Hovedstadens Letbane is een lightraillijn in de Deense regio "Hoofdstad", die bestaat uit de stad Kopenhagen en het omringende deel van het eiland Sjælland. De lijn is eigendom van Ringby-Letbanesamarbejdet, een samenwerkingsverband van gemeenten die door de lijn worden bediend of beïnvloed. Het is de eerste tramlijn in de regio Kopenhagen sinds het sluiten van de tram van Kopenhagen in 1972.
Siemens is gecontracteerd voor levering van het rollend materieel en voor een 'turnkey'-oplossing met elektrificatie, seinen, communicatie, werkplaatsuitrusting en het algemene beheer van het project. De eerste fase van de bouw startte in 2018. De eerste testritten op het traject vonden plaats op 14 augustus 2024. Op 30 oktober 2025 is het eerste deel tussen Rødovre Nord en Ishøj geopend, de opening van het tweede deel vond plaats op 22 augustus 2026. Het aantal passagiers zal naar verwachting in 2031 14 miljoen per jaar zijn.Grand inauguration of the Copenhagen tram, geraadpleegd op 2026-02-18.
Kenmerken thumb|Bus van lijn 300S bij Nordre Ringvej. De lightrail verving bijna deze gehele lijn vervangen Het snelle vervoersnetwerk van Groot-Kopenhagen bestaat uit een metrosysteem dat het stadscentrum, de zuidoostelijke voorsteden en één westelijke voorstad bedient, en een goed ontwikkeld S-Tog-netwerk dat bestaat uit radiale lijnen en één binnenringlijn die relatief dicht bij het stadscentrum ligt. Verder van het stadscentrum wordt het vervoer tussen de radiale lijnen verzorgd met buslijnen.
Aangezien de voorsteden langs de radiale lijnen naar verwachting zullen groeien, is een betere oplossing voor het openbaar vervoer tussen deze voorsteden nodig. Bovendien waren sommige bestemmingen met een potentieel grote reizigersstroom, zoals de Technische Universiteit en twee ziekenhuizen, nog niet rechtstreeks bereikbaar met het openbaar vervoer.
De lijn kruist meerdere S-tog-lijnen en loopt parallel aan, maar net buiten, de grens van de gemeente Kopenhagen. De lijn loopt grotendeels parallel aan de Motorring 3, van Lundtofte Park in het noorden naar Station Ishøj in het zuidwesten, .
Planning Voor de bouw werd de volgende planning vastgesteld: 2011: Samenwerkingsovereenkomst tussen de betrokken gemeenten, de hoofdstadregio en het ministerie van Verkeer 2013: Publicatie van het onderzoeksrapport 2013: Principeakkoord tussen de betrokken gemeenten, de hoofdstadregio en het ministerie 2014: Goedkeuring van de wetten voor de planning en de oprichting van de onderneming 2014: Oprichting van de onderneming Ring 3 Letbane I/S (later Hovedstadens Letbane) 2015: Uitvoeringsvoorstel 2016: Vaststelling van het bouwrecht voor de lijn die dan officieel Hovedstadens Letbane wordt genoemd 2016–2017: Aanbesteding voor bouw- en exploitatieopdrachten 2018 (1e kwartaal): Definitieve goedkeuring van het project door de eigenaar en afronding van de contracten 2018–2020: Grondaankoop 2018: Start van de voorbereidende werkzaamheden, onder meer aan de bestaande bekabeling, rioolwerkzaamheden 2019: Officiële start van de bouw 2022: Start van de aanleg van het spoortraject 2024: Start van proefritten 2025: Opening van het zuidelijke deel van de lijn 2026: Opening van het noordelijke deel van de lijn
Route thumb|Bouw van de halte Lundtofte thumb|Halte bij station Glostrup thumb|Het controle- en onderhoudscentrum in Glostrup Van Lundtofte naar Kongens Lyngby loopt de lijn over onder andere de campus van de Technische Universiteit, wat de aanlegkosten heeft verhoogd. Vanaf station Lyngby volgt de lijn Motorring 3 via Buddinge en station Herlev tot station Glostrup. De lightrail loopt verder via station Vallensbæk naar station Ishøj.
