Brian Connelly (Roseburg, 1926 – Connecticut, 13 augustus 1963) was een Amerikaans kunstschilder, illustrator en textieldesigner, bekend om zijn meesterschap in trompe-l'œil en zijn 15e-eeuwse Vlaamse glazuurtechnieken. Zijn schilderijen combineren elementen van het surrealisme in een stijl die magisch realisme wordt genoemd.
Biografie Jeugd en opleiding Connelly werd in 1926 geboren in een middenklassegezin in Roseburg (Oregon).
Alhoewel hij als autodidact wordt beschouwd, begon hij zijn studies in schilderkunst aan de Universiteit van Oregon. In 1946 verhuisde hij naar New York waar hij kortstondig studeerde aan de Art Students League of New York, een instituut dat zich richtte op academisch vakmanschap en dat ook veel vooraanstaande magisch realisten uit die tijd voortbracht. Vervolgens maakte hij de overstap naar de Parson's School of Design in New York.The Unforgettables Expanding the History of American Art, 2022, Charles C. Eldredge, p. 301-306, geraadpleegd op 15 juni 2025
Hij bestudeerde de methoden van 15de-eeuwse schilders en reisde naar het buitenland voordat hij zich in Connecticut vestigde.Trompe l'oeil: The Art of Deception, 1997, door Nancy H. Dawson, geraadpleegd op 11 juni 2025 Tussen 1949 en 1951 reisde hij naar Europa en ontdekte er onder meer de Vlaamse Renaissance schilders. In 1952-1953 maakte Connelly vervolgens een wereldreis. Anderhalf jaar lang vervulde hij ook zijn dienstplicht bij de United States Navy (US Navy).Reality and Fantasy, 1900-1954, Catalog of the Exhibition May 23 Through July 2, 1954, door Walker Art Center, 1954, geraadpleegd op 17 juni 2025
Dankzij zijn commerciële illustraties voor reclamecampagnes en zijn carrière als portretschilder, bouwde Connelly een netwerk uit in de kunstwereld van New York, Chicago en Los Angeles. Eind jaren 40 raakte Connelly betrokken bij Associated American Artists (AAA), een galerie en organisatie die in 1934 werd opgericht door Reeves Lewenthal. De galerie speelde een belangrijke rol in de groei van de kunstindustrie door Amerikaanse kunstenaars en hun werk met het publiek te verbinden om kunst toegankelijker te maken. AAA vertegenwoordigde naast Connelly ook kunstschilders als Grant Wood.
Stijl en technieken De schilderstijl van Connelly wordt “magisch realisme” genoemd. De term werd in 1943 gepopulariseerd tijdens de tentoonstelling "American Realists and Magic Realists" in het Museum of Modern Art in New York.Extra Ordinary: Magic, Mystery and Imagination in American Realism, Georgia Museum, geraadpleegd op 17 juni 2025
Connelly’s stijl wordt vaak vergeleken met het surrealisme, maar terwijl surrealisme zich richt op het leven van de geest, is het magisch realisme van Connelly geworteld in de echte wereld en toont het fantastische elementen als onderdeel van het dagelijks leven. De mystieke, soms grappige, elementen in zijn werken dragen bij aan hun mysterie en nodigen de kijker uit om beter te kijken.‘Magic Realism’ Exhibition To Open At Georgia Museum of Art door ArtNowLA, geraadpleegd op 18 juni 2025
Tijdens zijn loopbaan verkende Connelly de surrealistische traditie met een extra laag technische precisie die hem in het rijtje deed plaatsen van eerdere Amerikaanse kunstenaars binnen het genre als Paul Cadmus (1904-1999) en Peter Blume (1906-1992).
Connelly was een technisch virtuoos in tempera-illusionistische schilderkunst en toonde nauwgezette details bij het weergeven van objecten. Hij werd dan ook erg gewaardeerd om zijn oog voor detail en de manier waarop hij speelde met perceptie, waardoor de grenzen tussen werkelijkheid en illusie vervagen. Zijn werken bevatten vaak hyperrealistische voorstellingen, die de kijker uitnodigen om de aard van wat ze zagen te heroverwegen. Connelly bekeek het alledaagse door een hyperrealistische en vaak mysterieuze lens.
Hij signeerde zijn werken steeds met BRIAN in drukletters en het jaartal in Romeinse cijfers.
