miniatuur|Rechts, waar het moderne appartementsgebouw staat, stond vroeger De Moriaan. De Moriaan was een dure en exclusieve herberg in Maassluis. Het gebouw stond aan de Haven 2, waar de Stadshuiskade en de Zuiddijk samenkomen, niet ver van het Oude stadhuis. Het bestond in ieder geval al in 1610.

Karakteristiek aan de herberg was het beeld van een Moor op de voorgevel. Dit beeld bestaat nog steeds en bevindt zich nu aan de gevel van Café De Moriaan in Maassluis.

De Moriaan trok in haar eerste eeuwen voornamelijk mensen aan die reisden tussen Den Haag en Brielle of mensen die naar Hellevoetsluis reisden om een schip naar het buitenland te nemen.

De herberg heeft in haar geschiedenis meerdere nevenfuncties vervuld, waaronder vergadercentrum, muziekpodium, koffiehuis, postkantoor en veiling. Later is de herberg onder andere een logement, hotel en café-restaurant geweest, tot aan de sluiting en sloop ervan in 1939.

Naamgeving

De naam is een oude term voor neger en de naam 'moriaan' werd vroeger veel gebruikt voor herbergen, en verwijst meestal naar Balthasar: een van de Drie Koningen uit het Oosten, die van ver kwam om Jezus van Nazareth te bezoeken.

Volgens een volksverhaal zou de naam Moriaan van een Ethiopische missionaris vandaan komen die in Maassluis aanspoelde en een opwekkingsbeweging begon.

Geschiedenis

16e en 17e eeuw

Op de locatie van de Moriaan stond in de 14e eeuw al een herberg en er zijn verwijzingen tijdens het gevangenschap van Filips van Marnix van Sint-Aldegonde naar een herberg in 1573. Mogelijk was dit De Moriaan of haar voorloper onder een andere naam. De oudste verwijzing naar De Moriaan komt uit 1610 in de Kerkarchieven van Maassluis. Daar wordt aangegeven dat de aanbestedingen voor de werkzaamheden van de kerk hier werden gehouden.Mastenbroek, T. I. Kerkelijke Geschiedenis voor 1629 De Groote Kerk te Maassluis 1639-1939 pag. 17 gearchiveerd via Delpher

miniatuur|Intocht van stadhouder Willem IV in Maassluis door Cornelis Pronk (1691-1759) In de 17e en begin 18e eeuw bezochten vele stadhouders Maasluis, zoals Maurits van Oranje in 1616, Frederik Hendrik van Oranje in 1632 en in 1642, Willem II van Oranje in 1641, Willem III van Oranje in 1660 en in 1688 en Willem IV van Oranje-Nassau in 1734, en zij maakten vaak gebruik van de diensten van deze herberg.

Een anekdote uit 1676 verhaalt van een poging om de Protestant Jean-François Paul, heer van Serdan, naar Parijs te ontvoeren omdat hij meewerkte aan een moordkomplot tegen Lodewijk XIV. De Franse soldaten die verantwoordelijk voor deze ontvoering zouden zijn, kwamen eerst samen in De Moriaan, waar kastelein Engel van der Valck getuige van was. Zij werden gearresteerd.Sypesteyn, Cornelius Ascanius van Historische schetsen pag. 145 1891 gearchiveerd via Google Books

18e eeuw In de 18e eeuw bleef de herberg een trekpleister voor de elite. In december 1728 bezocht Frederik van Groot-Brittannië, prins van Wales De Moriaan. Hij was incognito en vermomde zich als een Duitse edelman.In 1737 bezocht prinses Luise Dorothea, de vrouw van Frederik III van Saksen-Gotha-Altenburg, Maassluis, om verder te trekken richting Hellevoetsluis. Zij liet een deel van haar hofhouding achter in De Moriaan, waaronder de diplomaat (niet de schrijver) Horatio Walpole, 1e Baron van Walpole. Europische Mercurius Volume 39 pag. 198 1727 gearchiveerd via Google BooksMaaslandsluys Leydse courant pag. 1 07-05-1736 gearchiveerd via Delpher

In datzelfde jaar wordt de herberg gerenoveerd en schrijft de Maassluisse dichter Pieter Schim een lofdicht aan de verneude herberg de Moorjaen van ene C. van Linden, genaamd De Herbergzaemheit Gekroont:

De eigenaar in deze periode was Cornelis van der Linden, toen de burgemeester van Maassluis. De herberg had in deze periode 15 slaapplaatsen, waarvan negen ledikanten en een aparte blauwe ledikantenkamer en de rest bedsteden waren.Dibbits, H.C.; Doelman, E. Bedden en Beddegoed lapen op het platteland. Boedelbeschrijvingen uit Maassluis (1665-1900) en Maasland (1730-1900) pag. 7 1993 gearchiveerd via KNAW In 1766 was Van der Linden niet meer de eigenaar, want het pand, plus stal werd verhuurd in 1764 aan Hendrik Stoffeling.Resolutien van Holland pag. 107 1766 gearchiveerd via Google BooksDibbits, H.C. De boedelbeschrijving van Kornelis van Linden en Elisabeth van Kranenburg (1762) Vertrouwd bezit. Materiële cultuur in Doesburg en Maassluis, 1650-1800 pag. 342 gearchiveerd via KNAW Stoffeling was kastelein in de jaren 70 en is toen gevlucht voor zijn schuldeisers, waarbij hij zijn sleutels netjes op de toonbank achter liet.

