Pearl Jam is een Amerikaanse rockband uit Seattle. De band werd opgericht in 1990 en bestaat uit zanger en gitarist Eddie Vedder, bassist Jeff Ament, drummer Matt Cameron en de gitaristen Stone Gossard en Mike McCready. Sinds 2002 is toetsenist Kenneth "Boom" Gaspar toerlid.
In de begintijd werd de muziek van de band als 'grunge' bestempeld zoals ook andere bands uit Seattle als Nirvana, Alice in Chains en Soundgarden aan grunge werden gekoppeld. Later werd Pearl Jam steeds vaker geassocieerd met classic rock, alternatieve rock en mainstream rock. Vijf albums van de band bereikten de eerste plaats in de Amerikaanse Billboard 200. De band behoort tot de bestverkopende rockbands ter wereld en heeft meer dan 100 miljoen albums verkocht. Pearl Jam is in de Verenigde Staten de best verkopende rockband die na 1990 is opgericht.Top-selling rock bands of all time Vooral zanger Eddie Vedder is een muzikale beroemdheid en wordt door Rolling Stone magazine een "superstar frontman" genoemd.
De band werd vooral bekend door de eerste drie albums. Ten (1991), Vs. (1993) en Vitalogy (1994). Ten bevat enkele van de meest bekende nummers van de band zoals Alive, Jeremy, Even Flow en Black. Van Pearl Jam worden deze nummers het meest afgespeeld op Spotify. Black staat op nummer zes van de NPO Radio2 Top 2000 in 2025. Het album Ten stond 300 weken in de Amerikaanse Billboard 200. In 2013 was Ten meer dan 10 miljoen keer verkocht in de Verenigde Staten. Dat was de 22e keer dat dit voor een album gebeurde sinds 1991.
Vs. was destijds het snelst verkopende album aller tijden en bevat nummers als Daughter, Go, Animal en Dissident. Andere nummers uit die periode die de band veel live speelt zijn Yellow Ledbetter, Porch, Corduroy, Better Man, Elderly Woman Behind The Counter In A Small Town en Rearviewmirror.. Het bekendste nummer dat Pearl Jam voor een film werd gebruikt komt ook uit begin jaren 90: State of Love and Trust.
De band ging zich al snel na het succes van Ten verzetten tegen de eigen populariteit, weigerde jarenlang om nieuwe videoclips te maken (mede als protest tegen MTV), ging een gevecht aan met Ticketmaster en experimenteerde met en vanaf Vitalogy met de eigen muziek. De albums kregen na midden jaren 90 dan ook minder publiciteit en werden minder verkocht. In de jaren erna lag de nadruk vooral op grote tournees door de Verenigde Staten, Europa en de landen rond de Grote Oceaan.
Met het album Pearl Jam uit 2006 kwam de band ook weer bij een groter publiek in het vizier en behaalde als hoogste notering een tweede plaats in Nederland. De albums Backspacer (2009) en Lightning Bolt (2013) behaalden een derde plaats. Succesvolle nummers van deze albums waren "Just Breathe" en "Sirens". In maart 2020 werd het elfde studioalbum Gigaton uitgegeven dat de tweede plek bereikte in de Nederlandse Album Top 100. In april 2024 kwam Dark Matter uit dat ook een tweede plek behaalde in deze lijst.
Geschiedenis 1990: oprichting en eerste bezetting Na de dood van zanger Andrew Wood in 1990 viel zijn band Mother Love Bone uiteen. De gitarist van die band, Stone Gossard, schreef daarop zijn gevoelens min of meer van zich af. Hij had ooit een jonge Mike McCready in een band genaamd Shadow zien spelen en was destijds daarvan onder de indruk. Beiden begonnen gezamenlijk te oefenen en McCready bracht Jeff Ament weer in contact met Gossard.
Nu moesten nog een zanger en een drummer worden gevonden. Gossard, Ament en McCready stelden een demotape met vijf nummers op. Jack Irons (ex-drummer van Red Hot Chili Peppers) kreeg de demotape om te zien of hij interesse had in de positie van drummer en hij mocht de demotape aan elke zanger doorgeven die hij geschikt achtte. Jack Irons sloeg het aanbod af om drummer te worden maar gaf de demotape aan zijn vriend, de zanger in de band Bad Radio uit San Diego, Edward Louis Severson III. Severson had zich al de naam Vedder aangemeten (de achternaam van zijn moeder). Eddie Vedder schreef teksten voor drie nummers (Alive, Once en Footsteps), de Mamasan-trilogie, en stuurde alles vanuit San Diego terug naar Seattle.