De totale afstand van 28 km wordt in ongeveer 58 minuten afgelegd, wat neerkomt op een gemiddelde snelheid van 30 km/u. De trams vertrekken om de 5 minuten vanaf beide terminals en om de 10 minuten 's avonds, op zondag en op feestdagen.
Haltes In totaal telt de 28 kilometer lange lijn 29 haltes, waarvan zes een overstapverbinding bieden met het S-Tog-netwerk. In Glostrup bevindt zich het 9000 m² grote depot, inclusief controle- en onderhoudscentrum, niet ver van de halte Rødovre Nord. Dit werd op 18 september 2022 opengesteld voor bezichtiging door het publiek. Station Opening Overstap Geschatte cum. reistijd Zuidwaarts Noordwaarts Lundtofte 22 augustus 2026 0 58 Rævehøjvej 22 augustus 2026 1 57 Anker Engelunds Vej DTU 22 augustus 2026 3 55 Akademivej DTU 22 augustus 2026 5 53 Fortunbyen 22 augustus 2026 7 51 Lyngby Centrum (Nærumbanen) 22 augustus 2026 10 48Station Lyngby 22 augustus 2026 11 47 Gammelmosevej 22 augustus 2026 15 43 Station Buddinge 22 augustus 2026 17 41 Gladsaxe Rådhus 22 augustus 2026 18 40 Gladsaxevej 22 augustus 2026 20 38 Gladsaxe Trafikplads 22 augustus 2026 21 37 Dynamovej 22 augustus 2026 23 35 Herlev Hospital 22 augustus 2026 25 33 Herlev Bymidte 22 augustus 2026 27 31 Station Herlev 22 augustus 2026 28 30 Herlev Syd 22 augustus 2026 30 28 Rødovre Nord 26 oktober 2025 31 27 Glostrup Ejby 26 oktober 2025 33 25 Glostrup Nord 26 oktober 2025 36 22 Glostrup Hospital 26 oktober 2025 38 20 Station Glostrup 26 oktober 2025 43 15 Kirkebjerg 26 oktober 2025 46 12 Brøndbyvester 26 oktober 2025 48 10 Delta Park 26 oktober 2025 51 7 Station Vallensbæk 26 oktober 2025 52 6 Strandhaven 26 oktober 2025 54 4 Ishøj Strand 26 oktober 2025 55 3 Station Ishøj 26 oktober 2025 58 0
Voertuigen thumb|Presentatie van de Avenio in 2024 thumb|Interieur In februari 2018 werden 29 Siemens Avenio gelede lagevloertrams van vier wagenbakken (27 basisbestelling en 2 opties) besteld. Het contract omvat het onderhoud gedurende vijftien jaar en opties voor de levering van maximaal 30 trams. De trams moeten zich van de gele bussen, rode S-Tog-treinen en witte metro's onderscheiden als een nieuw en milieuvriendelijk vervoermiddel door de lichtgroene kleur.
De vierdelig gelede trams zijn 36,9 m lang en 2,65 m breed, hebben zes motoren van 100 W en wegen elk ongeveer 48 ton. Ze hebben een capaciteit van 258 personen, van wie 64 op zitplaatsen. Ze zijn gebouwd in de fabriek van Siemens Mobility in Kragujevac, Servië. Ze zijn getest in het Siemens-testcentrum Wegberg-Wildenrath en in het depot in Glostrup, waar ze worden onderhouden.
De instaphoogte is 350 mm boven de rail. De trams hebben een drempelloze instap en een gelijkvloerse doorloop binnenin, met vier zones voor fietsen, kinderwagens en rolstoelen. Ze zijn uitgerust met LCD-informatieschermen.
Financiering en eigendom De lijn is eigendom van Ringby-Letbanesamarbejdet, een samenwerking van het Deense ministerie van Transport, de hoofdstadregio van Denemarken en de gemeenten Lyngby-Taarbæk, Gladsaxe, Herlev, Albertslund (geen station; in Glostrup, grenzend aan Albertslund), Rødovre, Glostrup, Brøndby, Hvidovre (geen station), Vallensbæk, Ishøj en Høje-Taastrup (geen station). De Deense staat drpeg 40% bij aan de bouw, maar trok zich in 2018 terug. De bijdrage van de gemeenten is 34%, die van de hoofdstadregio 26%.
