Energie in het OV is een Nederlands samenwerkings- en kennisplatform dat onderzoekt hoe de elektriciteitsinfrastructuur van tram- en metronetten kan worden ingezet om netcongestie te verlichten en de energietransitie te ondersteunen. Het initiatief is zichtbaar in de regio Rotterdam–Den Haag en omvat projecten in samenwerking met onder meer vervoerders RET en HTM en de Metropoolregio Rotterdam Den Haag (MRDH).
Ontstaan Op 9 september 2023 vond in Groningen een congres plaats over de rol van het openbaar vervoer in de energietransitie, georganiseerd onder de noemer Energie in het OV. Het congres, met bijdragen van onder anderen de Groningse wethouder van verkeer en Qbuzz-directeur Gerrit Spijksma, werd gezien als startpunt voor de beweging om de elektriciteitsnetten van het OV in te zetten voor flexibiliteit en netverlichting. Vanuit dit draagvlak groeide Energie in het OV uit tot een structureel samenwerkingsinitiatief.
Missie De missie van Energie in het OV is het slim inzetten van de elektriciteitsnetwerken van het openbaar vervoer om bij te dragen aan het oplossen van netcongestie. Volgens de initiatiefnemers kan deze aanpak direct worden toegepast en kan zo worden voorkomen dat hoge investeringen in extra netcapaciteit noodzakelijk zijn.
Achtergrond Nederland kampt met netcongestie als gevolg van groeiend elektriciteitsverbruik en de integratie van hernieuwbare bronnen. Overheden en publieke organisaties verkennen daarom manieren om bestaande netten slimmer te gebruiken en flexibel vermogen te ontsluiten. Binnen die context wordt ook gekeken naar de elektriciteitsinfrastructuur van OV-bedrijven (zoals HTM en RET) om piekbelasting te verminderen, remenergie op te slaan en onbenutte capaciteit in daluren te benutten.
Ontwikkeling Energie in het OV ontstond als informeel samenwerkingsverband met een voortrekkersrol voor Strukton Rail Nederland. In mei 2024 werd tijdens het Congres Laadinfra gepleit voor de oprichting van een landelijke uitvoeringsorganisatie om het meervoudig gebruik van OV-energiesystemen te coördineren, onder regie van het ministerie van Economische Zaken en Klimaat en in nauwe samenwerking met OV- en netbeheerpartijen. In 2025 meldde EOV dat de MRDH het voortouw neemt bij projecten rond OV en energietransitie in de regio, waarbij activiteiten van RET en HTM worden opgeschaald.
Activiteiten en projecten Energiebank (Rotterdam) In december 2024 werd in Rotterdam de eerste OV Energiebank geplaatst aan de Veemstraat. Het gaat om een verplaatsbaar onderstation op basis van batterijopslag, bedoeld om de stroomvoorziening van het tramnet lokaal te versterken zonder zwaardere aansluiting op het net van de regionale netbeheerder. Volgens de betrokken partijen kan de Energiebank dienen als tijdelijke of structurele versterking van het tramnet en in sommige gevallen ook als buffer voor lokale toepassingen (bijvoorbeeld laden buiten piekuren).
Slim energiebeheer en opslag RET onderzoekt het hergebruik van remenergie in het metro- en tramnet, de inzet van energieopslag en het opzetten van hubs voor energieverdeling. In vakpublicaties wordt de aanpak beschreven als een combinatie van bidirectionele omvormers, energiemanagementsystemen en mobiele opslag (waaronder de Energiebank), met als doel piekbelasting te verminderen en flexibiliteit te vergroten.
Organisatie en partners Energie in het OV wordt gepresenteerd als een initiatief van RET, HTM en MRDH, dat samenwerking zoekt met netbeheerders en andere publieke partijen. Daarnaast worden in berichtgeving uit 2024–2025 sectororganisaties genoemd als betrokken kennis- en uitvoeringspartners.
Externe links
Referenties
Categorie:Energie in Nederland Categorie:Organisatie voor duurzame energie Categorie:Openbaar vervoer in Zuid-Holland