Nicolas de Boussu of Bossut, heer van Longueval, Liesse en Marchais (ca. 1475 – 1553)David Potter, "The Life and After-Life of a Royal Mistress, Anne de Pisseleu, Duchess of Étampes" in: Women and Power at the French Court, 1483–1563, ed. S. Broomhall, 2018, p. 312 was een Frans edelman, diplomaat en militair bestuurder. Vooral naar het einde van de regering van koning Frans I van Frankrijk was hij invloedrijk aan het hof omdat hij dicht stond bij diens officiële maîtresse Anne de Pisseleu, hertogin van Étampes.
Leven Hij was een zoon van ridder Lancelot de Boussu, heer van Boussu-en-Fagne († 1500), uit diens tweede huwelijk met Jeanne David.Maxime comte de Sars, Le Laonnois féodal. Duché-Pairie de Laon, É. Champion, 1926, p. 476 Nicolas erfde niet de Luikse landgoederen van zijn vader, maar de Franse van zijn moeder. Hij begon zijn carrière als maître d'hôtel van hertog Karel van Bourbon-Vendôme, voor wie hij onderhandelingen voerde tijdens het beleg van Doornik.David Potter, War and Government in the French Provinces. Picardy 1470-1560, Cambridge University Press, 1993, p. 111. Vanaf 1522 was hij gouverneur van het Kasteel van Guise.Mark Greengrass, "L'Intendance des affaires de Charles Cardinal de Lorraine" in: Le Cardinal de Lorraine, Reims et l'Europe, eds. Jean Balsamo e.a., Droz, 2015, p. 222 n. 46 Van 1530 tot 1547 was hij baljuw van Vermandois.David Potter, War and Government in the French Provinces. Picardy 1470-1560, Cambridge University Press, 1993, p. 111 en p. 140 n. 124.
Het is niet bekend hoe hij verwant was met Anne de Pisseleu, maar alleszins genoot hij haar bescherming. Hij werd in 1540 benoemd tot maître d'hôtel van koning Frans I en tot kamerheer van hertog Karel II van Orléans. In 1541 werd hij belast met het smeden van een Frans-Kleefse alliantie door het huwelijk te onderhandelen tussen Willem V van Kleef en Jeanne d'Albret, zeer tegen haar zin. Vervolgens leidde hij met Maarten van Rossum de inval in de Habsburgse Nederlanden. De oorlog werd uiteindelijk niet het verhoopte succes en in 1544 moest Frankrijk de Vrede van Crépy sluiten.
Aanvankelijk tastte het zijn positie niet aan. Na in 1543 te zijn aangesteld tot gentilhomme de la chambre du Roi, werd hij in 1544 opgenomen in de koninklijke Orde van Sint-Michiel.Ludovic comte de Colleville en François Saint-Christo Jouve, Les Ordres du Roi, 1920, p. 80 Dat jaar schonk Pisseleu schonk hem ook de heerlijkheden Challuau en Bransle.David Potter, "The Life and After-Life of a Royal Mistress, Anne de Pisseleu, Duchess of Étampes" in: Women and Power at the French Court, 1483–1563, ed. S. Broomhall, 2018, p. 322 Op militair vlak werd hij in 1545 luitenant-generaal van Champagne en stadhouder van Stenay en Luxemburg. Te Mézières werkte hij samen met Jean de Fraisse om de huurlingen van koning Hendrik VIII van Engeland te demobiliseren.
Na de dood van Frans I en het aantreden van Hendrik II in 1547, verloor Pisseleu haar invloed en kwam Longueval als eerste uit haar kring in nauwe schoentjes. In de nacht van 2 op 3 april werd hij aangehouden en opgesloten in de Bastille, op beschuldiging van majesteitsschennis.Didier Le Fur, François Ier, 2018Antoine Rivault, "L'Ascension d'un héritier" in: Le duc d'Étampes et la Bretagne. Le métier de gouverneur de province à la Renaissance (1543-1565), Presses universitaires de Rennes, 2023, § 14. Charles Paillard, "La mort de François Ier et les premiers temps du règne de Henri II, d'après Jean de Saint-Mauris, ambassadeur de Charles-Quint à la cour de France (avril-juin 1547)" in: Revue historique, 1877, p. 103, n. 3 Men verweet hem dat hij de keizerlijke troepen in 1544 zou hebben ingelicht over de kruitmagazijnen van Épernay en Château-Thierry, waardoor ze konden doorstoten tot Soissons en Parijs bedreigen, maar vooral dat hij een voorstander was geweest van de Vrede van Crépy. Hij vermeed berechting door Marchais en Liesse – waar hij een renaissancekasteel had gebouwd –, voor een appel en een ei af te staan aan kardinaal Karel van Lotharingen.
Na Longuevals dood in 1553 zou het Huis Guise nog een tegemoetkoming doen aan zijn nakomelingen voor deze verkoop onder de prijs.Marjorie Meiss-Even, "Culture matérielle et ‘économie du pouvoir’" in: Les Guise et leur paraître, Presses universitaires François-Rabelais, 2013, § 35. Mark Greengrass, "L'Intendance des affaires de Charles Cardinal de Lorraine" in: Le Cardinal de Lorraine, Reims et l'Europe, eds. Jean Balsamo e.a., Droz, 2015, p. 222 Daarentegen recupereerde Pisseleu de heerlijkheden Challuau en Bransle.
Huwelijk en kinderen Onder de kinderen uit het huwelijk van Nicolas de Bossut met Bonne de Sains d'Ailly waren: Claude de Bossut, getrouwd met Anne de Linange († 1560)Haar grafsteen is bewaard in de Église Saint-Pierre van Bazoches: 2 dalles funéraires d'Anne de Linanges, femme de Claude de Boussu et de Nicolas de Boussu, Base Palissy (bezocht 20 september 2025) Madeleine de Bossut, getrouwd met Jacques de Monchy Anne de Bossut, getrouwd met François de Proisy.Mark Greengrass, "L'Intendance des affaires de Charles Cardinal de Lorraine" in: Le Cardinal de Lorraine, Reims et l'Europe, eds. Jean Balsamo e.a., Droz, 2015, p. 222
Literatuur David Potter, "Anne de Pisseleu (1508-1580), duchesse d'Étampes, maîtresse et conseillère de François Ier" in: Les conseillers de François Ier, ed. Cédric Michon, Presses universitaires de Rennes, 2011, p. 535-556. Cédric Michon, " Dans l'ombre de la duchesse d'Étampes " in: Les conseillers de François Ier, ed. Cédric Michon, Presses universitaires de Rennes, 2011, p. 557-564.
Voetnoten
Categorie:Franse adel Categorie:Frans diplomaat Categorie:Frans militair Categorie:Frans gouverneur Categorie:Persoon in de 16e eeuw