Het totale budget voor de lijn is 5,3 miljard Deense kronen (ongeveer 710 miljoen euro), waarvan 3,75 miljard Deense kronen (± 500 miljoen euro) voor de aanleg. In maart 2013 werd een eerste onderzoek gepubliceerd, waarin de totale aanlegkosten werden geraamd op 4,4 miljard Deense kronen (± 590 miljoen euro). Dat komt neer op 165 miljoen Deense kronen (± 22 miljoen euro) per kilometer exclusief materieel en 213 miljoen Deense kronen per km inclusief materieel (± 28 miljoen euro).
Er is kritiek geleverd op de financiële aspecten van dit puur gemeentelijke lightrailbedrijf, dat onder verantwoordelijkheid van de betrokken gemeenten zal worden geëxploiteerd. In de projectbeschrijving wordt uitgegaan van een jaarlijks exploitatietekort. Volgens een deskundige kunnen de maatschappelijke kosten echter hoger uitvallen door noodzakelijke bouwtechnische oplossingen in verband met kruispunten en snelwegbruggen. Cowi afviser letbane-sminke: Vi har regnet alt med i budgettet, Ingeniøren, 17 april 2016. Tekorten en kosten van bijkomende werkzaamheden moeten worden opgevangen door een verhoogde grondbelasting voor bedrijven en particuliere grondbezitters.
Toekomst Er zijn meerdere uitbreidingen voorgesteld, waaronder lijnen naar Nørrebro en naar de luchthaven en een integratie met de Nærumbanen.
Lijn naar Nørrebro/Nørreport Er zijn plannen voor een uitbreiding van het systeem met een lijn van Gladsaxe Trafikplads naar Nørrebro, waar deze kan aansluiten op de Cityringen. Deze lijn kan doorgetrokken worden tot aan station Nørreport. Op deze manier wordt het lightrail-netwerk verbonden met het metronetwerk en wordt de drukke buslijn 5C ontlast. Er is eerder onderzoek gedaan naar een metrolijn met ongeveer hetzelfde tracé, maar dan naar het Centraal Station van Kopenhagen en verder onder de haven door naar Amager en de Internationale luchthaven Kopenhagen Kastrup. In 2022 besloot de gemeente Gladsaxe samen met de staat om de mogelijkheden voor een lightrail of hoogwaardig openbaar vervoer (BRT) op het traject te onderzoeken. In 2023 startte de gemeente Kopenhagen een onderzoek voor meer metrolijnen en in 2025 werden acht potentiële projecten verder onderzocht. Drie van de voorstellen hebben een tracé dat geheel of gedeeltelijk dezelfde route volgt als de voorgestelde lightrail of BRT. In 2025 bestaat onenigheid tussen de gemeenten Gladsaxe en Kopenhagen over de vraag hoe zinvol een onderzoek naar een lightrail is, maar er is wel overeenstemming over het nut van een onderzoek naar een BRT.
Lijn naar Brøndby, Avedøre Holme en de luchthaven In 2013 stelde de Hoofdstadregio voor een aftakking van de lijn aan te leggen vanaf station Kirkebjerg in de gemeente Brøndby naar Avedøre Holme en van daaruit via een brug of tunnel naar de luchthaven Kastrup.
Integratie van de Nærumbanen In zijn Mobiliteitsplan uit 2018 stelde vervoersbedrijf Movia voor de Nærumbanen op te nemen in het lightrailsysteem van de hoofdstad. Concreet betekent dit dat het traject tussen Klampenborgvej in Kongens Lyngby en Nærum wordt omgebouwd tot een enkelsporige lightrail, zoals ook in Aarhus de Nærbane is geïntegreerd in de Aarhus Letbane.
Categorie:Verkeer en vervoer in Hoofdstad (regio van Denemarken) Categorie:Lightrail Categorie:Tram in Denemarken