Ament en Gossard waren erg onder de indruk van wat zij hoorden en belden Vedder op met het verzoek of hij meteen naar Seattle kon afreizen. Vedder ging met een van de volgende vluchten naar Seattle in een zomers tenue. Bij aankomst in Seattle kreeg hij een bruin corduroyjasje van Gossard omdat het veel te koud was (het jasje zou later zeer bekend worden). In Dave Krusen werd de drummer gevonden en was de band compleet.
Vedder, Ament, Gossard en McCready hebben sinds 1990 altijd in Pearl Jam gespeeld. Alleen de positie van drummer is aan veranderingen onderhevig geweest. Dave Krusen was de drummer tot mei 1991 en speelt op de cd Ten. Vanwege een alcoholprobleem werd Krusen ontslagen. Matt Chamberlain nam het over en is te zien op de videoclip van "Alive". Hij stapte echter al snel over naar de huisband van Saturday Night Live en stelde zijn vriend Dave Abbruzzese als opvolger voor. Abbruzzese werd de bekendste drummer van Pearl Jam omdat hij tijdens de jaren (1991-1994) speelde dat de aandacht voor de band grote vormen aannam. Jack Irons, die Vedder had geïntroduceerd, volgde Abbruzzese in 1994 op en speelde nog enkele nummers in voor de cd Vitalogy. In maart 1998 was Jack Irons het toeren zat en werd hij opgevolgd door Matt Cameron (ex-Soundgarden). Cameron is de huidige drummer van Pearl Jam en daarmee de langstzittende drummer. Kenneth "Boom" Gaspar is sinds 2002 als toetsenist bij de band aangesloten.
Op 22 oktober 1990 gaf de band onder de naam Mookie Blaylock het eerste optreden voor enkele tientallen bezoekers in de Off Ramp club in Seattle. De band bestond toen pas zes dagen. Mookie Blaylock was de bijnaam van de bekende basketballer Daron Oshay "Mookie" Blaylock met rugnummer 10, waarnaar het latere album Ten werd vernoemd. Hierna volgden diverse kleine optredens, soms in het voorprogramma van Alice in Chains, en wordt een platencontract bij Epic getekend.
1991-1994: van Ten tot de dood van Kurt Cobain In januari 1991 nam de band meerdere demo-nummers op in de London Bridge-studio in Seattle met producent Rick Parashar. De opname van "Alive" zou uiteindelijk het album Ten halen, waaraan later een gitaarsaldo van McCready werd toegevoegd. In maart 1991 veranderde de band haar naam in Pearl Jam. Jeff Ament stelde Pearl voor als naam waaraan 'Jam' (in de zin van uitgesponnen muziekstuk) werd toegevoegd. Ze waren geïnspireerd geraakt bij een optreden van Neil Young.
In diezelfde maand begonnen in Seattle de opnamen voor Ten, dat in augustus 1991 werd uitgegeven - een maand voordat het Nirvana-album Nevermind uitkwam. In april 1991 werd het album Temple of the Dog uitgegeven en in augustus werd het grootste gedeelte van de videoclip Alive geschoten. Vanaf augustus 1991 speelde Pearl Jam met drummer Dave Abbruzzese (hij verving Matt Chamberlain, die net Krusen had opgevolgd). Aan het eind van 1991 was Pearl Jam het voorprogramma van The Red Hot Chili Peppers, The Smashing Pumpkins en Nirvana. In oktober 1991 werd met regisseur Chris Cuffaro een videoclip voor "Jeremy" geschoten, die echter door platenmaatschappij Epic werd afgewezen. In januari 1992 werden opnamen geschoten voor de videoclip van Even Flow.
