miniatuur|Sectie (welzijnshoek) van de pro-Palestina studentenkampen op de binnenplaats van de Universiteitsbibliotheek Utrecht.
De pro-Palestijnse protesten op universiteitscampussen in Nederland in 2025 zijn een reeks demonstraties, protestkampen en gebouwbezettingen door studenten en medewerkers aan Nederlandse universiteiten, met de eis om institutionele banden met Israëlische academische en onderzoeksorganisaties te verbreken naar aanleiding van de aanhoudende oorlog in Gaza en Israëlische militaire acties rond de vermeende genocide op Palestijnen.
Achtergrond Protesten tegen oorlog in Gaza en de banden van Nederlandse universiteiten met Israëlische instellingen begonnen al in oktober 2023, maar escaleerden in het voorjaar van 2025 na het Israëlische offensief in Rafah, de toegenomen aandacht voor oorlogsmisdaden door het Israëlische leger, en de verspreiding van campusprotesten in de Verenigde Staten en Europa. Demonstranten riepen op tot een academische boycot van Israël, desinvestering uit bedrijven die het Israëlische leger bevoorraden en volledige transparantie over institutionele samenwerkingen.
Betrokken universiteiten Tilburg University Op 30 januari beëindigde de politie een bezetting door Palestine Solidarity Tilburg in de glazen gang van het Cobbenhagengebouw van Tilburg University. Ongeveer 40 demonstranten, waaronder studenten en medewerkers, protesteerden tegen het weigeren van de universiteit om banden met Israëlische instellingen te verbreken. De meeste demonstranten vertrokken vrijwillig na een politiebevel, maar vijf bleven zitten en werden zonder arrestaties verwijderd. De demonstranten eisten ofwel de overhandiging van een open brief aan rector Wim van de Donk, of een openbaar debat. De universiteit weigerde dit, gaf aan open te staan voor dialoog maar niet onder druk, en beschouwde de bezetting van het gebouw als een rode lijn.
Universiteit van Amsterdam
koppeling=https://en.wikipedia.org/wiki/File:UvA_Pro-Palestine_Encampment_Day_6.jpg|miniatuur|317x317px|Pro-Palestina en anti-genocidekamp op de campus van de Universiteit van Amsterdam in juni 2025. Op 14 april bezetten tientallen pro-Palestijnse activisten het Maagdenhuis, het bestuursgebouw van de Universiteit van Amsterdam. Medewerkers werden verzocht het gebouw te verlaten, ingangen werden gebarricadeerd en er werden spandoeken en Palestijnse vlaggen uit de ramen gehangen. De bezetters eisten onmiddellijke verbreking van alle banden met Israëlische instellingen. De universiteit weigerde te onderhandelen met gemaskerde bezetters en deed aangifte bij de politie. De protesten eindigden met politie-ingrijpen.
Op 2 juni herstelden demonstranten een protestkamp op de Roeterseilandcampus, waarbij ze eisten dat de universiteit alle banden verbreekt met Israëlische instellingen en bedrijven die vermeend medeplichtig zijn aan genocide in Gaza. Het protest volgt op soortgelijke acties eerder in mei en trok meer dan 50 deelnemers. Demonstranten herdoopten de campus tot "Alaa al-Najjar Campus" ter nagedachtenis aan een Gazaanse arts die het grootste deel van haar familie verloor bij een Israëlische luchtaanval. De medezeggenschapsraden van de UvA hadden recentelijk opgeroepen tot het opschorten van samenwerkingen met Israëlische academische instellingen. Hoewel UvA-rector Peter-Paul Verbeek voor het eerst het bestaan van genocidaal geweld in Gaza erkende, heeft hij de aanbevelingen van de raden nog niet overgenomen.
Technische Universiteit Delft Op 22 april ontvingen 400 hoogleraren van de TU Delft informatiepakketten als onderdeel van een grassrootsinitiatief om de rol van de universiteit in de aanhoudende genocide onder de aandacht te brengen, mogelijke acties te ondernemen en wegen naar verandering te verkennen. De pakketten, georganiseerd door de Delftse Studentenintifada, medewerkers, studenten en bondgenoten van de TU Delft, bevatten onder andere Maya Winds boek 'Torens van Ivoor en Staal' en gepersonaliseerde flyers. Instellingen als de TU Delft werken samen met bedrijven als Israel Aerospace Industries aan dual-use technologieën.
