thumb|upright=1.5|Tandstamcellen. GMSCs: Tandvleesstamcellen. thumb|upright=1.5|Microscopische beelden van tandvleesfibroblasten (GF's) en tandvleesstamcellen (GSCs), geïsoleerd na 1 en 3 weken explantatie en enzymatische afbraak. Tandvleesstamcellen zijn mesenchymatische stamcellen in het mesenchym van het tandvlees en werden voor het eerst geïsoleerd in 2009. Tandvleesstamcellen zijn gemakkelijk te isoleren, hebben immunomodulerende en ontstekingsremmende functies en kunnen multipotente differentiatie ondergaan en zo bijvoorbeeld adipocyten, odontoblasten en osteoblasten vormen.Zhao, J., Zhou, YH., Zhao, YQ. et al. Oral cavity-derived stem cells and preclinical models of jaw-bone defects for bone tissue engineering. Stem Cell Res Ther 14, 39 (2023). Tandvleesstamcel hebben ook het potentieel om te transdifferentiëren naar ectodermale en endodermale cellijnen, zoals zenuwcellen, keratinocyten en endotheelcellen onder gedefinieerde inductieomstandigheden. Kim D, Lee AE, Xu Q, Zhang Q and Le AD (2021) Gingiva-Derived Mesenchymal Stem Cells: Potential Application in Tissue Engineering and Regenerative Medicine - A Comprehensive Review. Front. Immunol. 12:667221.
Tandvleesstamcellen brengen mesenchymmarkers CD166, CD146, CD106, CD105, CD90, CD73, CD44 en CD29 tot expressie.
De belangrijkste bron van tandvleesstamcellen bij mensen is het tandvleesweefsel van de lamina propria. Ook is het geïsoleerd uit tandvleesweefsel van muizen. Tandvleesstamcellen worden verkregen door enzymatische afbraak.
Sommige studies hebben zich gericht op de mogelijkheden van osteogene differentiatie en botweefselvorming door tandvleesstamcellen. Dong en collega's kweekten tandvleesstamcellen gedurende 35 dagen onder osteogene omstandigheden; ze vonden een sterk osteogeen potentieel met een sterke afzetting van mineralen, zoals blijkt uit ARS-kleuring (Alizarinerood S). Zhang en collega's ontdekten ook dat tandvleesstamcellen ARS-gekleurde positieve noduli konden vormen na 4 weken osteogenese-inductie. Tandvleesstamcellen vertoonden een gemiddeld potentieel van osteogene en adipogene differentiatie in vergelijking met paradontale ligamentstamcellen en tandpulpastamcellen.
Tandvleesstamcellen kunnen de genezing van schedeldefecten en mandibulaire wonden bevorderen. Histomorfologie en fluorescentiebeeldvorming lieten ook zien dat het vers gevormde bot in de genezende weefsels afkomstig was van tandvleesstamcellen. Tandvleesstamcellen konden dus niet alleen ectopische osteogenese uitvoeren, maar bevorderden ook de genezing van kaakdefecten. Bovendien kunnen tandvleesstamcellen osteogenese stimuleren door immuuncellen te moduleren. Zhao et al. ontdekten dat tandvleesstamcellen MC3T3-E1-cellen (MC3T3 is een osteoblastvoorlopercellijn afkomstig van het schedeldak van de huismuis.Kodama H. A., Amagai Y., Sudo H., Kasai S., Yamamoto S. Establishment of a clonal osteogenic cell line from newborn mouse calvaria. Jpn J Oral Biol. 1981. Oct;23(4):899-901.) kunnen stimuleren om te differentiëren tot osteoblasten door de functie van geactiveerde T-cellen te remmen door IL-10 up te reguleren en TNF-α en IL-1β down te reguleren. Bovendien kunnen tandvleesstamcellen worden ingezet om parodontaal weefsel te regenereren, wat kan leiden tot de heropbouw van parodontale ligamenten, bot en cement in gebieden met parodontale defecten.
Naast botvorming worden tandvleesstamcellen ook gebruikt om tandvleesweefsel te genereren. Sommige wetenschappers hebben ontdekt dat tandvleesstamcellen die uit ontstoken tandvleesweefsel worden gescheiden, in vitro hetzelfde vermogen tot adipogene, osteogene en chondrogene differentiatie hebben als gezond tandvleesweefsel en hetzelfde vermogen om bindweefselachtige structuren te vormen die vergelijkbaar zijn met normaal tandvlees.
Categorie:Gebit Categorie:Cel