Oeuvre Connelly heeft geëxperimenteerd met schilderen, tekenen en textielkunst. Hij schilderde vooral met olieverf, tempera en caseïneverf met olie glazuur, op paneel en masoniet. Sommige van zijn werken werden uitgevoerd op papier of doek. Hij maakte ook een aantal aquarels.
Zijn oeuvre omvat fantasierijke, illusionistische landschappen, werken met Tiffany-glas in de hoofdrol, Trompe-l'oeil-stillevens van onder meer zonnebloemen en diverse fruitsoorten, alsook portretten van vrienden.
Connelly was een gepassioneerd tuinier en kweekte exotische planten als hobby. Hij liet de planten een rol spelen in sommige van zijn schilderijen. Connelly’s stelling was: als je één blad kunt schilderen, kun je de wereld schilderen.
Commerciële opdrachten In de periode 1952-1954 kreeg Connelly bredere erkenning als commercieel illustrator.
Begin jaren 50 kreeg hij via Associated American Artists (AAA) de opdracht om advertenties te schilderen voor De Beers Diamonds, een van de grootste diamantproducenten ter wereld. Dankzij de advertenties werden de schilderijen Wedding Day (1952), Day to Remember (1952), Memory of Love (1953), Lifetime of Love (1953), Garden of Dreams (1953) en Song of Love (1954) bekend bij een groter publiek.LIFE Magazine, 6 juli 1953, Vol. 35, Nr. 1, Connelly’s Garden of Dreams, p.73, geraadpleegd op 14 juni 2025Advertisement for DeBeers featuring Brian Connelly's Memory of Love, Marianna Kistler Beach Museum of Art, geraadpleegd op 17 juni 2025
Zijn illustraties leverde hem een prijs op van de Art Directors Club of New York. Het succes resulteerde eveneens in opdrachten van Fortune, interieur- en tuinmagazines (waaronder "House Beautiful" en "House and Garden") en een magazine van Bromeliad Society, een tijdschrift over botanische planten.
In augustus 1952 haalde Connelly de frontcover van de speciale editie “Canada, the Businessman’s Country” van het tijdschrift Fortune. Het schilderij betrof een realistische weergave van een esdoornblad. Aangezien de Fortune-editie over Canada ging, koos Connelly een esdoornblad, het nationaal symbool van Canada, als onderwerp.Fortune Magazine, vrijdag 15 januari 2021 Fortune, augustus 1952, Brian Connely front cover, geraadpleegd op 16 juni 2025.
Illusionistische werken De kern van zijn oeuvre betreft zijn illusionistische en tromp l'oeil schilderijen. Tot zijn bekendste werken behoren: Tiffany Landscape (1950), Attraction (1951), Spectrum (1952), Golf Magic (1953), A Night Garden (1956) en The Gates of Paradise (1960).
Tiffany Landscape (1950)
Connelly was een groot verzamelaar van Tiffany Glas. De transparante en reflecterende eigenschappen van het glas intrigeerden de schilder.
Tiffany Glas vormde dan ook een inspiratiebron voor bepaalde schilderijen van Connelly, zoals het schilderij Tiffany Landscape uit 1950 waarop hij een park uitbeeldde waarbij klassieke bomen afgewisseld worden met Tiffany lampen, zoals een 'Wisteria' Table Lamp (met blauwe en groene bladeren), de Magnolia Tiffany vloerlamp en een peony hanglamp van Tiffany (met rode, oranje, gele en groenen tinten), die de vorm aannemen van bomen.Tiffany Landscape (1950), mutualart.com, geraadpleegd op 17 juni 2025Tiffany Favrile Glass, A Collection formed by James Coats and the Late Brian Connelly of New York, geraadpleegd op 17 juni 2025
Attraction (1950)
Begin jaren vijftig vond een bescheiden opleving plaats van de trompe l'oeil-schilderkunst. Naast Peter Blume’s Crucifixion trok zo Brian Connelly de aandacht met zijn werk Attraction uit 1950.