Op 5 juni bezetten meer dan honderd pro-Palestijnse demonstranten vreedzaam de TU Delft Library. De demonstratie begon bij het Pulse-gebouw en trok verder over de campus met slogans als "Vrij, vrij Palestina". Later betrad de groep de bibliotheek en ontvouwde een spandoek met kritiek op de banden van de TU Delft met het Israëlische militaire complex. Het protest is tot nu toe vreedzaam verlopen, zonder politie- of veiligheidsinterventie.
Universiteit Leiden Op 6 mei escaleerde een demonstratie in het Wijnhavengebouw van de Universiteit Leiden in Den Haag, toen een kleine groep demonstranten zich binnen barricadeerde, waarna de politie ingreep. Terwijl het merendeel van de demonstranten het gebouw vreedzaam verliet, weigerde een deel te vertrekken, blokkeerde de nooduitgangen met barricades en vernielde sloten van nooddeuren. De universiteit gaf aan dat de inzet van de politie nodig was vanwege zorgen over de veiligheid, schade aan eigendommen en verstoring van het onderwijs. Volgens berichtgeving werden tientallen mensen gearresteerd en raakten meerdere demonstranten gewond. De universiteit heeft een commissie ingesteld die de samenwerkingen met Israëlische instellingen onderzoekt.
Radboud Universiteit Nijmegen Op 14 april 2025 bezetten zo'n 30 activisten de glazen brug die de universiteitsbibliotheek, het Collegezalencomplex en het Erasmusgebouw met elkaar verbindt. Voor het eerst sinds de jaren 80 konden de studenten het gebouw de hele nacht bezetten, ondanks de aandringende oproep van de universiteit om te vertrekken. De demonstranten weigerden en de politie heeft hen nog niet verwijderd. De activisten noemen de universiteitsleiding nutteloze idioten. Deze actie kostte de universiteit geld, omdat de bedrijven in het Erasmusgebouw en het Collegezalencomplex tijdens de bezetting gesloten moesten blijven. De volgende dag verlieten de studenten het gebouw, nadat de universiteit de aanvoer van voedsel en water door de barricades had geblokkeerd, waardoor de activisten gedwongen werden te vertrekken. Er werden geen arrestaties verricht.
Op 7 mei bezetten activisten kort het Berchmanianumgebouw van de Radboud Universiteit. Een universiteitsvertegenwoordiger weigerde te onderhandelen met de demonstranten. Politieoptreden op de campus leidde tot drie arrestaties, waarbij onder meer wapenstokken en politiehonden werden ingezet. Een demonstrant raakte gewond door een hondenbeet. Op 13 mei werd opnieuw een protestkamp opgezet bij het Huygensgebouw, dat tot 1 juni bleef staan. Het tweede kampement omvatte vernieling van eigendommen, bezettingen en demonstraties tegen de banden van de universiteit met het Israëlische leger.
Op 7 oktober bezetten activisten het Goudmijtpaviljoen, waardoor het laboratorium zijn onderzoek niet kon voortzetten. De activisten zeiden dat de onderzoekers die in het lab werkten, met name Sandra Brüncken, nieuwe contracten tekenden met Israëlische universiteiten, wat werd bevestigd door de universiteitskrant. Na de inzet van een politiehelikopter, de explosievenopruimingsdienst en speciale politie-eenheden werden de vreedzame demonstranten met geweld uit het gebouw verwijderd. Er werd geen schade gemeld.
Kort na de bezetting bevestigde de universiteit dat ze geen nieuwe samenwerkingsverbanden met Israëlische universiteiten zou aangaan.
Universiteit Utrecht koppeling=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Drift_25_pro-Palestine_occupation_June_2025.jpg|miniatuur|309x309px|Aan het universiteitsgebouw Drift 25 hangen spandoeken met de teksten "Verbreek de banden, geen trots op genocide", "<3 (liefde) Jodendom, H8 (haat) Zionisme" en "Nu recht". Eind maart ketenden pro-Palestijnse activisten zich vast aan de ingang van het bestuursgebouw van de Universiteit Utrecht op het Utrecht Science Park, waardoor de toegang tijdelijk werd geblokkeerd.
