden, met uitzondering van kleine hoeveelheden geselecteerde voeding. Directe levering van bloem aan families werd door Israël geblokkeerd.Humanitarian Situation Update #292 | Gaza Strip. OCHA, 28 mei 2025