Willem V van Oranje-Nassau overnachtte meerdere keren in de herberg. Hij bezocht de stad in 1768, waar hij van het dorpsbestuur een weelderige maaltijd kreeg in van 452 gulden, wat in die tijd twee maal het jaarinkomen van een zeeman was. In 1772, toen hij in de herberg verbleef, groette hij de menigte vanachter een open raam in de Grote Kamer. Hij wenste het dorp welstand toe en een goede haringvangst.Maassluis, den 14 juny Rotterdamse courant pag. 2 16-06-1772 gearchiveerd via Delpher

19e en 20e eeuw miniatuur|Het enige overblijfsel van De Moriaan is de Morenkop die aan de gevel van café De Moriaan hangt Toen Nederland bevrijd werd van de Franse overheersing, proclameerde de magistraat op 13 december 1813 van het balkon van de Moriaan het nieuwe bewind aan.Alta, D.Y. Maassluis pag. 37 1924 gearchiveerd via Delpher In 1826 kwamen Logement De Moriaan, samen met koetshuizen en stallen, te koop te staan.Logement De Moriaan Opregte Haarlemsche Courant pag. 8 04-04-1826 geachiveerd via Delpher In 1884 wordt de eigenaar opgelicht door een Duits-Poolse oplichter genaamd Jozef Zons voor een bedrag van 130 gulden.Binnenland Nieuwe Brielsche Courant 11-09-1884 gearchiveerd via Streekarchief Voorne-Putten

Vanaf 1892 noemde De Moriaan zichzelf geen logement meer maar een hotel, wat betekende dat er minder vermogende gasten verbleven.Binnenland Nieuwe Brielsche Courant pag. 6 06-03-1892 gearchiveerd via Streekarchief Voorne-Putten In 1896 werd De Moriaan verbouwt en gemoderniseerd, voornamelijk het marmer, steenwerk en sanitair. Het hotel presenteerde zichzelf vanaf toen naast hotel ook als een café-restaurant.Hotel Café-Restaurant, De Moriaan, Maassluis Het nieuws van den dag : kleine courant pag. 8 24-09-1896 gearchiveerd via DelpherAfloop van Aanbestedingen Maasluis Architectura; orgaan van het Genootschap Architectura et Amicitia, pag. 150 jrg 4, 09-05-1896 gearchiveerd via Delpher

Circa 1909 liet J.J.H. Frison een Vereenigingsgebouw aan Zuid bouwen, dat via de tuin aangesloten werd op De Moriaan. De zaal werd gebruikt voor bijeenkomsten, toneel, lezingen en muziek.Binnenland Maassluis, 17 dec Westlandsche courant pag. 2 18-12-1909 gearchiveerd via Delpher In 1936 werd De Moriaan verkocht. De Telegraaf schreef een eulogie aan De Moriaan.Historisch hotel te Maassluis is ten doode gedoemd. De Telegraaf pag. 3 13-03-1936 gearchiveerd via Delpher Het jaar daarop werd bekendgemaakt dat De Moriaan gesloopt zou worden, samen met het verenigingsgebouw, om het nieuwe raadhuis te bouwen. Dit betekende het einde van het enige hotel in Maassluis.Historisch Gebouw uit den Tijd van de Prinsen van Oranje De Dordrechtsche Courant pag. 8 09-12-1937 gearchiveerd via Regionaal Archief Dordrecht Door het aanbreken van de Tweede Wereldoorlog werd het raadhuis echter nooit gebouwd.

Het enige overblijfsel was de Morenkop. Deze werd meegenomen naar de nieuwe locatie van Hotel-Restaurant De Moriaan aan Haven 29, het voormalige café Bellevue.Sigal, M.C. Hoofdstuk XX gevels en gevelsteenen pag. 167 De drie Maassteden Schiedam, Vlaardingen, Maassluis 1948 gearchiveerd via Delpher De Put, zoals de locatie in de volksmond werd genoemd, bleef jaren lang leeg staan, hoewel elk jaar de locatie tijdens de Maassluise Vakantieweek werd gebruikt om er een tribune op te zetten.'t Hart, Maarten Gedeelte 1. Mozart en de anderen pag. 1 voorbeeld via Google Books In 1984 werd er een appartementsgebouw neergezet in De Put.

Categorie:Voormalig hotel Categorie:Verdwenen bouwwerk in Nederland Categorie:Voormalig bouwwerk in Zuid-Holland Categorie:Bouwwerk in Maassluis