De Senster is een vroege interactieve robotsculptuur, gemaakt door de Poolse kunstenaar Edward Ihnatowicz. De sculptuur werd in opdracht van Philips gebouwd, om te worden tentoongesteld in het Evoluon in Eindhoven. De Senster was daar te zien in de grote inkomhal, van 1970 tot en met 1974, waarna het werk werd gedemonteerd. De Senster werd eind 2010 gerestaureerd en is daarna opnieuw tentoongesteld.
De Senster wordt beschouwd als de eerste robotsculptuur die door een digitale computer wordt aangestuurd. Het werk is ongeveer 2,5 meter hoog bij de schouder en ongeveer 4,5 meter lang. Het is gemaakt van gelaste stalen buizen en wordt aangestuurd door hydraulische cilinders. De metalen structuur van het werk lijkt op een dier op drie poten, en is voorzien van een lange buigzame nek, zoals een giraf. Toen het werk in de jaren 1970 werd gemaakt en geïnstalleerd, waren er op de 'kop' ervan vier microfoons en twee Doppler-radarsensoren gemonteerd. Deze werden gebruikt om het geluid en de bewegingen van de mensen in de omgeving te detecteren. Een computersysteem (Philips P9201, een kloon van de populaire Honeywell 416) bestuurde de robot. Dit zorgde voor interactief gedrag: de Senster werd aangetrokken door zacht geluid en rustige bewegingen, maar werd afgestoten door harde geluiden en heftige bewegingen. Door de complexe akoestiek van de grote zaal van het Evoluon en het volstrekt onvoorspelbare gedrag van het publiek leken de bewegingen van de Senster een stuk geavanceerder dan de software deed vermoeden. links|alt=Video of the robotic sculpture interacting with people around it|miniatuur| De gereconstrueerde Senster in interactie met het publiek in het Nieuwe Instituut, Rotterdam, maart 2023 Nadat de Senster buiten gebruik was gesteld, stond het stalen frame decennia lang in de open lucht in Colijnsplaat, op het terrein van het bedrijf dat het oorspronkelijk had gebouwd. In 2017 werd het skelet gekocht door de AGH Universiteit voor Wetenschap en Technologie in Krakau. Na een langdurige restauratie werd de Senster opnieuw in gebruik genomen als onderdeel van de 100e opening van het academisch jaar aldaar en werd het werk onderdeel van de collectie van diezelfde universiteit.
Vanwege zijn belang voor de ontwikkeling van de digitale kunst in Nederland is de Senster opgenomen in de Digital Canon of the Netherlands (1960-2000) en werd het werk tentoongesteld tijdens de retrospectieve digitale kunsttentoonstelling REBOOT in 2023-2024 in het Nieuwe Instituut in Rotterdam.
Bronnen, noten en referenties
Externe links
Gedetailleerde informatie over de Senster en andere werken van Edward Ihnatowicz op www.senster.com Informatie over de Philips P9201 en P9202 omgedoopte Honeywell minicomputers, pagina's 101-108
Categorie:Geschiedenis van Eindhoven Categorie:Cultuur in Eindhoven Categorie:Robotica