Op dat moment was Ten ongeveer 250.000 keer verkocht in de Verenigde Staten, een stuk minder dan albums van bands als Nirvana en Soundgarden, en werd de videoclip van Alive regelmatig door MTV vertoond. In februari 1992 begon Pearl Jam aan de eerste Europese tournee met optredens voor BBC TV en in Nederland. Meteen bij terugkomst in de Verenigde Staten gaf de band een optreden voor MTV Unplugged en trad hij op tijdens Saturday Night Live.
In deze periode haalde Nirvana-zanger Kurt Cobain in een interview met het Amerikaanse muziekblad Rolling Stone uit naar Pearl Jam, waarbij hij deze een 'corporate band' noemde: een vanachter een bureau gevormde band om commercieel in te springen op de opkomst van de alternatieve rockmuziek. Ten was volgens Cobain geen alternatief album omdat er veel gitaarsolo's op staan. Het zorgde voor een vete tussen de fans van beide bands, hoewel Cobain en Eddie Vedder al snel vrede sloten. Jaren later zei Eddie Vedder dat beiden een 'slow dance' deden tijdens het optreden van Eric Clapton bij de 1992 MTV Video Music Awards. Hierover zegt hij in 1992: "Kurt Cobain and I made up the other night". In 1994 noemde Cobain de zanger van Pearl Jam "a good guy". Maar Pearl Jam kreeg meer kritiek te verwerken. Het Britse muziekblad NME schreef dat Pearl Jam bezig was met "proberen geld te stelen uit de zakken van alternatieve jongeren". Kim Thayil van Soundgarden zei over het eerste optreden dat hij van Pearl Jam zag: "Ik ben nogal cynisch over deze jongens die hun armen gekruist houden als ze zingen. Maar er waren ook liedjes die Eddie zong die de rillingen over mijn rug deden lopen."
In juni 1992 kwam Pearl Jam opnieuw naar Europa maar ditmaal niet meer als onbekende band. Op 8 juni 1992 speelde de band op Pinkpop. Drie dagen eerder nam de band deel aan een festival in Neurenberg en op 26 juni 1992 op het Roskilde Festival in Denemarken. In deze weken werd de officiële videoclip van Jeremy geschoten met director Mark Pellington en werd de soundtrack van Singles, een film over de grunge-scène in Seattle, uitgegeven. Bandleden van Pearl Jam (Ament, Gossard en Vedder) spelen een kleine rol, en de nummers State of Love and Trust en Breath staan op de soundtrack van de film. De opnamen met de bandleden van Pearl Jam werden gemaakt toen de band nog Mookie Blaylock heet.
Pearl Jam was inmiddels een grote band in de Verenigde Staten geworden en het album Ten steeg (een jaar na de uitgave) naar de tweede plek in de Billboard 200. Het kwam daar in 1992 nog enkele malen terecht maar kon niet het debuutalbum Some Gave All van Billy Ray Cyrus van de eerste plek stoten (dit stond 17 weken achter elkaar op de eerste plek). Ten zou in totaal meer dan twee jaar in de Amerikaanse hitlijsten blijven staan.
In de zomermaanden van 1992 toerde Pearl Jam met Lollapalooza door de Verenigde Staten. In augustus 1992 werd de videoclip van het nummer Jeremy uitgegeven, die vaak op MTV werd vertoond en een jaar later werd bekroond met vier MTV Video Music Awards. Pearl Jam gaf op 10 september 1992 een berucht mini-optreden tijdens MTV Premiere Party van de film Singles. De band had het duidelijk niet naar de zin en rebelleerde openlijk. In de film PJ20 uit 2011 bevestigen de bandleden ze dat ze onder commerciële druk moesten optreden. Voor de band was dit het moment om vaker 'nee' te gaan zeggen. Het hoogtepunt voor de band deze maand was het gratis openluchtconcert Drop in the Park op 20 september 1992 in Magnuson Park in Seattle. Een poging om eerder dat jaar een groot openluchtconcert in de thuisstad te geven werd door lokale autoriteiten tegengegaan.
De Amerikaanse Billboard 200 stond inmiddels vol met muziek uit Seattle: het album Mother Love Bone van Mother Love Bone, het album Temple of the Dog van de gelijknamige band, Ten van Pearl Jam, Nevermind van Nirvana, de soundtrack van de film Singles en Dirt van Alice in Chains. Ook Soundgarden en Alice in Chains braken in die periode door.