Dit donker trompe l’oeil schilderij laat een gebroken raam zien met wormgaten en allerlei insecten, waaronder vliegen en vlinders. Dit werk op paneel, met olieverf en tempera, behoort tot de collectie van het Art Institute of Chicago. Attraction was onderdeel van diverse tentoonstellingen van het Art Institute (1951 en 1959-1960) en werd ook tentoongesteld in Springfield Illinois (1953), in het Dallas Museum of Art (1953), het Museum of Fine Arts in Santa Barbara, California (1954) en het Lake Forest College in Illinois (1957)."Attraction", 1950, Art Institute of Chicago, artic.edu, geraadpleegd op 17 juni 2025
Spectrum (1952)
In 1952 werd Connelly de jongste kunstenaar die de publieksprijs won op de “Pittsburgh International Exhibition of Contemporary Painting” voor het schilderij “Spectrum”.Pictures on Exhibit, Volume 15, 1952, Pictures Publishing Company, geraadpleegd op 17 juni 2025
Dit vierdelige, zestien panelen tellende schilderij van een renaissancehospice in Bonn, Duitsland, ontvouwt zich en toont dezelfde scène in vier verschillende kleurenpaletten, alsof het een wisselend daglicht of veranderende seizoenen oproept: een gele lente, de roodoranje hitte van de zomer, het koele blauw van de herfst en een grijze winterdageraad.
Connelly legde met Spectrum de barsten in de alledaagse realiteit vast, waar het gewone, al is het maar voor even, wordt getransformeerd tot iets buitengewoons, te fantastisch om echt te zijn. Tegelijkertijd probeerde Connelly historische artistieke principes te synthetiseren met de bekommernissen van het avant-garde modernisme. Dit kinetische polyptiek, met de gepatenteerde scharnierende panelen, onderzoekt kleur en het menselijk zicht, net als de color field schilderijen van Barnett Newman en Mark Rothko, die ook in diezelfde jaren ontstonden.
Het werk maakt deel uit van de collectie van het Southern Alleghenies Museum of Art in Loretto, Pennsylvania.
Golf Magic (1953)
In opdracht van de galerij Associated American Artists (AAA) ontwierp Connelly begin jaren 50 enkele textielkunstwerken: de keukenschort "Golf Magic” en “Marbles”. Grand Wood en Anton Refregier waren andere kunstschilders waarvan ontwerpen werden gebruikt.
In 1952 ging AAA joint ventures aan met textiel- en keramiekfabrikanten om "moderne" huishoudelijke artikelen te creëren. Tussen 1952 en 1957 breidde de AAA hun merchandisingtheorieën uit naar het ontwerpen van stoffen voor zowel de kleding- als de interieurmarkt. Deze stoffen, waarvan de meeste gesigneerd en gedateerd waren, werden bij hun introductie geprezen door krantenartikelen, en kledingtijdschriften – zowel voor het publiek als voor de vakhandel.The Associated American Artists: Textile Art for the Masses The Associated American Artists: Textile Art for the Masses, 2002, Karen Herbaugh Oregon State University, geraadpleegd op 17 juni 2025
Golf Magic werd in 1953 door Connelly ontworpen voor de "Signature Fabrics"-collectie van AAA die instond voor de productie van het gezeefdrukte textiel. Het werd onder meer gedragen door Jerry Stiller als Wilbur Turnblad in de originele John Waters-film 'Hairspray' (1988).
Het “trompe-l'oeil”-ontwerp van Golf Magic, toonde een motief van realistisch afgebeelde golfballen met scherpe schaduwen op een felgele achtergrond. Een variant met een felrode achtergrond verscheen eveneens in 1953.Cora Ginsburg LLC, A Catalogue of 20th & 21st century costume & textiles 2017, p. 9/17, Brian Connelly’s Golf Magic, 1953 Met het grafische motief van dezelfde golfbal, die eindeloos lijkt te worden herhaald, verwees Connelly naar ideeën over massaproductie, consumentisme en populaire cultuur. “Golf Magic” riep de belangrijkste kenmerken op van popart.Featured Object: Golf Magic, geraadpleegd op 17 juni 2025
Connely’s Golf Magic vertegenwoordigde mee het begin van de popart in Amerika, de Amerikaanse obsessie met popcultuur die in de jaren 50 begon, en ook het Amerikaanse magisch realisme. Het textiel was niet alleen een ontworpen kunstobject, maar ook een consumptiegoed. Bovendien was het medium, zeefdruk, een drukmethode die snelle reproductie mogelijk maakte, waardoor een grote oplage van het product kon worden geproduceerd.