thumb|Jōhatsu 'verdampen' vaak uit schaamte. Jōhatsu (Japans: 蒸発 ; Hepburn: jōhatsu; Nederlands: verdampen) is een term die staat voor het verschijnsel in Japan wanneer mensen zonder enig bericht verdwijnen. Ze laten alles achter en vertrekken naar een onbekende bestemming; ze verdwijnen in het holst van de nacht, oftewel ze "verdampen". De term wordt gebruikt voor het verschijnsel op zichzelf én voor de mensen die 'verdampen', hoewel er ook een formele term is voor de mensen die verdwijnen: 蒸発者 [jōhatsu-sha] BBC - The companies that help people vanish bbc.com 04-09-2020; geraadpleegd: 15-09-2025
Etymologie Het woord jōhatsu, bestaande uit 4 morae: [jo.u-ha-tsu; じょうはつ], is de rōmaji-transcriptie van de kanji 蒸発 [jō + hatsu]. Het is een samenstelling van twee onzelfstandige morfemen, maar die gezamenlijk een jukugo vormen, een samengesteld woord. Grammaticaal beschouwd functioneert het geheel als een zelfstandig naamwoord. De eerste kanji 蒸 [jō] "stomen" of "opstijgen" is in de on-lezing. Jisho - 蒸 jisho.org; geraadpleegd: 15-09-2025 De tweede kanji 発 [hatsu] "vertrekken", "ontploffen", of "uitbarsten" is eveneens in de on-lezing. Jisho - 発 jisho.org; geraadpleegd: 15-09-2025 Gezamenlijk betekenen ze zoiets als: verdwijnende stoom, naar het Nederlands wordt het dan vertaald als: verdampen.
Redenen In veel gevallen is de jōhatsu het gevolg van: falen, schaamte, gezichtsverlies, schulden, erge werkstress, slechtlopende liefdesrelaties, huiselijk geweld, enz. Japan is een land met een schaamtecultuur en een sterk plichtsbesef, waardoor mensen het gevoel kunnen krijgen dat ze helemaal vast zitten en niet meer vooruit komen. In zulke gevallen kan het gebeuren dat iemand besluit te 'verdampen' en een jōhatsu-sha wordt. In Japan bestaan er bedrijven die helpen met de verdwijning en er zorg voor dragen dat er geen sporen meer leiden naar de jōhatsu-sha.
Zie ook Hikikomori - Langdurig zichzelf opsluiten
Externe links Time - Do Stressed-Out Japanese Really Stage Elaborate Disappearances? - On the Trail of the Johatsu or ‘Evaporated People’ - Artikel over jōhatsu YouTube - South China Morning Post - Japan’s ‘evaporated’ people: Inside an industry that helps people disappear - Mini-documentaire over jōhatsu (17 minuten)
Categorie:Cultuur in Japan Categorie:Vermist persoon Categorie:Relatievorm