thumb|Portretbuste door Louis-François Roubiliac Martin Folkes (Westminster, 29 oktober 1690 – Londen, 28 juni 1754) was een Engels wiskundige, astronoom en numismaticus. Van 1741 tot 1753 was hij voorzitter van de Royal Society en van 1749 tot 1754 leidde hij de Society of Antiquaries.
Leven Folkes was de oudste zoon van de Martin Folkes, een rechter in de Inns of Court. Bij diens dood in 1705 erfde hij een vermogen dat hem toeliet een leven gewijd aan studie te leiden. Hij ging studeren aan de Universiteit van Cambridge in Clare College. Al op drieëntwintigjarige leeftijd werd hij gekozen tot lid van de Royal Society. Folkes trouwde in 1714 met de actrice en danseres Lucretia Bradshaw in St Helen's Church. Voor iemand die tot de gentry behoorde, was dat een keuze die inging tegen de maatschappelijke conventies. Ze woonden op het Londense Queen Square en kregen drie kinderen: Dorothy (1718), Martin (1720) en Lucretia (1721).
In 1716 trad Folkes toe tot de raad van de Royal Society en in 1723 benoemde Isaac Newton hem tot een van de vice-voorzitters. Hij was een vooraanstaand vrijmetselaar en werd in de jaren 1724-1725 plaatsvervangend grootmeester van de Premier Grand Lodge of England. In 1733-1735 vertrok hij voor een Grand Tour naar Italië. Als gezant van de Royal Society demonstreerde hij de newtoniaanse optica aan Italiaanse geleerden. Ook mat hij antieke en renaissancegebouwen op om de techniek en het ontwerp ervan architecturaal te doorgronden. Hij hield een dagboek bij dat een blik biedt op zijn ervaringen in Rome, Florence en Venetië. Zijn vrouw Lucretia, die volgens Folkes' vriend William Stukeley in toenemende mate blijk had gegeven van godsdienstwaanzin, werd bij hun terugkeer in een gekkenhuis in Chelsea geplaatst.
Folkes bleef bijdragen aan Society of Antiquaries en aan de Royal Society. In 1739 maakte hij een reis naar Frankrijk met zijn zoon Martin en was hij medestichter van het Foundling Hospital voor verlaten kinderen in Bloomsbury. In 1741 volgde hij Hans Sloane op als voorzitter van de Royal Society. Het volgende jaar werd hij lid van de Franse Académie des sciences. In 1746 ontving hij eredoctoraten van Oxford en Cambridge. In 1750 begon John Hill onder de schuilnaam Abraham Johnson een campagne tegen Folkes en de Royal Society.
Na een aanval van palsy in 1751 herstelde Folkes' gezondheid zich niet. Twee jaar later nam hij ontslag als voorzitter van de Royal Society. Hij stierf na een tweede aanval van palsy en werd begraven in de kerk van Hillington. Hij kreeg een gedenkteken in het koor van Westminster Abbey.
Opvattingen Op levensbeschouwelijk vlak was Folkes was een deïst die privé neigde naar atheïsme. Volgens Stukeley geloofde hij niet in een onsterfelijke ziel en meende hij dat het enige verschil tussen mensen en dieren in de structuur van hun hersenen lag. Hij verzette zich tegen raciale vooroordelen.
Geschriften Dissertations on the Weights and Values of Ancient Coins (ongepubliceerde lezing) Observations on the Trajan and Antonine Pillars at Rome (ongepubliceerde lezing) A Table of English Silver Coins from the 18th Year of King Edward III (1736) A Table of English Silver Coins from the Norman Conquest to the Present Time (1745)
Literatuur Anna Marie Roos (red.), Taking Newton on Tour. The Grand Tour Travel Diary of Martin Folkes (1690–1754), Hakluyt Society, 2025. Anna Marie Roos, Martin Folkes (1690–1754). Newtonian, Antiquary, Connoisseur, Oxford University Press, 2021.
Externe link MS. Eng. misc. c. 444 (reisdagboek in de Bodleian Library)
Categorie:Brits wiskundige Categorie:Brits antiquaar Categorie:Brits numismaticus Categorie:Brits astronoom