Op 7 mei, een jaar na de vorige poging tot een studentenprotestkamp op dezelfde locatie, zetten demonstranten tenten en spandoeken op in de binnenplaats van de universiteitsbibliotheek. Het kamp werd opgezet als permanent protest en bood dagelijks teach-ins, workshops, lezingen, filmvertoningen en discussies. Het kamp werd genoemd naar de Palestijnse journalist Hossam Shabat, die op 24 maart 2025 werd gedood door een Israëlische luchtaanval.
Op 19 mei bezetten de demonstranten ook het universiteitsgebouw Drift 13, waarna de politie ingreep. Agenten betraden het gebouw en verwijderden de studenten met geweld. Buiten het gebouw werden verschillende demonstranten eveneens slachtoffer van politiegeweld, waarbij sommigen gewond raakten. De politie arresteerde 49 personen wegens huisvredebreuk en vervoerde hen per bus naar een andere locatie in Utrecht; de meesten werden later die avond vrijgelaten. Het politieoptreden werd bekritiseerd door verschillende medewerkersgroepen binnen de universiteit en door de burgemeester van Utrecht.
Op 3 juni bezetten demonstranten vreedzaam een ander universiteitsgebouw, Janskerkhof 15a, vanwege onvoldoende optreden van de universiteit. De colleges werden niet verstoord. Na een overnachting gaven de politie en het College van Bestuur een laatste ontruimingswaarschuwing af, waarop de demonstranten het gebouw vreedzaam en vrijwillig verlieten.
Op 18 juni blokkeerden activisten in Utrecht delen van de Driftstraat en bezetten het universiteitsgebouw Drift 25. Dit leidde tot de sluiting van de Universiteitsbibliotheek en omliggende gebouwen. Hoewel de straatblokkade is beëindigd en de bibliotheek weer open is voor houders van een universiteitspas, blijven andere gebouwen aan de Driftstraat gesloten.
Erasmus Universiteit Rotterdam Op 13 mei zetten activisten een protestkamp op op de Erasmus Plaza van de Erasmus Universiteit Rotterdam. Ondanks het verbod op overnachtingen door de universiteit, werden deze getolereerd dankzij de goede communicatie met de universiteit. Het protest richt zich op bezuinigingen, banden met Israëlische instellingen en de fossiele-brandstofindustrie. Een woordvoerder van de universiteit bevestigde dat demonstraties zijn toegestaan zolang ze vreedzaam blijven en het onderwijs, onderzoek of de veiligheid niet verstoren.
Universiteit Maastricht Op 25 mei blokkeerde een studentengroep bij Universiteit Maastricht de ingangen van meerdere faculteiten uit protest tegen de banden van de instelling met Israëlische universiteiten. Demonstranten eisten dat de universiteit academische samenwerkingen, vooral met de Hebrew University of Jerusalem, zou stopzetten vanwege haar vermeende rol in het normaliseren van Israëlisch beleid tegenover Palestijnen. De blokkades duurden enkele uren en verliepen vreedzaam, ondanks enkele confrontaties. Later in de week organiseerde de groep extra walk-outs.
Vrije Universiteit Amsterdam Op 3 juni werd bij de Vrije Universiteit Amsterdam (VU) een pro-Palestijns protest georganiseerd. Hierbij werd onder meer een tentenkamp opgezet dat vernoemd was naar de Palestijnse academicus Khalil Abu Yahia. De protesten riepen de universiteit op om de banden met Israëlische instellingen te verbreken. Het protest, gefaciliteerd door de universiteit met voorzieningen zoals een mobiel toilet, was vreedzaam en gericht op dialoog, met lezingen, culturele activiteiten en sit-ins voor solidariteitsacties van het personeel. De demonstranten bekritiseren de vage publieke uitlatingen van de VU en beschuldigen de universiteit van medeplichtigheid aan genocide en selectieve steun aan politieke protesten. Op 11 juni 2025 ontmantelde de oproerpolitie het kamp en werden verschillende demonstranten gearresteerd. De politie gaf toe daarbij geweld te hebben gebruikt.
Technische Universiteit Eindhoven